ΚΥΡΙΑΚΗ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018
Βιβλίο | Κυκλοφορίες

Ο Κούνδουρος των ερωτικών επιστολών

Dvd_large_koyndoyros-grammata
Αυθεντικός Τίτλος
Γράμματα από την Κριμαία
Συγγραφέας
Νίκος Κούνδουρος
Εκδότης
Άγρα

Τα «Γράμματα από την Κριμαία» του σκηνοθέτη στην σύζυγό του, το 1991, κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Άγρα.

«Σωτηρία-φεγγάρι, φεγγάρι-Σωτηρία. Κι αν θέλω να σας ξεκολλήσω, ξέρω πως δεν το μπορώ, το δοκίμασα και δεν πέτυχε. Θα ουρλιάζω, λοιπόν, σαν λύκος στη γέμιση του φεγγαριού κι εσύ, όπου και να 'σαι, θα μ' ακούς».
Οι επιστολές που έστειλε ο σκηνοθέτης Νίκος Κούνδουρος στη γυναίκα του Σωτηρία Ματζίρη, το 1991, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας του «Μπάιρον», από τη Γιάλτα, το θέρετρο μιας υπό κατάρρευση Σοβιετικής Ένωσης, συγκεντρωμένες από τις εκδόσεις Άγρα σε ένα μικρό, αλλά εξόχως ζουμερό βιβλίο με τίτλο «Γράμματα από την Κριμαία» δίνουν στον αναγνώστη μια καλή γεύση του ψυχισμού και της διανοίας εκείνου του ανθρώπου που υπέγραψε κάποιες εμβληματικές ταινίες: ο «Δράκος», το «1922», η «Μαγική Πόλη» είναι ορόσημα στη ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.
Όμως, εμείς οι θεατές, που αισθανθήκαμε πως η οπτική μας για τον κόσμο εντός μας και γύρω μας άλλαξε αφότου είδαμε κάποιες από τις ταινίες του Κούνδουρου, τώρα έχουμε μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουμε τον άνθρωπο που οραματίστηκε αυτές τις μοναδικές εικόνες. Ο έρωτας για τη γυναίκα του, οι καλλιτεχνικές του αγωνίες, αλλά και οι ανηλεείς, αφτιασίδωτες καταγραφές της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας που τον περιέβαλε, σπαρταρούν μέσα στις σελίδες του βιβλίου.
«Kουκλί αγαπημένο μου... Σ' αποζητώ χωρίς κλαψούρες και χωρίς λύπη. Μ' αρέσει να σε σκέφτομαι να κάνεις τα δικά σου πράγματα με τον τρόπο τον δικό σου, χωρίς εμένα. Όμως θα 'θελα να 'σαι εδώ, όμορφα βολεμένη στο σπίτι του δάσους, και να 'ρχεσαι να μας βλέπεις στη δουλειά μας, να ξέρεις με τι παίζουμε, με τι τυραννιόμαστε, τα ξύλα, τα χρώματα, τα σχήματα, τους ανθρώπους... Σκέφτομαι πως αυτή η ταινία μπορεί να 'ναι η τελευταία μου κι έχω βάλει όλο μου το πνεύμα να φυλακίσω σ' αυτή την πανάκριβη ζελατίνα όσο μπορώ πιο πολλά από τα υλικά που 'χω μαζέψει στον σκουπιδότοπο του μυαλού μου... Αν δεν ήμουν τόσο πονηρεμένος –ή πονηρός;–, θα δήλωνα δημόσια την περιφρόνησή μου για την μπούφικη έπαρση του καλλιτέχνη, που εννιά φορές στις δέκα τον περιφρονώ και άλλες τόσες τον λυπάμαι».
Ο αναγνώστης διαβάζει τις επιστολές μία - μία, αλλά τις αφομοιώνει σαν μυθιστόρημα, σε ένα ενιαίο, συνεχές σύνολο. Θα μπορούσαν να είναι γραμμένες από ένα ήρωα του Κούνδουρου – πράγματι, μερικές φορές διαβάζοντάς τις νιώθεις πως ο 65χρονος τότε σκηνοθέτης και ζωγράφος σκηνοθετεί και ζωγραφίζει τον εαυτό του, όλες αυτές “τις εκατόν δέκα μέρες κι άλλες τόσες νύχτες”, που ζει με το συνεργείο του στη Γιάλτα της ΕΣΣΔ, η οποία σε λίγο θα συντριβεί κάτω από το ίδιο της το βάρος. Όταν γίνεται η πρώτη απόπειρα ανατροπής του Γκορμπατσόφ, ο Κούνδουρος γράφει στη γυναίκα του:
«ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ! Η είδηση, η λέξη μόνο, σ' ανατριχιάζει σαν να βρίσκεις φίδι κάτω από το μαξιλάρι σου όταν πας να κοιμηθείς. Έχουμε κρεμαστεί στα ραδιόφωνα των αυτοκινήτων και στα στόματα των μεταφραστών. Κάπου στη μνήμη μου, την πολύ παλιά και την πολύ καινούργια, ηχούν οι ίδιες ακριβώς κουβέντες. 1935. Εγώ εννιά χρονών. Ξημερώματα το σπίτι μας στην Κηφισιά ζώνεται από χωροφύλακες. Φωνές βάναυσες...».
Η κατάσταση γύρω του ξυπνά μνήμες στον Κούνδουρο: «Απορώ καμιά φορά πώς μπορώ να συντηρώ με τόσο πάθος το μίσος μου για όλα τα πράγματα που πρωτομίσησα στα πρώτα εφηβικά μου χρόνια, παιδί του πολέμου και της Κατοχής και των στρατοδικείων και της τυφλής βίας, μεγαλωμένος με όνειρα και οράματα και πείσμα ατελείωτο».
Όμως, πάνω απ' όλα, παρόλο που ο Μπάιρον είναι «ένα τραγούδι, μια ελεγεία για την απελπισία και τον θάνατο», ή ακριβώς επειδή είναι μια τέτοια ταινία για τον δημιουργό του, τα γράμματά του Κούνδουρου προς τη Σωτηρία Ματζίρη είναι απίστευτα τρυφερά και ερωτικά:
«Σ' αγαπώ πολύ κι έχεις χωθεί τόσο μέσα μου που η μεγάλη απόσταση και ο πολύς χρόνος που 'χει μπει ανάμεσά μας ούτε με στενοχωρεί ούτε με τρομάζει...» γράφει, ενώ κάπου αλλού λέει πως «...από κάποια διαστροφή που δεν έχει εξήγηση δεν μπορώ να χαρώ τίποτα αν δεν είσαι κι εσύ μάρτυρας και συναποδέχτης... Σε λίγο θα σε ξεχάσω και θα σε θυμηθώ πάλι – με τη γνωστή σουβλιά στην καρδιά».
Να πούμε πως ευτυχώς που οι επιστολές του Νίκου Κούνδουρου δεν κλείστηκαν σε κάποιο συρτάρι και δεν παρέμειναν ιδιωτικές – για χάρη μας.

Ευάννα Βενάρδου

 

 

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2018

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2018

Κυκλοφορίες Μαΐου 2018

Κυκλοφορίες Απριλίου 2018

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2018

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2018

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2017

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2017

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2017

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2017

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2017

Κυκλοφορίες Μαΐου 2017

Κυκλοφορίες Απριλίου 2017

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2017

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2017

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2016

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2016

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2016

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2016

Κυκλοφορίες Μαΐου 2016

Κυκλοφορίες Απριλίου 2016

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2016

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2016

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2016

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2015

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2015

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2015

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2015

Κυκλοφορίες Μαΐου 2015

Κυκλοφορίες Απριλίου 2015

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2015

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2015

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2015

Κυκλοφορίες Απριλίου 2014