ΔΕΥΤΕΡΑ 24 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017
Εικαστικά | Είδα...

Είδα: την έκθεση για τον Νίκο Εγγονόπουλο στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Ανδρο 04 Ιουλίου 2017

Ελληνικός σουρεαλισμός του Νίκου Εγγονόπουλου στην Ανδρο.

110 ζωγραφικά έργα και 15 επιλεγμένα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου θα βρίσκονται έως την 1η Οκτωβρίου στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Ανδρο αναδεικνύοντας τη φαντασία και την πληθωρικότητα ενός από τους  πρωτοπόρους καλλιτέχνες του ελληνικού υπερρεαλιστικού κινήματος.

Το ταξίδι ξεκινά σε δύο αίθουσες με μαύρους τοίχους. Στην πρώτη βλέπουμε μια παλιά φωτογραφία από το ατελιέ του, ένα καβαλέτο πάνω στο οποίο είναι τοποθετημένη μια αυτοπροσωπογραφία του 1935, τον γνωστό πίνακα με τίτλο «Το πνεύμα της μοναξιάς», τη φράση του ζωγράφου και ποιητή γραμμένη με λευκά γράμματα: «Το έργο τέχνης είναι μια σιγοψιθυριστή εξομολόγηση προς ανθρώπους ευγενικούς». Αυτά αποτελούν την εισαγωγή στον κόσμο του Εγγονόπουλου, μια εισαγωγή σύντομη αλλά περιεκτική αφού περιλαμβάνει τις επιρροές του από τη βυζαντινή αγιογραφία, τα σύμβολα που συναντώνται συχνά στα έργα του, την ανάγκη του να έχει η τέχνη του ευγενικούς, ανοιχτόκαρδους και ανοιχτόμυαλους αποδέκτες. Το χρονολόγιο που βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο αποτελεί πολύτιμο οδηγό για την κατανόηση της πορείας του.

Η έκθεση αποτελείται από επτά θεματικές ενότητες που δεν ακολουθούν χρονολογική σειρά. Η πρώτη ενότητα είναι αφιερωμένη στις βυζαντινές του επιρροές: πορτρέτα τύπου φαγιούμ και προσωπογραφίες αγίων. Προτού άλλωστε ξεκινήσει τις σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το 1932, ο Εγγονόπουλος είχε δείξει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη θρησκευτική ζωγραφική και μυήθηκε στην τέχνη της αγιογραφίας από τον Φώτη Κόντογλου. Η επόμενη ενότητα εστιάζει στη μορφή της γυναίκας. Οι γυναίκες του Εγγονόπουλου είναι πλάσματα χωρίς πρόσωπο, με μεγάλα στήθη, πεταχτές θηλές, λεπτή μέση και φαρδιά λεκάνη, είναι γυναίκες αινιγματικές και όμως τόσο αναγνωρίσιμες. Στη συνέχεια αναδεικνύεται μία από τις βασικές θεματικές στο έργο του, το ζευγάρι, το δίπολο άνδρα-γυναίκας δηλαδή. Είναι ενδιαφέρων ο τρόπος με τον οποίο τα σώματα εκφράζουν τα συναισθήματα. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα οι άνδρες μοιάζουν να αδιαφορούν για τις γυναίκες που βρίσκονται δίπλα τους.

Η έκθεση συνεχίζεται με τις ενότητες Μυθολογία και Ηρωες, δύο ενότητες που τις διακρίνει μια συνάφεια. Πέραν των ηρώων της λογοτεχνίας ή της ελληνικής μυθολογίας που βρίσκουν θέση στους πίνακες ή τα ποιήματά του, ο Εγγονόπουλος επιλέγει επίσης να φιλοτεχνήσει εξέχουσες μορφές της Ιστορίας, άλλες λιγότερο, άλλες περισσότερο δημοφιλείς, που όμως τον επηρεάζουν και τον εμπνέουν. Αντίστοιχο ενδιαφέρον δείχνει και για τα σπίτια και την αρχιτεκτονική τους. Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης έχει γράψει μάλιστα: «Τα σπίτια του Εγγονόπουλου είναι “ψυχογραφίες” σπιτιών».

Ο επίλογος μπαίνει με τις εργασίες του Εγγονόπουλου για το θέατρο. Από το 1938 έως το 1965,ανέλαβε τη σκηνογραφική και ενδυματολογική επιμέλεια για δεκαέξι συνολικά παραστάσεις, μεταξύ των οποίων αρχαίες τραγωδίες, παραστάσεις σύγχρονου θεάτρου, αλλά και μπαλέτα. Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1959, σχεδίασε τα κοστούμια των παραστάσεων «Ίων» του Ευριπίδη και «Προμηθεύς δεσμώτης» του Αισχύλου που ανέβηκαν στο Ηρώδειο σε σκηνοθεσία του Λίνου Καρζή. Τα πρωτότυπα σχέδια των κοστουμιών αυτών, με δείγματα υφασμάτων καρφιτσωμένα πάνω τους, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό στο πλαίσιο της έκθεσης, την οποία συνοδεύει ένας εξόχως ενδιαφέρων δίγλωσσος κατάλογος με κείμενα του διευθυντή του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κυριάκου Κουτσομάλλη, της επιμελήτριας Μαρίας Κουτσομάλλη-Μορώ, του ομότιμου καθηγητή στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο Σωτήρη Σόρογκα, του ποιητή Θανάση Χατζόπουλου και της ιστορικού τέχνης Κατερίνας Περπινιώτη-Αγκαζίρ.

INFO: «Νίκος Εγγονόπουλος, Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων» στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή έως την 1η Οκτωβρίου

Γιώργος Νάστος

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_adrian-villar-rojas Είδα: το «The Theater of Disappearance» του Adrián Villar Rojas στο Αστεροσκοπείο Όλο αυτό το εικαστικό τουρλουμπούκι εκτός από εξαιρετικά άσχημο ήταν και εξαιρετικά δήθεν. Main_kentridge-more-sweetly-play-the-dance-b8 Είδα: τον θάνατο να «παίζει» ακόμα πιο γλυκά στην Αρεοπαγίτου Μία μεγάλης κλίμακας κινηματογραφική προβολή του William Kentridge. Main_mouseio-maria-kallas-sxediazetai-stin-odo-mitropoleos Είδα: την έκθεση για τη Μαρία Κάλλας και μια… παραφωνία Υπάρχει και κάτι στη θαυμάσια έκθεση που φιλοξενείται στο Ιδρυμα Θεοχαράκη, το οποίο δεν μας έκανε καλή εντύπωση. Main_invisible_city_stavrospetropoulos_10_fff4_occ_p Είδα: την πλατεία Ομονοίας να «εξαφανίζεται» Ενδιαφέρουσα λοιπόν η εγκατάσταση αυτή, αρκεί να μπορείς να αιωρηθείς και πολλά μέτρα πάνω της, ώστε να αποκτήσεις μία πιο σφαιρική…άποψη. Main_cuadros-david-hockney-pop-art-canvas-montados-en-bastidor-d_nq_np_333001-mla20263675981_032015-f Είδα: την έκθεση του Ντέιβιντ Χόκνεϊ στην Tate Britain A big splash στην τέχνη του Ντέιβιντ Χόκνεϊ.
#load_content_with_ajax