Εικαστικά | Είδα...

Είδα: την έκθεση για τον Νίκο Εγγονόπουλο στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Ανδρο 04 Ιουλίου 2017

Ελληνικός σουρεαλισμός του Νίκου Εγγονόπουλου στην Ανδρο.

110 ζωγραφικά έργα και 15 επιλεγμένα ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου θα βρίσκονται έως την 1η Οκτωβρίου στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Ανδρο αναδεικνύοντας τη φαντασία και την πληθωρικότητα ενός από τους  πρωτοπόρους καλλιτέχνες του ελληνικού υπερρεαλιστικού κινήματος.

Το ταξίδι ξεκινά σε δύο αίθουσες με μαύρους τοίχους. Στην πρώτη βλέπουμε μια παλιά φωτογραφία από το ατελιέ του, ένα καβαλέτο πάνω στο οποίο είναι τοποθετημένη μια αυτοπροσωπογραφία του 1935, τον γνωστό πίνακα με τίτλο «Το πνεύμα της μοναξιάς», τη φράση του ζωγράφου και ποιητή γραμμένη με λευκά γράμματα: «Το έργο τέχνης είναι μια σιγοψιθυριστή εξομολόγηση προς ανθρώπους ευγενικούς». Αυτά αποτελούν την εισαγωγή στον κόσμο του Εγγονόπουλου, μια εισαγωγή σύντομη αλλά περιεκτική αφού περιλαμβάνει τις επιρροές του από τη βυζαντινή αγιογραφία, τα σύμβολα που συναντώνται συχνά στα έργα του, την ανάγκη του να έχει η τέχνη του ευγενικούς, ανοιχτόκαρδους και ανοιχτόμυαλους αποδέκτες. Το χρονολόγιο που βρίσκεται στο διπλανό δωμάτιο αποτελεί πολύτιμο οδηγό για την κατανόηση της πορείας του.

Η έκθεση αποτελείται από επτά θεματικές ενότητες που δεν ακολουθούν χρονολογική σειρά. Η πρώτη ενότητα είναι αφιερωμένη στις βυζαντινές του επιρροές: πορτρέτα τύπου φαγιούμ και προσωπογραφίες αγίων. Προτού άλλωστε ξεκινήσει τις σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το 1932, ο Εγγονόπουλος είχε δείξει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη θρησκευτική ζωγραφική και μυήθηκε στην τέχνη της αγιογραφίας από τον Φώτη Κόντογλου. Η επόμενη ενότητα εστιάζει στη μορφή της γυναίκας. Οι γυναίκες του Εγγονόπουλου είναι πλάσματα χωρίς πρόσωπο, με μεγάλα στήθη, πεταχτές θηλές, λεπτή μέση και φαρδιά λεκάνη, είναι γυναίκες αινιγματικές και όμως τόσο αναγνωρίσιμες. Στη συνέχεια αναδεικνύεται μία από τις βασικές θεματικές στο έργο του, το ζευγάρι, το δίπολο άνδρα-γυναίκας δηλαδή. Είναι ενδιαφέρων ο τρόπος με τον οποίο τα σώματα εκφράζουν τα συναισθήματα. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα οι άνδρες μοιάζουν να αδιαφορούν για τις γυναίκες που βρίσκονται δίπλα τους.

Η έκθεση συνεχίζεται με τις ενότητες Μυθολογία και Ηρωες, δύο ενότητες που τις διακρίνει μια συνάφεια. Πέραν των ηρώων της λογοτεχνίας ή της ελληνικής μυθολογίας που βρίσκουν θέση στους πίνακες ή τα ποιήματά του, ο Εγγονόπουλος επιλέγει επίσης να φιλοτεχνήσει εξέχουσες μορφές της Ιστορίας, άλλες λιγότερο, άλλες περισσότερο δημοφιλείς, που όμως τον επηρεάζουν και τον εμπνέουν. Αντίστοιχο ενδιαφέρον δείχνει και για τα σπίτια και την αρχιτεκτονική τους. Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης έχει γράψει μάλιστα: «Τα σπίτια του Εγγονόπουλου είναι “ψυχογραφίες” σπιτιών».

Ο επίλογος μπαίνει με τις εργασίες του Εγγονόπουλου για το θέατρο. Από το 1938 έως το 1965,ανέλαβε τη σκηνογραφική και ενδυματολογική επιμέλεια για δεκαέξι συνολικά παραστάσεις, μεταξύ των οποίων αρχαίες τραγωδίες, παραστάσεις σύγχρονου θεάτρου, αλλά και μπαλέτα. Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1959, σχεδίασε τα κοστούμια των παραστάσεων «Ίων» του Ευριπίδη και «Προμηθεύς δεσμώτης» του Αισχύλου που ανέβηκαν στο Ηρώδειο σε σκηνοθεσία του Λίνου Καρζή. Τα πρωτότυπα σχέδια των κοστουμιών αυτών, με δείγματα υφασμάτων καρφιτσωμένα πάνω τους, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό στο πλαίσιο της έκθεσης, την οποία συνοδεύει ένας εξόχως ενδιαφέρων δίγλωσσος κατάλογος με κείμενα του διευθυντή του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κυριάκου Κουτσομάλλη, της επιμελήτριας Μαρίας Κουτσομάλλη-Μορώ, του ομότιμου καθηγητή στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο Σωτήρη Σόρογκα, του ποιητή Θανάση Χατζόπουλου και της ιστορικού τέχνης Κατερίνας Περπινιώτη-Αγκαζίρ.

INFO: «Νίκος Εγγονόπουλος, Με τα χρώματα του λόγου και τον λόγο των χρωμάτων» στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή έως την 1η Οκτωβρίου

Γιώργος Νάστος

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_slider Είδα: τις «Αμέτρητες όψεις του Ωραίου» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Η αποθέωση της ομορφιάς σε μία έκθεση. Main_ethniko-arxaiologiko-mouseio Τα πλην (και τα συν) του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Μια ακόμα επίσκεψη στο σημαντικότερο μουσείο της Ελλάδας (και όλου του κόσμου) και τα συμπεράσματά μας από αυτή. Main_pragmatiki_mauroula Δε θέλει χάδια η Μαυρούλα – Η Στέγη στο Πεδίον του Άρεως Η πραγματικότητα στο Πεδίον του Άρεως είναι πολύ πιο δυνατή από τους «Μύθους» της Στέγης. Main_1376 Είδα: τους «Τόπους Αναφοράς. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος» στο Μουσείο Μπενάκη Από τον Χαλεπά ως τον Τσαρούχη και από τον Γύζη και τον Λύτρα ως τον Πρέκα και τον Τέτση, οι πίνακες και τα γλυπτά που εκτίθενται δεν μπορούν να μην μιλήσουν στην ψυχή του Ελληνα. Main_%ce%9c%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%84%ce%b1_%cf%83%ce%ba%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d_%ce%a3%cf%84._%ce%9b%ce%b1%ce%b6%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b4%ce%b7_%ce%b3%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b7_%ce%a1%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b1_eno_1983_-_%cf%86%cf%89%cf%84%cf%8c_%ce%9a%ce%bb%ce%ac%ce%b9%ce%b2_%ce%9c%cf%80%ce%ac%cf%81%ce%bd%cf%84%ce%b1 Είδα: την έκθεση «Στέφανος Λαζαρίδης: κυνικός ρομαντικός» Μια ωραία έκθεση στη Λυρική. Main_160_10 Πήγα: στην έκθεση «160 χρόνια Made In Greece: Βιομηχανία, πρωτοπορία, καινοτομία» Θα δείτε τι σημαίνει καλά οργανωμένη έκθεση, ισορροπημένη.
#load_content_with_ajax