ΤΕΤΑΡΤΗ 17 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2018
Βιβλίο | Κυκλοφορίες

Όταν η Πάτι και ο Ρόμπερτ ήταν απλώς παιδιά

Dvd_large_smith_pati_kai_robert
Αυθεντικός Τίτλος
Πάτι και Ρόμπερτ
Συγγραφέας
Patti Smith
Εκδότης
Κέδρος
Μεταφραστής
Αλέξης Καλοφωλιάς

Κυκλοφορεί από τον «Κέδρο» η ημι-αυτοβιογραφία της Πάτι Σμιθ από τα χρόνια που ανακάλυπτε με τον Ρόμπερτ Μάπλθορπ τη μποέμ Νέα Υόρκη.

Νέα Υόρκη, τέλη της δεκαετίας του ΄60. Ένα ιδιόρρυθμο ζευγάρι 20ρηδων-εκείνος λεπτοκαμωμένος και πανέμορφος, εκείνη ψηλόλιγνη, με ανακατεμένα μαλλιά και κάπως άχαρη-τριγυρίζει στο Washington Square Park. Ένα άλλο ζευγάρι, τουριστών, τους παρατηρεί. Η γυναίκα θέλει να βγάλει φωτογραφία τους μαυροντυμένους 20ρηδες, επιμένοντας ότι μοιάζουν με καλλιτέχνες. Ο άντρας της, διαφωνεί. «Μα τι λές τώρα; Είναι απλώς παιδιά».
“Just Kids” είναι ο τίτλος του βιβλίου που κυκλοφόρησε η σκοτεινή ποιήτρια, μούσα της ροκ,  Πάτι Σμιθ στις ΗΠΑ καταρχάς, το 2010, μία ημι-αυτοβιογραφία των πρώτων χρόνων της στη Νέα Υόρκη, όπου ακόμα άσημη «αλήτευε» στα πιο ωραία μέρη συναντώντας τα πιο ξεχωριστά πρόσωπα αυτού που θα τροφοδοτούσε τον υπέροχο Μύθο της δεκαετίας του ΄60 και το δικό της. ‘Όχι μόνη! Μαζί με τον επίσης άσημο ακόμα Ρόμπερτ, προτού εκείνος να γίνει ο διάσημος, «αιρετικός» Μάπλθορπ της φωτογραφίας.
Δέκα χρόνια πήρε στην Πάτι Σμιθ να ολοκληρώσει τη συγγραφή του βιβλίου που αύριο (17/12) κυκλοφορεί επιτέλους και στα ελληνικά από τον «Κέδρο», με τίτλο «Πάτι και Ρόμπερτ», σε μετάφραση Αλέξη Καλοφωλιά. Ήταν μία κάπως οδυνηρή διαδικασία αυτή η επιστροφή σε μία εφηβεία ανοιχτών προοπτικών και δεκάδων ερεθισμάτων: όταν η Πάτι Σμιθ άρχισε να γράφει ο Μάπλθορπ είχε ήδη 21 χρόνια πεθαμένος από Aids και ο σύντροφός της Fred "Sonic" Smith, 19.   Κι εκείνη 54 ετών το 2000 επέστρεφε εκεί που όλα ξεκίνησαν… «Θέλω να θυμίσω στον κόσμο», εξηγεί η ίδια στις συνεντεύξεις της, «ότι κάποτε ήμασταν νέοι και αγωνιστές. Γράφω για την εποχή που και οι δυο ήμασταν μπερδεμένοι, άχαροι και αδέξιοι προσπαθώντας να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας. Πάρα πολλοί άλλοι έχουν προσπαθήσει να αναπλάσουν εκείνη την περίοδο, διηγούμενοι ιστορίες για μας. Δεν κατάφεραν, όμως, να αποδώσουν την ατμόσφαιρα, τη μαγεία εκείνων των ημερών».
Μ' ένα σακίδιο γεμάτο χειρόγραφα και τυλιγμένη με μια πελώρια γκρίζα καμπαρντίνα, η 20χρονη Πάτι Σμιθ φτάνει το 1967 μ' ένα λεωφορείο από τη Φιλαδέλφεια (όπου είχε γεννηθεί το 1946, την ίδια χρονιά με τον Μάπλθορπ) στη Νέα Υόρκη. Έχει αφήσει πίσω της ήδη μία περιπετειώδη εφηβεία που περιλάμβανε και μία εγκυμοσύνη-το παιδί δόθηκε για υιοθεσία. Μπρούκλιν, στο σπίτι κάποιων φίλων, είναι ο πρώτος προορισμός της, μόλις πατάει το πόδι της στο «Μεγάλο Μήλο». Όταν φτάνει όμως στο Μπρούκλιν ανακαλύπτει ότι οι φίλοι της έχουν μετακομίσει προς άγνωστη κατεύθυνση. Στην κρεβατοκάμαρα του άδειου σπιτιού συναντά όμως «μια κοιμισμένη νεότητα, λουσμένη στο φως». Είναι ο Ρόμπερτ Μάπλθορπ, ένα «γλυκό, ντροπαλό αγόρι» που σπουδάζει ζωγραφική… 
Οι δυο τους θα γίνουν συγκάτοικοι, φίλοι, «συγγενείς» και εραστές. Μαζί θα εξερευνήσουν τα μυστήρια της Νέας Υόρκης και της δεκαετίας που τελειώνει. Γυρίζουν τα Μουσεία (βγάζοντας για λόγους οικονομίας ένα εισιτήριο με την υπόσχεση ότι αυτός που θα μπει θα περιγράψει στον άλλο με λεπτομέρειες ό,τι είδε). Μοιράζονται την αγάπη για τα ίδια πράγματα. Μοιράζονται τα πάντα, ακόμα και τις «προσευχές»: «Προσευχόμασταν για την ψυχή του Ρόμπερτ: εκείνος για να μπορεί να την πουλάει κι εγώ για να μπορέσει να τη σώσει», γράφει η Πάτι Σμιθ. Περιοδικά εκείνος για λόγους λιγότερο οικονομικής επιβίωσης και περισσότερο ακραίας εμπειρίας υπό την επιρροή του Γουόρχολ κάνει πιάτσα. Και παίρνει ναρκωτικά. Εκείνη πάλι μακριά για την ώρα από κάθε είδους εθισμό κάνει δουλειές του ποδαριού. Ο εθισμός της είναι η τέχνη. Αυτή που μοιράζονται τα βράδια, διαβάζοντας στίχους του λατρεμένου της Ρεμπώ ή ζωγραφίζοντας μέχρι να εξαντληθούν…
Η καλειδοσκοπική Νέα Υόρκη, τους συμπεριλαμβάνει: Η Πάτι Σμιθ θυμάται την αμηχανία της όταν ο Άλεν Γκίνσμπεργκ την περνάει για ένα αγόρι και την κερνάει ένα σάντουιτς. Την οργή όταν οι ακόλουθοι του Γουόρχολ, στο Factory, την κοροϊδεύουν για τα μαλλιά της. Σιγά-σιγά αποκαλύπτεται η προδιάθεσή τους. Εκείνος δημιουργεί υπό την καταλυτική επιροή του Αντι Γουόρχολ, του Μαρσέλ Ντισάμπ και του Τίμοθι Λίρι. Εκείνη ορκίζεται να ακολουθήσει τα χνάρια του Ρεμπώ και διαβάζει Μποντλέρ και Κοκτό, Μπλέικ και Μαγιακόφσκι, ανακαλύπτει τον Γκοντάρ, μαγεύεται από τη φωνή της Πιαφ.

Και μετά έρχονται οι μέρες που η Πάτι και ο Ρόμπερτ ζουν μαζί στο περίφημο ξενοδοχείο Chelsea, ένα ακόμα έμβλημα στην ιστορία του ροκ εν ρολ, «Το Chelsea», γράφει εκείνη, «ήταν σαν ένα κουκλόσπιτο στη Ζώνη του Λυκόφωτος, ένα μικρό αυτόνομο σύμπαν. Πληρώναμε αρκετά λεφτά για το δωμάτιο, οπότε τρώγαμε ελάχιστα, ζούσαμε ψήνοντας τοστ με τυρί στο δωμάτιο. Ομως το μέρος ήταν γεμάτο ιστορία. Το διπλανό μας δωμάτιο ήταν αυτό που έμενε κάποτε ο Ντίλαν Τόμας. Υπήρχαν φήμες ότι στο υπόγειό του ακόμα μούχλιαζαν οι ξεχασμένες αποσκευές του Όσκαρ Ουάιλντ. Αγαπούσα αυτό το μέρος, διατηρούσε ακόμα μια φθαρμένη κομψότητα». Δεν τους συντρόφευε μόνον η σκιά του Ντίλαν Τόμας ή του Όσκαρ Γουάιλντ. Αλλά και καταλυτικές παρουσίες. Γιατί  στο μπαρ δίπλα στο λόμπι, το El Quixote, έπιναν ο Τζίμι Χέντριξ, η Τζάνις Τζόπλιν και η Γκρέις Σλικ... Ο κόσμος της ποίησης, του ροκ εν ρολ, της τέχνης και της σεξουαλικής απελευθέρωσης εκρήγνυται!
Με «δασκάλους» τους Γκρέγκορι Κόρσο, Γουίλιαμ Μπάροους και Άλεν Γκίνσμπεργκ, η Πάτι Σμιθ αφήνει να αναδυθεί το σκοτεινό ιδίωμα της πανκ ποίησής της. Η ίδια όμως αποφασίζει ότι θα γίνει ροκ σταρ μόνο όταν βλέπει τον Τζιμ Μόρισον στο Φίλμορ. Κάνει το πρώτο βήμα με την παράσταση «Ροκ και Ρεμπώ», απαγγέλλοντας ποιήματα και παίζοντας μουσική…
Το 1975 κυκλοφορεί το «Horses» των Patti Smith Group, σε παραγωγή του Τζον Κέιλ, των Velvet Underground. Στο εξώφυλλο η ίδια φωτογραφημένη  από τον Μάπλθορπ εμφανίζεται σαν μια ανδρόγυνη φιγούρα με λευκό πουκάμισο και μαύρη γραβάτα. Είναι ένα άλμπουμ που θα μείνει κλασικό στην ιστορία της ροκ, μία φωτογραφία που θα μείνει κλασική στην ιστορία της ροκ. Η Πάτι και ο Ρόμπερτ έχουν βρει το δρόμο τους…
«Ήθελα όσο τίποτε άλλο να αποκτήσει τη φήμη που του άξιζε», εξομολογείται η ίδια. «Από την άλλη, αυτός πίστευε σε μένα, στους στίχους μου, στη μουσική μου. Ετσι, όταν το 1978 περπατούσαμε στο Μανχάταν και το "Because The Night" ακουγόταν μέσα από τα μπαρ, γύρισε και μου είπε: "Τελικά έγινες διάσημη πριν από μένα"…» Λίγο αργότερα η φήμη συναντά και τον ίδιο χάρη στην ομορφιά και στο «προβοκατόρικο» αδιαμφισβήτητο ταλέντο του. Οι φωτογραφίες του, απεικονίσεις λουλουδιών και γεννητικών οργάνων, ανδρικού σώματος και σαδομαζοχιστικών πρακτικών μέσα από μιά οπτική λουστραρισμένη, λιτή και άψογα φωτισμένη γίνονται διάσημες. Ο ίδιος συνεχίζει να ζει ριψοκίνδυνα. Και στα 42 του πεθαίνει από AIDS, αφήνοντας μια παρακαταθήκη υψηλής φωτογραφικής Τέχνης, με ξεχωριστό κεφάλαιο τα πορτρέτα της «Μούσας» του.
Το βιβλίο που ξεκινάει ως ιστορία αγάπης τελειώνει ως αποχαιρετισμός προς τη Νέα Υόρκη του τέλους της δεκαετίας του ’60 και των αρχών του ’70 και μίας ροκ ‘ν ρολ απελευθερωμένης εποχής που τελείωσε ανεπιστρεπτί…

Ναταλί Χατζηαντωνίου

 

 

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2018

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2017

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2017

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2017

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2017

Κυκλοφορίες Μαΐου 2017

Κυκλοφορίες Απριλίου 2017

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2017

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2017

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2016

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2016

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2016

Κυκλοφορίες Μαΐου 2016

Κυκλοφορίες Απριλίου 2016

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2016

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2016

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2016

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2015

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2015

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2015

Κυκλοφορίες Μαΐου 2015

Κυκλοφορίες Απριλίου 2015

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2015

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2015

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2015