ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Βιβλίο | Πρόσωπα

Ο Αλέξης Σταμάτης «ανοίγει» το Μοτέλ Μορένα στο www.tospirto.net 26 Οκτωβρίου 2017

Το Μοτέλ Μορένα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Μολονότι σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε και μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής στο Λονδίνο, τον κέρδισε τελικά η λογοτεχνία. Σήμερα αριθμεί είκοσι πέντε βιβλία, ενώ δεν είναι λίγα αυτά που έχουν μεταφραστεί σε εννέα γλώσσες.

«Μοτέλ Μορένα» είναι ο τίτλος του νέου του βιβλίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Ζητήσαμε από τον συγγραφέα να μας γράψει ο ίδιος λίγα λόγια, συστήνοντάς μας το βιβλίο του….


Μοτέλ Μορένα: Το τέλος του πολιτισμού

Πέσαμε για ύπνο σαν θεοί, η κάψα, το ρίγος με είχε διαπεράσει από την κορφή ως τα νύχια, ένα θρόισμα σχεδόν τοξικό, που παραμόνευε στα πιο ευαίσθητα στιγμιότυπα του σώματός μου και ερέθιζε σημεία απάτητα, θα ’λεγες, από τη συνείδηση, γιατί σίγουρα η συνείδηση δεν είχε περάσει ποτέ ολόκληρο το σώμα, τουλάχιστον όχι έτσι καθολικά, σαν ένα ψυχικό πινέλο που οφείλει να καλύψει ολόκληρο τον πίνακα, να έχει η αίσθηση έναν ήχο θροΐσματος […] «Παράτα με», μου έλεγα, «παράτα με», μειδιώντας εσωτερικά, «παράτα με», ξέροντας φυσικά πως είναι αδύνατον, αλλά έχοντας ταυτόχρονα την ανακουφιστική γνώση ότι όλα αυτά τα κατακλυσμιαία δεν είναι ορατά από κανέναν, δεν είναι επιφάνεια, είναι εσωτερική μανία, όχι, όχι μανία, βαριά λέξη. Κάτι εκεί κοντά, όμως.
Μοτέλ Μορένα

Οι πρωταγωνιστές
Δυο πρόσωπα: Θίντα και Ραμόν. Ο Ραμόν είναι σκηνοθέτης, συγγραφέας και ηθοποιός και η Θίντα η πρωταγωνίστρια του θιάσου. Δρουν μέσα στο σύνολο ενός πενταμελούς θιάσου που σταματά στον τελευταίο σταθμό της περιοδείας του σε ένα απομονωμένο νησί.

Το απομονωμένο νησί
Πέντε πρόσωπα διεισδύουν σε μια πολύ παράξενη περιοχή που αποτελεί ταυτόχρονα ένα ιδιαίτερο γεωγραφικό αλλά και ψυχικό τοπίο. Και τα πέντε έχουν ένα τραυματικό παρελθόν – η τέχνη του θέατρου φαίνεται τους βοηθά να επουλώνουν κάποια βαθιά ρήγματα. Ξαφνικά όμως εισέρχονται σε ένα τοπίο με άλλη ενέργεια, άλλη δομή, άλλες αντιλήψεις. Σε έναν χωροχρόνο που θα κλονίσει και θα βαθύνει τα μύχια ρήγματά τους.

Ψυχική μετατόπιση
Οι δυο κεντρικοί χαρακτήρες ο Ρομάν και η Θίντα, σε μια διαρκή μετακίνηση μεταξύ ρόλου και ζωής προσπαθούν να ισορροπήσουν την καλλιτεχνική και βιωματική τους φιλοσοφία σε έναν τόπο όπου αυτοί οι μηχανισμοί έχουν πάψει πια να προσφέρουν κάποιο καθαρτήριο άλλοθι. Ο Βικτόρ, ο φωτιστής του θιάσου, μετρ των φωτοσκιάσεων, προσπαθεί να βρει κι αυτός μια αλήθεια, αλλά κι εκείνος είναι βαθύτατα τραυματισμένος. Η φιλοσοφία του νησιού εκτείνεται πέραν του αποδεκτού μας πολιτισμού. Εάν η τέχνη προσπαθεί να διασώσει τον πολιτισμό που θεωρούμε ότι κινδυνεύει, το νησί προσπαθεί να τον αντλήσει από τις ρίζες του. Η πρώτη διαδικασία είναι θεραπευτική, η δεύτερη μπορεί να είναι και βαθύτατα βίαιη.

Ιεροτελεστία: η ρίζα της τέχνης ή η εκδίκησή της;
Η περίεργη χωροταξία του νησιού προσφέρει ένα εύφορο πεδίο για καρναβαλικές,  βακχικές τελετές  αλλά και για ταφικές ιεροτελεστίες. Είναι ένας ενεργειακά δονούμενος βιότοπος γεμάτος γιορτή και βία. Η παράδοση του τόπου υμνεί την «αέναη μεταβαλλόμενη συνείδηση, ζείδωρη, διαρκώς ρέουσα», που συμφιλιώνει «το μεταβατικό, το φευγαλέο, το ενδεχόμενο, το ήμισυ της Τέχνης» με το άλλο μισό της που είναι «το αιώνιο και το αμετάβλητο». Η τέχνη του θεάτρου είναι μια τέχνη ανάμνησης ζωής, αναπαράστασης, μια κατασκευή. Η τέχνη του νησιού είναι το μυστήριο που γέννησε τη ζωή, βίαιο και άγριο. Στο θέατρο οι αναπαραστάσεις της αρχέγονης  συνείδησης, των άρρητων ανθρωπίνων ενστίκτων, των βαθιά ριζωμένων πράξεών τους, «εκπολιτισμένες» και τιθασευμένες από την κοινωνία και κατά προέκταση από την τέχνη παίζονται μπροστά στους θεατές - καταναλωτές. Εκείνοι  είναι που βιώνουν διαμεσολαβημένα μέσω της αναπαράστασης όσα στο βάθος τους συνιστούν. Αυτή η αντινομία, θα έλεγα μέχρι και η πάλη, ανάμεσα σε εκείνο που μετουσιώνει το βαθιά αιμάτινο με το ίδιο το αιμάτινο, η πάλη της ανάκλησης του αίματος με το ίδιο το αίμα, δημιουργεί συνθήκες οριακές που κάποια στιγμή θα οξυνθούν.

Το τέλος του πολιτισμού
Το θεατρικό έργο του Ρομάν που παίζεται στο νησί  μιλάει για το τέλος του πολιτισμού. Ένα τέλος όμως που μια και παρουσιάζεται μέσα από την τέχνη, δεν είναι πραγματικό, αλλά μια πιθανότητα τέλους, μια έκκληση ώστε να μη συμβεί ποτέ, άρα ο καλλιτέχνης επικαλείται ένα τεχνητό πένθος στην προσπάθεια του να συντηρήσει κάτι που ποτέ δεν θα πεθάνει. Κάθε βράδυ η παράσταση που προαναγγέλλει τον θάνατο ξαναγεννιέται, ανασταίνεται. Δεν υπάρχει τελικά τέλος.  Οι τελετές όμως των κάτοικων δεν έχουν ανάγκη την τέχνη. Γι’ αυτούς  είναι ένα άχρηστο περιτύλιγμα του αρχέγονου. Η φύση για εκείνους είναι η μοναδική σταθερά. Κι ο άνθρωπος μια σκνίπα, ασήμαντος. Κάτι που ενας καλλιτέχνης είναι αδύνατον να αποδεχτεί.

Οι θεατρίνοι
Ενώ οι θεατρίνοι δραματοποιούν επί σκηνής τα υπαρξιακά και πάσης φύσεως αδιέξοδά τους, οι κάτοικοι, συνειδητά έρμαια της μοίρας και της φύσης, αποζητούν στην αδυσώπητη, οριακή τελετουργία μια οδό σωτηρίας.
Ο Κυβερνήτης του τόπου λέει στον Ρομάν: «Δεν είστε ξένοι, είστε ξενιτεμένοι. Ξενιτεμένοι από την πραγματική ζωή. Εσείς έχετε την επικαρπία της ύπαρξης, κάνετε δηλαδή περιορισμένη χρήση του χώρου που σας δόθηκε. Εμείς κάνουμε συνολική χρήση. Δεν υπάρχει εξουσιαστική φωνή. Υπάρχουν μονάχα διαφορετικά νοήματα. Δεν υπάρχει φωνή που να διοικεί. Μόνο διαφορετικές ερμηνείες».
Αυτό το δίπολο - τέχνη ως σωτήρια και φύση ως μόνη σταθερά - θα δημιουργήσει εξαιρετικά εντατικές συνθήκες μέσα από τις οποίες θα αναβλύσει εντέλει η ανθρώπινη διαφάνεια. Αυτή η άυλη σχεδόν θνητότητα, που εμπεριέχει θα έλεγες τόνους και τόνους από αρχέγονη βία. Μια βία την οποία από την αρχή της ανθρωπότητας , από τα σπήλαια της Αλταμίρα έως και σήμερα, οι καλλιτέχνες προσπάθησαν να την να την μετουσιώσουν, χωρίς όμως να την αναστείλουν. Κανένας δεν ξέρει που και ποτέ το αίμα, η βία και ο τρόμος θα εκβάλλει ξανά.

Υστερόγραφο
Ένας συγγραφέας κατοικεί σ’  ένα κουκούλι που του εξασφαλίζει η προστασία της τέχνης του. Τι γίνεται όμως όταν ο ίδιος αυτός «ιερός πέπλος» σηκωθεί; Όταν η επινόηση, η αναπαράσταση, η μετουσίωση «αποχωρήσει»; Πώς αναμετριέσαι με όσα υπάρχουν από πίσω; Μόνος κι απροστάτευτος με τα βασανιστικά άγρια, αδυσώπητα ζητήματα της ζωής και του θανάτου; Χωρίς ποίηση, πίστη, ταύτιση, μέθεξη, μετάθεση; Ένα μυθιστόρημα που κουβαλούσα χρόνια μέσα μου το οποίο, επιτέλους «εξέβαλλε».

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_mesa Ο Βασίλης Αλεξάκης στο www.tospirto.net «Αποφεύγω να κοιτάζω τον εαυτό μου. Έχω γεράσει, έχω τα χάλια μου. Αφήστε που είμαι συνήθως αξύριστος και βαριέμαι να ξυριστώ». Main_maira_papathanosopoulou Συνέντευξη: Η Μάιρα Παπαθανασοπουλου μιλά για την Ιεραποστολική Στάση «Το φιλί είναι η κρυφή υπογραφή μου». Main_%ce%9c%ce%b1%cf%81%ce%b9%cc%81%ce%b1_%ce%a0%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%b9%ce%b1%cc%81%ce%bd%ce%bd%ce%b7 Η Μαρία Παπαγιάννη δίνει φτερά στα... παπούτσια Η συγγραφέας μιλάει στο www.tospirto.net για το καινούριο βιβλίο της. Main__dsc7196-thumb-large Ο Χρήστος Χωμενίδης μιλάει στο www.tospirto.net «Η κόρη μου η Νίκη με έκανε, στην Ελλάδα της κρίσης, παραγωγικότερο παρά ποτέ. Και πιο ικανό να αγαπήσω, όχι μονάχα την ίδια». Main_slider Πάθη στον πάγο, και ο συγγραφέας Λίερ Γιορν Χορστ Ο πολυβραβευβένος Νορβηγός μπεστσελερίστας έρχεται για να παρουσιάσει το βιβλίο του «Έγκλημα στα φιορδ», στο Public.
#load_content_with_ajax