Βιβλίο | Κυκλοφορίες

Με μόνη προοπτική τη φυγή

Dvd_large_vivlio_48
Αυθεντικός Τίτλος
Οι φυγάδες
Συγγραφέας
Πάνος Καρνέζης
Εκδότης
Πατάκης

«Οι Φυγάδες» το ολοκαίνουριο μυθιστόρημα του Πάνου Καρνέζη από τις εκδόσεις Πατάκη.

Ε ναι ας το παραδεχτούμε! Όταν ένας Έλληνας δημιουργός (και όχι μόνον) διαπρέπει στο εξωτερικό, επί ίσοις όροις με τους συναδέλφους του εκεί, αισθανόμαστε υπερήφανοι. Ειδικά μάλιστα στο πεδίο της λογοτεχνίας όπου η δυσπρόσιτη, σε σχέση με άλλες, ελληνική γλώσσα αλλά και η ανοργάνωτη επί χρόνια εθνική πολιτική βιβλίου διατήρησε την ελληνική παραγωγή απομονωμένη (με ελάχιστες εξαιρέσεις), ακόμα και σήμερα κάθε «ελληνική» περίπτωση είναι μία μικρή νίκη. Η περίπτωση του Πάνου Καρνέζη είναι βέβαια αρκετά διαφορετική…
Διότι ο Καρνέζης υπήρξε εξαρχής ένας αγγλόφωνος συγγραφέας. Βέβαια δεν κατατάσσεται όπως ο Χρήστος Τσιόλκας ή ο Τζέφρυ Ευγενίδης ή ο Ντέιβιντ Σεντάρις στους αγγλόφωνους λογοτέχνες «ελληνικής καταγωγής». Εκείνους δηλαδή που αν και γεννήθηκαν κι ανατράφηκαν σε τελείως διαφορετικές χώρες και σε διαφορετικές κοινωνίες, διατηρούν λόγω των, ελληνικής καταγωγής, γονιών τους έναν έστω και χαλαρό δεσμό με την Ελλάδα, αυτόν που μας αρκεί για να διεκδικούμε ένα κομμάτι τους. Ο Καρνέζης είναι περισσότερο…Βασίλης Αλεξάκης. Γιατί όπως κι ο Αλεξάκης γεννήθηκε στην Ελλάδα, στην Αμαλιάδα το 1967. Σπούδασε μηχανικός εδώ και έφυγε ύστερα για μεταπτυχιακές σπουδές στην Αγγλία, αρχίζοντας τότε να γράφει κατευθείαν στα αγγλικά. Αυτή είναι και η σύνδεσή του με τους άλλους αγγλόφωνους ελληνικής καταγωγής λογοτέχνες: σκέφτεται και γράφει στα αγγλικά, τα βιβλία του κυκλοφορούν πρώτα στο εξωτερικό και ύστερα μεταφράζονται (από τον ίδιο ωστόσο) και κυκλοφορούν στα ελληνικά, σε μία αντίστροφη πορεία από αυτήν που θα ονειρεύονταν όσοι «ιθαγενείς» λογοτέχνες κοιτούν προς τη διεθνή αγορά βιβλίου.
Πέντε χρόνια είχε, ωστόσο, ο Καρνέζης να βγάλει καινούριο βιβλίο: Ουσιαστικά από το «Μοναστήρι» (2010). Είχαν προηγηθεί: α) η συλλογή διηγημάτων «Little Infamies» («Μικρές ατιμίες») που σύστησε τον Καρνέζη στο αγγλόφωνο κοινό το 2002, μεταφράστηκε σε οκτώ γλώσσες και μεταγράφηκε τελικά στα ελληνικά από τον ίδιο, για να ανακαλύψουμε κάπως αργοπορημένα το 2003 τον συμπατριώτη μας-ο οποίος μας έφτασε τότε εξοπλισμένος ήδη με εξαιρετικές κριτικές. Β) Το μυθιστόρημα «The Maze» («Ο λαβύρινθος») το 2004 που ακολούθησε την ίδια πορεία, ενώ επιπλέον εμφανίστηκε και στη βραχεία λίστα του έγκυρου βραβείου Whitbread First Novel Award Και γ) το τρίτο του μυθιστόρημα, «The Birthday Party» («Πάρτι γενεθλίων»), που κυκλοφόρησε το 2007. Είχαμε συνεπώς να ακούσουμε νέα του ουσιαστικά από το 2010 αν εξαιρέσει κανείς την επανέκδοση από τον οίκο «Μακόντο» των «Μικρών Ατιμιών» με την προσθήκη 3-4 καινούριων διηγημάτων.

«Οι Φυγάδες»

Το άρτι εκδοθέν στα ελληνικά από τον «Πατάκη» μυθιστόρημά του «Οι φυγάδες» είναι το πέμπτο του κατά σειρά βιβλίο. Ακολούθησε την ίδια πορεία: Κυκλοφόρησε τον περασμένο Απρίλιο από τον αγγλικό εκδοτικό του οίκο Jonathan Cape («θυγατρικό» πλέον της Vintage Publishing). Και έφτασε μόλις στους Έλληνες αναγνώστες με ορισμένα σοβαρά αγγλικά «εύσημα», όπως π.χ. αυτά του κριτικού των «Sunday Times» («Οι Φυγάδες είναι μια συναρπαστική και κοσμοπολίτικα σοφή κατάθεση ενός συγγραφέα ο οποίος είναι ήδη αρκετά σεβαστός, αλλά αξίζει να γίνει ευρύτερα γνωστός»). Ή της κριτικού από τους «Times» (που εκθείαζε την «ένταση και αμεσότητα» της γραφής του). ‘Η του Tablet (που επεσήμανε ότι το μυθιστόρημα «διατηρεί τη μνήμη αιχμάλωτη ακόμα και πολύ καιρό μετά την ανάγνωσή του»).
Η υπόθεση; Αντιγράφουμε: «Σε μια μακρινή ζούγκλα της Λατινικής Αμερικής, ένας πληγωμένος στρατιώτης συναντά τον Πατέρα Τόμας, έναν Άγγλο καθολικό ιερέα, που τον οδηγεί στο ινδιάνικο χωριό όπου ζει. Οι Ινδιάνοι ανησυχούν για τις συνέπειες του ερχομού του στρατιώτη. Ο παραδοσιακός τρόπος ζωής τους κινδυνεύει από τους ακτήμονες που καταπατούν το δάσος. Ο στρατός έχει έρθει να εκδιώξει τους καταπατητές, αλλά εκείνοι αντιστέκονται με την υποστήριξη μιας ομάδας ανταρτών. Ο Βενουστιάνο, ο περήφανος νεαρός αρχηγός των Ινδιάνων, είναι αποφασισμένος να προστατεύσει τους ανθρώπους του, αλλά συχνά αισθάνεται ανίκανος απέναντι στις αλλαγές που συμβαίνουν στο δάσος. Ο θαυμασμός των ανθρώπων του για τη ζωή στην πόλη τον φέρνει σε απόγνωση και δεν εμπιστεύεται κανέναν: τους καταπατητές, τους αντάρτες, τον στρατό, τον Πατέρα Τόμας…. Πρώτιστο πρόβλημά του όμως είναι ο επικίνδυνος ιαγουάρος που τριγυρίζει το χωριό. Ο Βενουστιάνο είναι ο μόνος Ινδιάνος που έχει όπλο και δε θα διστάσει να το χρησιμοποιήσει…»

Εμπνευσμένο από τους Ζαπατίστας

Από τα «κλειδιά» που έχει δώσει ο Καρνέζης στις ελάχιστες συνεντεύξεις του για ελληνικά έντυπα μέχρι στιγμής, σταχυολογούμε ότι σε ένα πρώτο επίπεδο «Οι Φυγάδες» θα μπορούσαν να καταχωριστούν στο νέο είδος του «οικολογικού μυθιστορήματος». Ότι πηγή έμπνευσής του υπήρξε, όπως εξομολογήθηκε στη Ρ.Μπουμπουρή από το «Διάστιχο», «Ένα καναδικό ντοκιμαντέρ, A Place Called Chiapas, που είδα πριν από κάποια χρόνια και αναφέρεται τους επαναστάτες Ζαπατίστας του Μεξικού. Η σύγκρουση ανάμεσα στους αυτόχθονες Ινδιάνους που ζουν στο βροχοδάσος του νότιου Μεξικού και τους φτωχούς αυτοκαλλιεργητές που καταπατούν, με την υποστήριξη των ανταρτών, τις ίδιες εκτάσεις για να ζήσουν, μου κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον. Είναι μια ιστορία που προσφέρεται για μυθιστόρημα, μια διφορούμενη σύγκρουση στην οποία δεν είναι ξεκάθαρο ποια πλευρά έχει δίκιο, ένας κόσμος όπου τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο αρχικά νομίζουμε». ‘Ότι κι αυτό το μυθιστόρημα φέρει τα εικονοκλαστικά, σχεδόν «σινεφίλ» χαρακτηριστικά της γραφής του Καρνέζη. Κι ότι βέβαια υπάρχουν πολλά συμβολικά στοιχεία που παραπέμπουν έμμεσα στα ήθη του σύγχρονου δυτικού κόσμου. Π.χ. ο ιαγουάρος και ο Ινδιάνος διώκτης του, είναι κι οι δύο θύματα «της επέμβασης του μοντέρνου κόσμου στη Φύση».
Όσο για το μοτίβο του αγώνα για επιβίωση που είναι διακριτό σε όλο το βιβλίο είναι και εξαιρετικά επίκαιρο αν το αποκωδικοποιήσει κανείς όπως ακριβώς το συστήνει ο συγγραφέας: «Όπως στο βιβλίο, έτσι και στην πραγματικότητα, η φυγή δεν είναι η λύση μιας κρίσης αλλά συχνά είναι η μόνη ευκαιρία για επιβίωση, κάτι που είναι καλό να θυμόμαστε όταν μας προβληματίζουν οι εικόνες του ατελείωτου κύματος μεταναστών απ’ τις εμπόλεμες ζώνες αυτές τις μέρες…».

Ναταλί Χατζηαντωνίου

 

 

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2018

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2018

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2018

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2018

Κυκλοφορίες Μαΐου 2018

Κυκλοφορίες Απριλίου 2018

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2018

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2018

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2017

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2017

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2017

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2017

Κυκλοφορίες Μαΐου 2017

Κυκλοφορίες Απριλίου 2017

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2017

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2017

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2016

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2016

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2016

Κυκλοφορίες Μαΐου 2016

Κυκλοφορίες Απριλίου 2016

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2016

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2016

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2016

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2015

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2015

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2015

Κυκλοφορίες Μαΐου 2015

Κυκλοφορίες Απριλίου 2015

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2015

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2015

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2015

Κυκλοφορίες Απριλίου 2014