Εικαστικά | Πρόσωπα

Συνέντευξη: Ο Δημήτρης Αρβανίτης μιλάει στο www.tospirto.net 30 Ιουνίου 2016

«Ο σχεδιαστής παλεύει με το εφήμερο, δεν φτιάχνει Παρθενώνες».

To έργο του Δημήτρη Αρβανίτη τιμάται στην ιστορική Μπιενάλε της Βαρσοβίας με αφορμή τον εορτασμό των 50 χρόνων από την ίδρυση του θεσμού. Δημιουργικός, διαχρονικός, ξεκάθαρος και ευγενής σχεδιάζει – στέλνει μηνύματα- και μετατρέπει μία αφίσα σε χωνευτήρι σκέψεων και ιδεών. Έχει δουλέψει σε περιοδικά και εφημερίδες. Έχει σχεδιάσει βιβλία, πόστερ ταινιών, εξώφυλλα δίσκων και αφίσες με κοινωνικά μηνύματα. Ένας επίμονος εργάτης της επικοινωνίας και του design δεν παύει να εκπλήσσει και να αφυπνίζει με το έργο του.

Η παρουσία σας στην 25η Διεθνή Μπιενάλε της Βαρσοβίας είναι μία τιμητική διάκριση; Η επιλογή του να παρουσιαστεί η δουλειά σας και να εκπροσωπήσετε την Ελλάδα, σας κάνει να νιώθετε σημαντικός μέσα στην τέχνη σας;
Στην Μπιενάλε της Βαρσοβίας έχω λάβει μέρος αρκετές φορές. Φέτος στην εορταστική επέτειο των 50 χρόνων της, είμαι ένας από τους 50 σχεδιαστές που έχουν τιμητικά προσκληθεί από διάφορες χώρες. Αισθάνομαι τιμή, αλλά όχι απαραίτητα και σημαντικός. Πιστεύω ότι κάποιες από τις αφίσες μου έχουν κάποιο ενδιαφέρον.

Θεωρείτε τον εαυτό σας σημαντικό καλλιτέχνη; Ποιες είναι οι στιγμές που νιώθετε ότι αυτό που κάνετε σας χαροποιεί-ικανοποιεί; Υπάρχουν στιγμές που νιώθετε «λίγος» και μακριά από αυτό που – ανέκαθεν- επιθυμούσατε;
Αισθάνομαι σχεδιαστής οπτικής επικοινωνίας και επαγγελματίας των «πάλε ποτέ» γραφικών τεχνών. Δεν αυτοπροσδιορίζομαι ως καλλιτέχνης. Υπήρξαν πολλές στιγμές στην επαγγελματική μου ζωή που ένιωσα μεγάλη χαρά για την ενασχόλησή μου με το ντιζάιν. Στο παγκόσμιο γίγνεσθαι αισθάνομαι ένας κόκκος άμμου. Ό,τι επιθυμούσα, άλλοτε ευοδωνόταν και άλλοτε αποτελούσε μέρος μιας διαδικασίας ενός συνόλου ενεργειών για την επικοινωνία.

Η έντονη επιθυμία και η αναζήτηση έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξή σας;
Η αγάπη, η αφοσίωση, η άσκηση και μέσα απ΄ αυτήν η αναζήτηση έπαιξαν σίγουρα καθοριστικό ρόλο στην εργασία μου.

Ποιες είναι οι πιο σημαντικές και πολύτιμες- για εσάς- στιγμές της καριέρας σας;
Ενδιαφέρουσες στιγμές αποτελούν όλες εκείνες, όταν προσέγγιζα ένα νέο είδος εργασίας. Ξεκίνησα σχεδιάζοντας εξώφυλλα δίσκων 33 στροφών. Σχεδόν ταυτόχρονα άρχισα να σχεδιάζω αφίσες για πολιτιστικές εκδηλώσεις, από τη μουσική ως τον κινηματογράφο. Στη συνέχεια ασχολήθηκα με το σχεδιασμό περιοδικών, εφημερίδων και βιβλίων. Κάθε νέα προσέγγιση ήταν σημαντική για μένα. Πολύτιμες ήσαν οι στιγμές κάθε ανάθεσης ως έκφραση εμπιστοσύνης για τη δουλειά μου.

Αναγνωρίζετε τα χαρακτηριστικά της δουλειάς σας, του τρόπου που εκφράζετε  μηνύματα και πραγματικότητα μέσω του ντιζάιν που έχουν σαν αποτέλεσμα την αποδοχή και την αναγνώρισή σας;
Μέσα στα χρόνια φαίνεται, εκ των υστέρων, ότι ένα βασικό χαρακτηριστικό της δουλειάς μου είναι η απλούστευση της σύνθεσης των στοιχείων που επιδιώκω για κάθε δουλειά μου. Ανήκω στη γενιά του χαρτιού. Μ΄ αυτό ασχολήθηκα διερευνώντας τις δυνατότητες έκφρασης και προσπάθησα να μην μπερδεύω το μέσο. Προσπάθησα οι αφίσες να είναι αφίσες και τα εξώφυλλα βιβλίων εξώφυλλα βιβλίων. Συχνά εισέπραξα τη χαρά και το θαυμασμό κι αυτό το θεώρησα αποδοχή και αναγνώριση. Δεν ξεχνώ όμως, ότι η δουλειά μου, για αρκετούς, ίσως να μην έχει ενδιαφέρον. Κι αυτό οφείλω να το λάβω υπ όψιν μου και να το σεβαστώ.

Από όλα όσα έχετε δημιουργήσει ποιο είναι το αγαπημένο σας καλλιτεχνικό παιδί; Ποιο είναι αυτό που έχει επικοινωνήσει τα μηνύματα και τις ιδέες σας;
Δύσκολο να σας απαντήσει ένας επαγγελματίας που μέσα στη μέρα μπορεί να ασχοληθεί με μια μεγάλη γκάμα διαφορετικών εργασιών. Αγαπώ κάποια από τα «καλλιτεχνικά» μου παιδιά, αλλά για εντελώς προσωπικούς λόγους και όχι για την ανεπανάληπτη δημιουργικότητα τους. Η εργασία ενός σχεδιαστή αφορά στα εφήμερα. Δεν σχεδιάζει Παρθενώνες ή κάποιο από τα Επτά Θαύματα. Αν έστω και ένα από ό,τι έχει σχεδιάσει μπορεί να σημαίνει, μετά από χρόνια, κάτι, αυτό είναι αρκετό. Για να μην αποφύγω την ερώτησή σας, θα σας έλεγα ότι αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να προσεγγίζω θέματα κοινωνικού ενδιαφέροντος και να μεταφέρω ιδέες και μηνύματα με τρόπο που δεν συμβαδίζει με το κυρίαρχο ρεύμα της στιγμής ή της εποχής. Για παράδειγμα η καμπάνια με το «κόκκινο γάντι» για τον αγώνα των απολυμένων καθαριστριών του Υπουργείου Οικονομικών.

Πόσο σημαντικό δημιούργημα είναι μία αφίσα; Ποιο ρόλο παίζει στην κοινωνική μας εξέλιξη και πότε γίνεται «όπλο» ή «δώρο» στα χέρια του ανθρώπου που την έχει παραγγείλει;
Όλα στην ιστορία των γραφικών τεχνών ξεκίνησαν από την αφίσα. Αναμφισβήτητα πολύς κόσμος έχει ως συνώνυμο της αφίσας τον Τουλούζ Λοτρέκ. Και καλά κάνει. Η αφίσα έγινε όπλο, διακομιστής ιδεών ή εργαλείο για την προώθηση προϊόντων και αγαθών. Η θέση της μέσα στο αστικό τοπίο αποτέλεσε για χρόνια ιστορικό φαινόμενο. Στις μέρες μας έχει χάσει την επικοινωνιακή της δύναμη κάτω από τις ερπύστριες της κινούμενης εικόνας. Οι νέοι σχεδιαστές, είμαι σίγουρος, θα επαναφέρουν την αφίσα σε πρώτο ρόλο και όχι κατ΄ανάγκη ως χάρτινη ή περιορισμένη στις διατάσεις του ύψους και του πλάτους της.  

Πού σταματάει η «επιφάνεια» του ντιζάιν και που αρχίζει ο διάλογος και η δράση μέσα στην κοινωνία;
Στην περίπτωση αυτή, βρισκόμαστε μπροστά στη διαφορά του «είναι» και του «φαίνεσθαι». Γνωρίζουμε τι είναι πιο σημαντικό και σ΄αυτό πρέπει να επιμένουμε. Το ντιζάιν είναι ένα σύστημα για την επικοινωνία και σε κάθε περίπτωση δεν είναι ιχνογραφία ερασιτεχνών ζωγράφων του Σαββατοκύριακου.

Ποιους θεωρείτε τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες που έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στην πορεία και την εξέλιξη της σύγχρονης γραφιστικής σκηνής;
Θα ήμουν άδικος εάν σας πρότεινα λίστα των πλέον σημαντικών και πάντοτε κατά την προσωπική μου άποψη. Μέσα στον ιστορικό όγκο της παγκόσμιας δημιουργικής παραγωγής θα αδικούσα όσους δεν γνωρίζω το έργο τους, για διάφορους λόγους, ή θα πρότεινα σχεδιαστές που το έργο τους αγγίζει τις δικές μου κατευθύνσεις. Θα αποτολμούσα όμως να σας αναφέρω τον Πολωνό δάσκαλο Henryc Tomaszewski και τους «δικούς» μας Φρέντυ Κάραμποτ και Μιχάλη Κατζουράκη για τους δρόμους που άνοιξαν στο ελληνικό ντιζάιν. 

Η προσέγγιση της νέας γενιάς καλλιτεχνών πόσο διαφέρει σε σύγκριση με τη δική σας γενιά και σε ποια σημεία δείχνει τη σπουδαιότητα αλλά και την έλλειψή της (αν και εφόσον αυτή υπάρχει).
Η νέα γενιά των Ελλήνων σχεδιαστών αποτελεί ένα θαύμα που επιτελείται μέσα στη στενότητα μιας περιορισμένης αγοράς, μέσα στην άνιση σχέση «σχεδιαστή και πελάτη», σε μια κρίση που τους τσακίζει τα όνειρα και τους οδηγεί στο αβέβαιο μέλλον. Όμως το «νέο» αποτελεί την ελπιδοφόρα νομοτέλεια. Αυτό θα υπερισχύσει στο τέλος.

Τελικώς ποιο είναι το μήνυμα;
Το μήνυμα είναι αυτό που όποιος το στέλνει είναι σε θέση και μπορεί να το μεταδώσει διαυγές στον παραλήπτη του.


Από το 1986 έχει συμμετάσχει σε πλήθος Μπιενάλε Αφίσας ανά την Ευρώπη, ενώ από το 2004 είναι μέλος της AGI.

Η 25η Διεθνής Μπιενάλε της Βαρσοβίας θα διαρκέσει μέχρι τις 30 Ιουλίου.

Γιώργος Βλαχογιάννης

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_screen_shot_2017-10-19_at_09.20.19.png Άδραξε τη μέρα στο Taf Η έκθεση περιλαμβάνει πάνω από 70 έργα – εκτυπώσεις Πορτογάλων. Main_slider_2 Παναγιώτης Βελιανίτης - Μαριάννα Καβαλλιεράτου: Μιλώντας για μια Ορέστεια... αλληγορική Μία συζήτηση με τους δύο δημιουργούς γύρω από ένα έργο ακουσματικής μουσικής τετρακάναλης μετάδοσης . Main_slider Νέο πρόσωπο: Ελίζα Σόρογκα Συζητήσαμε με την 28χρονη δημιουργό με αφορμή τη βράβευση της σε διεθνή έκθεση της Βενετίας. Main_slider_2 Σαν Σήμερα: 400 χρόνια από τον θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου Μικρές στάσεις στη ζωή και το έργο του αυτόνομου ζωγράφου. Main_self-portrait-in-front-of-the-easel Βίνσεντ βαν Γκογκ: δέκα εξομολογήσεις ενός «ταπεινού» ζωγράφου «Έβαλα όλη την καρδιά και την ψυχή στη δουλειά μου, και έχασα το μυαλό μου μέσα στη διαδικασία». Main_salvador-dali4 Σαλβαδόρ Νταλί: δέκα εξομολογήσεις ενός εκκεντρικού showman «Μην φοβάστε την τελειότητα –δεν πρόκειται να τη φτάσετε ποτέ».
#load_content_with_ajax