ΤΕΤΑΡΤΗ 17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018
Εικαστικά | Είδα...

Δε θέλει χάδια η Μαυρούλα – Η Στέγη στο Πεδίον του Άρεως 07 Μαΐου 2018

Η πραγματικότητα στο Πεδίον του Άρεως είναι πολύ πιο δυνατή από τους «Μύθους» της Στέγης.

Η Μαυρούλα είναι μία σκυλίτσα που βρήκαν οι κάτοικοι του Πεδίου του Άρεως να κοιμάται στο κράσπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας στο ύψος του αγάλματος της Αθηνάς. Έκαναν πολλές προσπάθειες να τη μετακινήσουν από το σημείο, καθώς υπήρχε ο κίνδυνος να τη χτυπήσει κάποιο αυτοκίνητο, αλλά η Μαυρούλα δεν έφευγε ούτε με γλυκές κουβέντες ούτε με λαχταριστές λιχουδιές…
Ο «αστικός μύθος» λέει ότι στο σημείο είχε χτυπήσει και σκοτώσει τη μητέρα της αυτοκίνητο, κάτι που η Μαυρούλα δεν θέλησε ποτέ να αποδεχτεί κι έτσι την περιμένει κάθε ημέρα να γυρίσει κοντά της…Μία άλλη εξήγηση, λιγότερο «μυθική», λέει ότι η Μαυρούλα κοιμάται στο κράσπεδο επειδή περιμένει τη μοναδική της φίλη σε αυτόν τον κόσμο, την άστεγη Μαρία, που εμφανίζεται κάθε πρωί από την απέναντι πλευρά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας (κοιμάται σε μία εσοχή πολυκατοικίας στη Σπ.Τρικούπη) για να ξεκινήσουν μαζί τη βόλτα τους στο Πεδίον του Άρεως.

Η Μαυρούλα αγαπά τη Μαρία και η Μαρία αγαπά τη Μαυρούλα. Είναι μία περίεργη αγάπη, ακατανόητη για εμάς τους (τάχα) λογικούς, αφού η Μαρία ποτέ δε χαϊδεύει τη Μαυρούλα, ούτε η Μαυρούλα κάνει «χαρές» στη Μαρία. Στην πραγματικότητα μοιάζουν με δύο λυπημένες υπάρξεις που ένωσαν τις μοναχικές ζωές τους με μία βασική σύμβαση: να μην κοιμούνται ποτέ μαζί τα βράδια...
Η Μαυρούλα περιμένει κάθε πρωί τη Μαρία να φανεί από το απέναντι πεζοδρόμιο της Αλεξάνδρας, κι όταν εκείνη το κάνει, ξεκινούν την αργή βόλτα τους στο Πάρκο, καθώς η Μαρία σέρνει μαζί της τέσσερις - πέντε τεράστιες σακούλες (το «νοικοκυριό» της ολόκληρο) και η Μαυρούλα κουτσαίνει από το ένα της ποδαράκι...
Στη Μαρία δεν αρέσει η ζητιανιά. Για να πάρει λίγο φαγητό ή κάποιο ρούχο από τα χέρια σου, θα πρέπει να έχεις περάσει πολλές ώρες μαζί της και να σε έχει συμπαθήσει… Αλλιώτικα προτιμά να ψάχνει στα καλάθια των σκουπιδιών…
Στη Μαυρούλα δεν αρέσει η επαφή με τον κόσμο. Για την ακρίβεια, δεν της αρέσει καν να την πλησιάζουν και δείχνει να υποφέρει όταν τη στριμώχνουν για να τη χαϊδέψουν. Δεν αγριεύει όμως. Απλώς ζαρώνει το κορμί της, βάζει την ουρά στα σκέλια και δείχνει να περιμένει πότε θα τελειώσει το «μαρτύριο» των χαδιών…
Οι ζωές αυτού του ζευγαριού, της Μαρίας και της Μαυρούλας δείχνουν να κρύβουν πολύ πόνο και μοναξιά... Οι κάτοικοι του Πεδίου του Άρεως έκαναν προσπάθειες να τις βοηθήσουν, αλλά δεν κατάφεραν ποτέ κάτι ουσιαστικό. Έτσι έμαθαν να τις σέβονται, όπως είναι: δυο λυπημένες φιγούρες στις διαδρομές του Πάρκου…
Η μικρή ιστορία που διαβάσατε μέχρι εδώ δεν περιλαμβάνεται στους «Μύθους του Πάρκου» που παρουσιάζει η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση στο Πεδίον του Άρεως αυτές τις ημέρες.

Στους «Μύθους του Πάρκου», η μελαγχολική – αν όχι σκληρή - πραγματικότητα του Πεδίου του Άρεως μεταμορφώνεται σε μία ανώδυνη «για όλη την οικογένεια» αφήγηση με πολλούς… κόντρα ρόλους.
Η Μαυρούλα εμφανίζεται (στην αφίσα, τα φυλλάδια και τη μαριονέττα των «Μύθων») ως μία τσαχπίνικη σκυλίτσα, όλο κέφι και χαρά, που είναι έτοιμη να ξεναγήσει τους επισκέπτες στο Πεδίον του Άρεως και να τους μιλήσει για ιστορία, οικολογία και οικονομική ανάπτυξη…
Να τους μιλήσει για ιστορία σε ένα Πάρκο που χρειάστηκε οι κάτοικοι να κάνουν ένα μήνα καμπάνια στο διαδίκτυο για να καθαριστεί η φράση «Αρτέμης Μάτσας» από τη σαρκοφάγο του Υψηλάντη, να αφαιρεθεί το «κραγιόν» από τα χείλη της Μπουμπουλίνας και να ξαναποκτήσει… μύτη η προτομή του Μιαούλη…
Να τους μιλήσει για οικολογία σε ένα Πάρκο που το πράσινο αργοπεθαίνει από το ελλιπές και κακοστημένο σύστημα ποτισμού, σε ένα Πάρκο που ενώ διαθέτει τεράστιες υδατοδεξαμενές κάτω από το έδαφος του, τις έχει μπαζώσει πρόχειρα για να καταναλώνει πόσιμο νερό της ΕΥΔΑΠ…
Να τους μιλήσει για οικονομική ανάπτυξη σε ένα Πάρκο 280 στρεμμάτων που δεν υπάρχει ανοιχτό ούτε ένα κιόσκι για να πάρεις ένα μπουκαλάκι νερό…
Η «κόντρα στην πραγματικότητα» αφήγηση των «Μύθων του Πάρκου» γίνεται ακόμα πιο κραυγαλέα όταν στις «ξεναγήσεις» στις διαδρομές του, εμφανίζονται περφόρμερς που προσπαθούν να αναπαραστήσουν τους πραγματικούς «θαμώνες» του Πάρκου. Οι επισκέπτες βλέπουν κορίτσια σαν τα κρύα τα νερά και ωραία αγόρια να κάνουν τους άστεγους ή τους τοξικοεξαρτημένους, την ώρα που ακριβώς πίσω / μπροστά / πλάι στους περφόρμερς βρίσκονται οι πραγματικοί άστεγοι και τοξικοεξαρτημένοι του Πεδίου του Άρεως, που – είναι άραγε έκπληξη; - δεν έχουν τίποτα ζηλευτό και «εξιδανικευμένο» για τους επισκέπτες.
Οι «Μύθοι του Πάρκου» της Στέγης δείχνουν να έχουν φτιαχτεί για ένα Πάρκο της Ευρώπης ή έστω για τον Εθνικό Κήπο - πάρκα δηλαδή στα οποία  υπάρχει μία «κανονικότητα» και χρειάζονται απλώς μία τόνωση μέσω της Τέχνης για να κερδίσουν περισσότερη επισκεψιμότητα.
Στα συντρίμμια όμως του Πεδίου του Άρεως τι άραγε έχουν να πουν «Μύθοι», τόσο μακριά από τη θλιβερή πραγματικότητα;  
Είμαι της άποψης ότι η τέχνη – και ιδιαίτερα αυτή που γίνεται δημόσια – πρέπει να λέει αλήθειες. Να σοκάρει, όταν χρειάζεται. Να ξεσηκώνει τον κόσμο. Μία τέχνη θαρραλέα, στιβαρή, αφυπνιστική, ακόμα και προκλητική.  
Οι προσπάθειες των καλλιτεχνών και όλων των ανθρώπων που εργάστηκαν για τις εκδηλώσεις των «Μύθων του Πάρκου» είναι σεβαστές - θα μπορούσαν να ήταν και θαυμάσιες για κάποιον άλλον χώρο. Στο Πεδίον του Άρεως όμως μοιάζουν να προσπαθούν να «ωραιοποιήσουν» την αγριότητα, να κουκουλώσουν τις ευθύνες της κατάντιας και να διαιωνίσουν την υφιστάμενη εγκατάλειψη.

Υ.Γ.
Παρακολουθώντας την πρώτη ημέρα των εκδηλώσεων, έδωσα ένα πρόχειρο σημείωμα στην επιμελήτρια της διοργάνωσης με μία πρόταση:
Να δημιουργηθεί και μία τέταρτη «ξενάγηση» στο Πεδίο του Άρεως πέραν της Ιστορίας, την Οικολογίας και της Οικονομικής Ανάπτυξης. Μία ξενάγηση στην  άγρια σημερινή πραγματικότητα του Πάρκου.
Να μάθουν οι επισκέπτες που γίνεται το εμπόριο της πρέζας, το είδος των ναρκωτικών που πωλούνται στο πάρκο, πως φτιάχνονται τα pipes για το σίσα, που στέκονται οι τσιλιαδόροι, οι ντίλερς και οι έμποροι. Ποιες είναι οι κρυψώνες για τα ναρκωτικά. Πώς μοιράζεται το μπούμπλα στους εξαρτημένους. Γιατί το ποδήλατο (που τόση εντύπωση έκανε στους διοργανωτές) είναι κρεμασμένο από το δέντρο (είναι το ποδήλατο ενός νεαρού Αφγανού ντίλερ που εξυπηρετεί με απίστευτη ταχύτητα την «πελατεία»). Να δείξουμε που είναι η πιάτσα της πορνείας. Πώς γίνεται η συμφωνία των νεαρών μεταναστών με τους ώριμους κυρίους για μία βιαστική συνεύρεση πίσω από τις φυλλωσιές. Να μάθουν για τον βιασμό της Μαρίας (όχι της άστεγης) από 30 άνδρες μέσα σε μία νύχτα, ένας βιασμός που την έκανε να χάσει τα λογικά της για πάντα. Να μάθουν για το σάπιο πόδι του Σωτήρη, τον διπλωμένο στα δύο Ναρίμ, την Αλεξάνδρα που ψάχνει στα σκουπίδια για μία πεταμένη μπουκιά φαγητού που «δεν πειράζει να έχει και κανα σκουλήκι»... Να μάθουν για τον Γιώργο που έπαθε εγκεφαλικό και τον βρήκαν παγωμένο 36 ώρες μετά σε ένα δρομάκι. Να ακούσουν για τον ευγενικό κύριο Κώστα που κάποιοι «άντρακλες» έβαλαν κάτω ως «παλιαδελφή» και τον πατούσαν στο κεφάλι με τις αρβύλες τους μέχρι που του έλιωσαν το μισό κρανίο…      
Να μάθουν “in your face” την πραγματικότητα του Πεδίου του Άρεως και όχι την πραγματικότητα ενός κανονικού Πάρκου. Μία πραγματικότητα που σε κινητοποιεί να αγωνιστείς για να την αλλάξεις.
Στο σημείωμα πρότεινα στην καλλιτεχνική διευθύντρια να χρησιμοποιήσει εμάς, τους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στο Πάρκο, γι αυτές τις ξεναγήσεις – εντελώς αφιλοκερδώς. Να φέρουμε και τους τοξικοεξαρτημένους και άστεγους φίλους μας να μιλήσουν για τη ζωή τους. Να κάνουμε τους πολίτες κοινωνούς της πλήρους ανυπαρξίας μέριμνας για τους ανθρώπους που λιώνουν καθημερινά στο Πάρκο και της αβελτηρίας των Αρχών να δώσουν ξανά ζωή στον καθημαγμένο αυτόν τόπο. 
Δεν γνωρίζω αν θα αποδεχτεί την πρόταση η κυρία Αρφαρά κι αν υπάρχει χρόνος, χώρος και διάθεση η εκδήλωση να ξεφύγει από τη «Μυθική» της αφήγηση.
Εγώ πάντως προτείνω στους αναγνώστες αυτού του κειμένου να πάνε στην εκδήλωση της Στέγης. Αλλά κοντά σε αυτά που θα δουν και θα ακούσουν από τους διοργανωτές, να παρατηρήσουν τον χώρο και τους πραγματικούς ανθρώπους γύρω τους. Η πραγματικότητα στο Πεδίον του Άρεως είναι πολύ πιο δυνατή από τους «Μύθους» της Στέγης.

Δημήτρης Καλαντζής

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_original_slider Είδα: την έκθεση «Από την απαγορευμένη πόλη: Αυτοκρατορικά διαμερίσματα του Qianlong» Κινέζικη κομψότητα στο Μουσείο της Ακρόπολης. Main_1989_sept_aigina_fot_tazedaki_fakd_koutaa_014 Είδα: την αναδρομική έκθεση του Γιάννη Μόραλη: Τέχνη που συγκινεί και «θεραπεύει» Στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Main_slider Είδα: τις «Αμέτρητες όψεις του Ωραίου» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Η αποθέωση της ομορφιάς σε μία έκθεση. Main_ethniko-arxaiologiko-mouseio Τα πλην (και τα συν) του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Μια ακόμα επίσκεψη στο σημαντικότερο μουσείο της Ελλάδας (και όλου του κόσμου) και τα συμπεράσματά μας από αυτή. Main_1376 Είδα: τους «Τόπους Αναφοράς. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος» στο Μουσείο Μπενάκη Από τον Χαλεπά ως τον Τσαρούχη και από τον Γύζη και τον Λύτρα ως τον Πρέκα και τον Τέτση, οι πίνακες και τα γλυπτά που εκτίθενται δεν μπορούν να μην μιλήσουν στην ψυχή του Ελληνα. Main_%ce%9c%ce%b1%ce%ba%ce%ad%cf%84%ce%b1_%cf%83%ce%ba%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d_%ce%a3%cf%84._%ce%9b%ce%b1%ce%b6%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%b4%ce%b7_%ce%b3%ce%b9%ce%b1_%cf%84%ce%b7_%ce%a1%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b1_eno_1983_-_%cf%86%cf%89%cf%84%cf%8c_%ce%9a%ce%bb%ce%ac%ce%b9%ce%b2_%ce%9c%cf%80%ce%ac%cf%81%ce%bd%cf%84%ce%b1 Είδα: την έκθεση «Στέφανος Λαζαρίδης: κυνικός ρομαντικός» Μια ωραία έκθεση στη Λυρική.
#load_content_with_ajax