ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017
Εικαστικά | Είδα...

Eίδα: documenta 14 – Ανοιχτές Κοινότητες στο Πάρκο Ελευθερίας 04 Νοεμβρίου 2016

«Στη δημόσια συζήτηση που παρακολούθησα, οι στόχοι της διοργάνωσης μου έγιναν πιο κατανοητοί, η δράση δεν έμεινε μόνο στα λόγια».

Οι πρώτες δράσεις της documenta 14 ξεκίνησαν τον Σεπτέμβρη. Η διοργάνωση αυτή, εκφραστής των σημαντικότερων τάσεων της σύγχρονης τέχνης διεθνώς με εκθέσεις υψηλού κύρους, εξελίσσεται κάθε πέντε χρόνια στο Κάσελ της Γερμανίας, ενώ φέτος μοιράζεται την καλλιτεχνική διοργάνωση του με την Αθήνα. Παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα με ανοιχτές συζητήσεις, δημόσιες δράσεις, προβολές, εργαστήρια, ομάδες ανάγνωσης και performances, εγκαινίασε το καλλιτεχνικό όραμα της στο Πάρκο Ελευθερίας με τίτλο «Ασκήσεις Ελευθερίας».
Μέχρι στιγμής η «ελληνική» documenta έχει πάρει τον χαρακτήρα του δημόσιου διαλόγου, της καλλιτεχνικής ανταλλαγής σε ομαδικό/κοινοτικό επίπεδο. Από τον Σεπτέμβρη μέχρι σήμερα, πολλά σχόλια και απόψεις έχουν γραφτεί ή ειπωθεί σχετικά με τις πρώτες δράσεις της. Από την ελληνική πλευρά υπάρχει μία γενικότερη καχυποψία προς όλη τη διοργάνωση αλλά και την επιλογή της να εξελιχθεί στην Αθήνα παράλληλα με την πόλη του Κάσελ. Ο εξωτισμός με τον οποίο αντιμετωπίζεται η αθηναϊκή σκηνή τα τελευταία χρόνια, η ρομαντική αντιμετώπιση των Εξαρχείων από τους ξένους, η πραγματική και συλλογική πτώση που εμείς ως ιθύνοντες βιώνουμε, η έλλειψη πόρων για την τέχνη αντίστοιχων των ευρωπαϊκών και το γεγονός ότι πολλοί ξένοι επιμελητές «χειροκροτούν» το σθένος των Ελλήνων καλλιτεχνών που επιμένουν και δημιουργούν σε ένα δύσκολο τοπίο, χωρίς οι ίδιοι να το ζουν πρακτικά, είναι μερικά μόνο από τα σχόλια και τις ανησυχίες που ακούγονται στους κύκλους της τέχνης. Θα είναι η ελληνική documenta έστω κατά κάποιον τρόπο εφάμιλλη της γερμανικής; Και σε ποιο βάθος και εύρος θα εξελιχθεί ουσιαστικά αυτός ο διάλογος; Θέλω να πιστεύω ότι ο κύβος δεν έχει ακόμη ριφθεί, παρόλο που οι πρώτες αντιδράσεις προς τις δημόσιες δράσεις της documenta ήταν έντονες. Πρόκειται όμως ουσιαστικά για ένα πρότζεκτ σε εξέλιξη και θα ήταν δημιουργικό να αφήσουμε ακόμη περιθώρια για να δούμε πως θα διαμορφωθεί η πορεία του μέσα στο χρόνο.
Η επίσκεψη μου στην ανοιχτή συζήτηση της «Κοινότητας για το Τέλος της Νεκροπολιτικής» μου άφησε θετική εντύπωση. Τα κείμενα που λαμβάνω από την documenta είναι πάντα σύνθετα σε ιδέες και στόχους. Στο Πάρκο Ελευθερίας και στη δημόσια συζήτηση που παρακολούθησα, οι στόχοι τους μου έγιναν πιο κατανοητοί, η δράση τους δεν έμεινε μόνο στα λόγια. Με πνεύμα αμεσότητας και εγγύτητας, που δεν έχουμε συνηθίσει ιδιαίτερα σε εικαστικές διοργανώσεις, το αίσθημα της κοινοτικής δυνατότητας και ανταλλαγής ήταν παρόν σε επισκέπτες και διοργανωτές, οι οποίοι συνυπήρχαν και συνομιλούσαν αβίαστα, αφού ο απώτερος στόχος ήταν κοινός: να ακούσουμε, να μοιραστούμε, να γνωριστούμε. Η παρουσίαση του συγγραφέα Andrew Feinstein και του καλλιτέχνη Johan Grimonprez έθετε το ζήτημα του διεθνούς εμπορίου όπλων και της κρυμμένης ή φανερής διαφθοράς μέσα από το νέο τους φιλμ «Shadow World» (2016). Η συζήτηση κλιμακώθηκε μέσα από την παρουσίαση των δύο δημιουργών και τις διάφορες ερωτήσεις και τοποθετήσεις από το κοινό που συνηγορούσαν ή αμφισβητούσαν το έργο τέχνης/ντοκιμαντέρ.
Η δημόσια συζήτηση είναι μία καλή αφορμή για τη δημιουργική συνάντηση κοινού και δημιουργών. Η τροφή σκέψεων και ο διάλογος βρίσκονται στη ρίζα της καλλιτεχνικής σκέψης. Η παρουσίαση ήταν πυκνή νοημάτων και θεμάτων, και μου άρεσε που δεν έγινε ένα «επίσημο» διάλειμμα, οπότε η βραδιά δεν διακόπηκε σε κάποιο σημείο και οι επισκέπτες είχαν τη δυνατότητα να μπαινοβγαίνουν ελεύθερα στον χώρο. Η ανταλλαγή απόψεων, η αντιπαράθεση ιδεών και οι διαφωνίες, είναι μία σημαντική δύναμη που χρειάζεται να απελευθερωθεί και να εκφραστεί. Έτσι κάπως, ίσως καταφέρουμε να ενεργοποιηθούμε και συλλογικά -μέσα από την τέχνη, μέσα από τη συνύπαρξη, μέσα από την προσωπική επαφή.

* Ανοιχτές Κοινότητες της Βουλής των Σωμάτων, Πρόγραμμα Δημοσίων Δράσεων της documenta 14, Πάρκο Ελευθερίας.

Γιώτα Αργυροπούλου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_standing_figure__2016_72dpi_a Είδα: την έκθεση του Ai Weiwei στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Ποικιλία έργων του κινέζου εικαστικού ξεδιπλώνουν διαφορετικές δημιουργικές περιόδους του. Main_%ce%9d%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%82_%ce%9a%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%ad%ce%bb%ce%b7%cf%82_%ce%9f_%cf%8d%cf%80%ce%bd%ce%bf%cf%82_2016_p Είδα: την εικαστική έκθεση του Hypnos Project Νέοι και παλαιότεροι δημιουργοί συστήνουν έναν σύνθετο περίπατο στον κόσμο του ύπνου. Main_slider Είδα: την ομιλία του Chris Dercon στο Κυκλαδικής Η ενδιαφέρουσα ομιλία του γέννησε πολλά γόνιμα ερωτηματικά για το προφίλ των ευρωπαϊκών μουσείων στο μέλλον. Main_press-1 Είδα: την έκθεση του Man Ray στο Mουσείο Σύγχρονης Tέχνης στην Άνδρο Ο καλλιτέχνης ιχνηλατεί τη γυναίκα καταφέρνοντας να αποτυπώσει με μια σπινθηροβόλο καλλιτεχνική δύναμη όχι τόσο «τα πρόσωπά της» όσο την επίγευση του ψυχισμού της. Main_slider Είδα: την 20η Art Athina στο Γήπεδο TaeKwonDo Η καθιερωμένη εικαστική φουάρ, ανεξάρτητη φέτος και λίγο άνευρη, πέτυχε να προσελκύσει τα βήματά μας στο Φαληρικό Δέλτα.
#load_content_with_ajax