ΤΡΙΤΗ 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2017
Εικαστικά | Είδα...

Είδα: την έκθεση «GR80s. Η Ελλάδα του Ογδόντα στην Τεχνόπολη» 30 Ιανουαρίου 2017

Σίγουρα αυτή η επίσκεψη στο χρόνο δε σε αφήνει αδιάφορο.

Είναι αλήθεια ότι το ενδιαφέρον για την περασμένη δεκαετία των 80ς είναι σήμερα έντονο. Αυτό φαίνεται και από τη μεγάλη απήχηση που απέκτησε διεθνώς η δημοφιλής αμερικάνικη σειρά Stranger Things -που είναι κυριολεκτικά βουτηγμένη μέσα στο σύμπαν των '80ς- αλλά και από το πώς ένιωσα προσωπικά κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου στην έκθεση «GR80s. Η Ελλάδα του Ογδόντα στην Τεχνόπολη» που έκανε εγκαίνια πριν λίγες μέρες στο Γκάζι.

Ας ξεκινήσουμε αντίστροφα λοιπόν, συζητώντας κάποιες αντιδράσεις επισκεπτών. Όσες ώρες περιπλανήθηκα στους χώρους και τα containers της έκθεσης -η οποία είναι αρκετά εκτενής- περιτριγυριζόμουν από παρέες νέων που φωτογράφιζαν διαρκώς τα εκθέματα, γελώντας μεταξύ τους συνωμοτικά. Ένα παλιό ζευγάρι αθλητικά Strike, το σχολικό βιβλίο Γλώσσας, τα φλιπεράκια, μία χαρτονένια εικόνα με την κλασσική πόζα-φωτογραφίας από το νηπιαγωγείο, οι κασέτες, ένα κομμωτήριο γειτονιάς, ένα ολόκληρο ανακατασκευασμένο μεσοαστικό διαμέρισμα των ΄'80ς...

Από την άλλη, επισκέπτες μεγαλύτερης ηλικίας, διάβαζαν ήσυχα στο περίπτερο της πολιτικής ή της αρχιτεκτονικής τις ιστορικές πληροφορίες της εποχής που σε μορφή timeline ζωντανεύουν στους τοίχους της Τεχνόπολης, προκαλώντας ενίοτε μία υπαινικτική έκφραση στο πρόσωπο τους για όλα όσα τους θύμιζε η έκθεση.

Γιατί όλοι θέλουν τόσο πολύ να δουν μία έκθεση αφιερωμένη στα 80s; Και τι σημαίνει αυτό για όλους εμάς συνολικά; Έχει σχέση με το παρελθόν ή περισσότερο με το παρόν μας; 

Μέσα στους διαφορετικούς χώρους της έκθεσης -η οποία εξελίσσεται θεματικά μέσα σε περίπτερα αφιερωμένα στην πολιτική, τα media, τη λαϊκή τάξη της εποχής, την αρχιτεκτονική πόλης και κτιρίων, τα παιχνίδια, τις βιντεοταινίες και τα πρόσωπα που καθόρισαν τη δεκαετία- τα συναισθήματα που μπορεί να νιώσει κανείς είναι ανάμεικτα και αντιφατικά. Σίγουρα αυτή η επίσκεψη στο χρόνο δε σε αφήνει αδιάφορο.

Ξεκινώντας τη δική μου περιήγηση από το περίπτερο της πολιτικής, οι λεπτομέρειες για την τρομοκρατία (εγχώρια και διεθνή), την 17 Νοέμβρη, τις δολοφονίες νέων διαδηλωτών στους δρόμους από την αστυνομία, τις αεροπειρατείες, την εξωτερική πολιτική και όλο το εγχώριο ξέσπασμα μιας εποχής που βάδιζε από την προηγούμενη φάση της δικτατορίας στο μέλλον, διεκδικώντας μία νέα ταυτότητα, με ξάφνιασε. Έτσι όπως την είδα συγκεντρωμένη μου θύμισε πόσο δύσκολη ήταν η περίοδος εκείνη για μια χώρα που προσπαθούσε να ισορροπήσει στα πόδια της. Και μου θύμισε ακόμα πόσο εξακολουθούν, δυστυχώς, να μοιάζουν τα πράγματα και πόσο συχνά επαναλαμβάνονται.
Αμέσως μετά, η αισιοδοξία της εποχής του ΠΑΣΟΚ είναι ορατή στο χρονοδιάγραμμα του αφιερώματος, όπως και ο αντίλογος της αντιπολίτευσης. Και έτσι όλα σιγά-σιγά παίρνουν μια πορεία που μας είναι γνώριμη και πολύ φρέσκια ως ανάμνηση στο μυαλό.

Παράλληλα, η έκθεση  αυτή -σε κάποιες θεματικές-  διακρίνεται από πολύ χιούμορ, κυρίως όταν στέκεσαι απέναντι στα memorabilia της εποχής. Τα παιχνίδια, οι σχολικές ποδιές, τα σχολικά βιβλία, οι σάκες, τα σπορτέξ, η μόδα στο μαλλί, στο ντύσιμο, όλα είναι αυθεντικά κομμάτια που μυρίζουν 80ς και μας κάνουν να χαμογελούμε νοσταλγικά. Από την αναπαράσταση του κομμωτηρίου της γειτονιάς μέχρι τα τραγούδια του Καζαντζίδη, του Πάριου, της Γλυκερίας και τη νυχτερινή αθηναϊκή ζωή των κλαμπς -Αυτοκίνηση, Μερσέντες, Φαζ, τις ντισκοτέκ και τις ντισκομπάλες, όλα βρίσκουν την θέση τους στο πάνθεον των 80ς.
 
Κατά την περιήγηση μου στην έκθεση, η μελαγχολία τρυπώνει όταν βρίσκομαι στο κομμάτι της αρχιτεκτονικής, όπου καταγράφονται δημόσια έργα που δεν έγιναν ποτέ, κτίρια που δεν ολοκληρώθηκαν ή το γνωστό πρόβλημα με τα αυθαίρετα. Σ' αυτό το κομμάτι υπάρχει επίσης η αναπαράσταση ενός μεσοαστικού αθηναϊκού διαμερίσματος των '80ς, που ήταν τόσο ακριβής που φοβόμουν ότι ανά πάσα στιγμή θα πεταγόταν ο ιδιοκτήτης να με ρωτήσει τι κάνω στο σπίτι του.

Στα συν της έκθεσης σημειώνω, το συναισθηματικό ταξίδι αναμνήσεων στο οποίο σε βάζει και τις πολλές μικρές πληροφορίες που μπορεί να μην ξέρεις –η Ναζιστική Οργάνωση Φίλων Παναθηναϊκού είναι κάτι που αγνοούσα και θα προσπαθήσω να ξεχάσω άμεσα, η μοιχεία ως ένα αδίκημα που διώκεται ποινικά, ή η λεπτομέρεια ότι ο Γιάννης Τσεκλένης σχεδίαζε τις στολές της Αστυνομίας. Κάποιες προσεγγίσεις είναι πολύ λεπτομερείς και κάποιες άλλες με κοινωνιολογικό ενδιαφέρον –για παράδειγμα υπήρχε ένας πίνακας στατιστικής που έδειχνε από ποια επαγγέλματα προέρχονταν οι πολιτικοί των κομμάτων. Εκεί μαθαίνει κανείς ότι η πλειοψηφία των πολιτικών από τα δύο μεγάλα κόμματα (ΝΔ – ΠΑΣΟΚ) είναι και των δύο γιατροί, του ΚΚΕ συγγραφείς και του Συνασπισμού δημοσιογράφοι.

Το περίπτερο, επίσης, που αναφέρεται στη λαϊκότητα των '80ς με τη μουσική και όλα τα αξεσουάρ της είναι χαρακτηριστικό της εποχής και πετυχημένο ως επιλογή των επιμελητών, όπως επίσης και οι «όψεις καλλιτεχνικής δράσης» με μια χούφτα πρωτοποριακών καλλιτεχνών, πολλοί από τους οποίους είναι άγνωστοι στο ευρύ κοινό.

Σε μερικά σημεία οι θεματικές είναι αναπτυγμένες λίγο άνισα. Ενώ σε κάποια σημεία της έκθεσης νιώθεις έναν πλούτο αντικειμένων και πληροφοριών, άλλες θεματικές ή σημεία τους αναπτύσσονται λιγότερο –το κομμάτι της σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης για παράδειγμα έχει επιλογές με ενδιαφέρον, αλλά παραμένει περιορισμένο.

Συνολικά, ωστόσο, η έκθεση αυτή πραγματοποιείται την κατάλληλη στιγμή και μας καλεί αποφασιστικά να ξαναθυμηθούμε τη δεκαετία των '80ς. Μία δύσκολη εποχή που εμείς θυμόμαστε κυρίως για τη λακ, την ποπ μουσική, τα μεγάλα γυαλιά μυωπίας και τα διαφημιστικά σλόγκαν, αλλά που η έκθεση μας υπενθυμίζει επίσης πόσο αιματηρή ήταν. Τα ιστορικά γεγονότα που είναι γραμμένα στους τοίχους μάς καλούν χωρίς σχόλια να δούμε όλα τα λάθη που κάναμε ως λαός και μας θυμίζει πόσο αστείοι μπορούμε να είμαστε, πόσο κακόγουστοι, καλόγουστοι, ευαίσθητοι, έξω-καρδιά, επίμονοι, παθιασμένοι, μπερδεμένοι.

Η έκθεση αυτή έχει χιούμορ. αλλά και με έναν πλάγιο τρόπο καταφέρνει επίσης να μας θυμίσει πόση ανάγκη έχουμε να δούμε συλλογικά ποιοι είμαστε και να θυμηθούμε όλοι μαζί τα καλά και τα κακά μας.
 

Γιώτα Αργυροπούλου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_documenta14_3032 Eίδα: documenta 14 – Ανοιχτές Κοινότητες στο Πάρκο Ελευθερίας «Στη δημόσια συζήτηση που παρακολούθησα, οι στόχοι της διοργάνωσης μου έγιναν πιο κατανοητοί, η δράση δεν έμεινε μόνο στα λόγια». Main_standing_figure__2016_72dpi_a Είδα: την έκθεση του Ai Weiwei στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Ποικιλία έργων του κινέζου εικαστικού ξεδιπλώνουν διαφορετικές δημιουργικές περιόδους του. Main_%ce%9d%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%82_%ce%9a%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%ad%ce%bb%ce%b7%cf%82_%ce%9f_%cf%8d%cf%80%ce%bd%ce%bf%cf%82_2016_p Είδα: την εικαστική έκθεση του Hypnos Project Νέοι και παλαιότεροι δημιουργοί συστήνουν έναν σύνθετο περίπατο στον κόσμο του ύπνου. Main_slider Είδα: την ομιλία του Chris Dercon στο Κυκλαδικής Η ενδιαφέρουσα ομιλία του γέννησε πολλά γόνιμα ερωτηματικά για το προφίλ των ευρωπαϊκών μουσείων στο μέλλον. Main_press-1 Είδα: την έκθεση του Man Ray στο Mουσείο Σύγχρονης Tέχνης στην Άνδρο Ο καλλιτέχνης ιχνηλατεί τη γυναίκα καταφέρνοντας να αποτυπώσει με μια σπινθηροβόλο καλλιτεχνική δύναμη όχι τόσο «τα πρόσωπά της» όσο την επίγευση του ψυχισμού της.
#load_content_with_ajax