ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Κινηματογράφος | At Home

Sweet Smell of Success 1957, του Αλεξάντερ Μακέντρικ (Εταιρεία Criterion Collection. Κυκλοφορεί σε Dvd και Blu-Ray χωρίς ελληνικούς υπότιτλους)

Dvd_large_1153_1_0407
Σκηνοθεσία
του Αλεξάντερ Μακέντρικ (Εταιρεία Criterion Collection. Κυκλοφορεί σε Dvd και Blu-Ray χωρίς ελληνικούς υπότιτλους)

Υπάρχουν καταχυρωμένα αριστουργήματα τα οποία γνωρίζουν και οι λιγότερο ενημερωμένοι θεατές. Υπάρχουν όμως και ανεξερεύνητα ακόμη αριστουργήματα που εξακολουθούν να περιμένουν ένα ευρύτερο κοινό να τα ανακαλύψει. Ορίστε ένα από αυτά! Το πιο μαυρόψυχο και κυνικό διαμάντι που γέννησε το κλασικό Χόλιγουντ.

Το 1957 και ύστερα από μια εξαιρετική καριέρα στην κλασική αγγλική κωμωδία, ο Αλεξάντερ Μακέντρικ αποφασίζει να μετακομίσει στις Ηνωμένες Πολιτείες για να γυρίσει την πρώτη του ταινία σε αμερικανικό έδαφος. Έχοντας απολαύσει την εύνοια κοινού και κριτικής χάρη σε ταινίες όπως «Η Συμμορία των Πέντε» και ο «Άνθρωπος με το Λευκό Κοστούμι», ο σκωτσέζος σκηνοθέτης βρίσκεται ενώπιον της πιο πικρής κινηματογραφικής του εμπειρίας, όταν το βαθύτατα αμοραλιστικό «Sweet Smell of Success» συναντά μόνο αντιπάθεια από τους θεατές που σπεύδουν να το δουν και εχθρικότητα από τους κριτικούς. Πολλοί από αυτούς δεν είδαν με καλό μάτι την άκρως επιθετική διάθεση της ταινίας απέναντι στον Τύπο, άλλοι λέγεται πως δέχτηκαν πιέσεις να της επιτεθούν πισώπλατα από τον Γουόλτερ Γουίντσελ, περίφημο και τρομερά επιδραστικό κοσμικογράφο της εποχής, ο οποίος στάθηκε η έμπνευση για τον απολύτως αντιπαθή χαρακτήρα που υποδύεται ο Μπαρτ Λάνκαστερ. Συντετριμμένος από τη σφοδρή επίθεση, ο σκηνοθέτης ακολούθησε στο εξής φθίνουσα καλλιτεχνική πορεία και δεν πέρασε πολύς καιρός μέχρι να εγκαταλείψει πρόωρα και δια παντός την κάμερα. Ερωτηθείς χρόνια αργότερα, θα αντιμετώπιζε την ταινία ως το μαύρο πρόβατο ολόκληρης της καριέρας του, αδιαφορώντας εάν το διαβόητο φιλμ του είχε στο μεταξύ αρχίσει να εμφανίζεται σε λίστες με τις καλύτερες μεταπολεμικές δημιουργίες του αμερικανικού σινεμά και να αναφέρεται με υπερθετικούς χαρακτηρισμούς σε κινηματογραφικά άρθρα που το αντιμετώπιζαν ως ανακάλυψη.
Με το «Sweet Smell of Success» ο Μακέντρικ διηγείται μια γνήσια μοντέρνα τραγωδία: Ένας αριβίστας νεαρός γίνεται το τσιράκι ενός πανίσχυρου αλλά μισάνθρωπου αρθρογράφου που ασκεί υπολογίσιμη εξουσία στους κοινωνικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους της Νέας Υόρκης. Σκόπος του έξυπνου αλλά αλαζόνα ήρωα είναι να ακολουθήσει τα χνάρια του καταξιωμένου αλλά φθονερού μεσήλικα και να γίνει σύντομα εξίσου διάσημος. Όταν όμως αποφασίσει να φτάσει πολύ χαμηλά για να το καταφέρει αυτό, το τίμημα θα αποδειχτεί βαρύ και για τους δυο αντρες. Σκιαγραφώντας με τα πιο μελανά χρώματα ένα πορτρέτο παρακμής και διαφθοράς, το φιλμ εκσφενδονίζεται στην οθόνη σαν πανίσχυρο δηλητήριο. Έχοντας έξοχη γνώση των κωδίκων του είδους, ο σκηνοθέτης υπογράφει ένα από τα πιο ανορθόδοξα πλην όμως αυθεντικά φιλμ νουάρ του σινεμά. Η πόλη φιλμάρεται ως μια σύγχρονη τσιμεντένια κόλαση από νέον φωτισμούς, γυαλιστερούς και θορυβώδεις δρόμους, ανώνυμους περαστικούς και σκιές από πανύψηλα κτίρια. Οι χαρακτήρες προέρχονται ή φλερτάρουν με τον υπόκοσμο. Η μοίρα παίζει καταλυτικό ρόλο στις ζωές των ανθρώπων. Οι αληθινοί κακοποιοί είναι ευυπόληπτα δημόσια πρόσωπα με εξουσίες-όπως αυτή του Τύπου- στα χέρια τους. Τα όπλα έχουν αντικατασταθεί από τις λέξεις που τιμωρούν και πληγώνουν ασταμάτητα (η ταινία περιέχει μερικές από τις πιο αιχμηρές ατάκες που γράφτηκαν ποτέ). Και ο θάνατος είναι, πρώτα απ’ όλα, ηθικός και κοινωνικός.
Ύστερα από όλα αυτά, ίσως να μην μοιάζει εντελώς αδικαιολόγητη η αποστροφή του τότε κοινού, βλέποντας δυο από τους αγαπημένους του ηθοποιούς, τον Μπαρτ Λάνκαστερ και τον Τόνι Κέρτις, να ερμηνεύουν στην οθόνη τα μοντέρνα μητροπολιτικά τέρατα. Τη Νέα Υόρκη να μοιάζει με τεράστιο υπόνομο, κατοικούμενο από πεινασμένους ανθρωπόμορφους αρουραίους. Τον κόσμο της δημοσιότητας να απεικονίζεται ως ένα διεφθαρμένο βασίλειο όπου εξουσία σημαίνει κατάχρηση. Και το σινεμά να αντικατοπτρίζει την αστική παράνοια και την ανθρώπινη ματαιοδοξία σε όλο τους το θλιβερό μεγαλείο. Ιδωμένο κάτι περισσότερο από πενήντα χρόνια αργότερα, το εκπληκτικό «Sweet Smell of Success» παραμένει το πιο μαυρόψυχο και κυνικό διαμάντι που γέννησε το κλασσικό Χόλιγουντ. Η κυκλοφορία του φιλμ στις εξαιρετικής ποιότητας dvd και Blu-Ray εκδόσεις της Criterion δίνει επιτέλους ευκαιρία να το ανακαλύψει μια καινούργια γενιά θεατών.
* Παίζουν: Τόνι Κέρτις, Μπαρτ Λάνκαστερ, Σούζαν Χάρισον, Σαμ Λέβιν.
* Extras: Η θαυμάσια έκδοση της Criterion περιλαμβάνει ηχητικό σχολιασμό από έναν πλήρως κατατοπισμένο θεωρητικό του σινεμά, ντοκιμαντέρ του 1986 αφιερωμένο στον σκηνοθέτη της ταινίας, με συνεντεύξεις του ίδιου και του Μπαρτ Λάνκαστερ μεταξύ άλλων, ντοκιμαντέρ του 1973 για τον σπουδαίο και βραβευμένο με Όσκαρ διευθυντή φωτογραφίας του φιλμ, Τζέιμς Γουόνγκ Χόου, βιντεοσκοπημένη μελέτη πάνω στην ταινία και ένα βιβλιαράκι με κείμενα, σημειώσεις και δυο μικρές ιστορίες του σεναριογράφου Έρνστ Λέμαν.

Λουκάς Κατσίκας

 

Φωτογραφίες

 

Κυκλοφορίες Μαΐου 2013

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2012

Κυκλοφορίες Απριλίου 2012

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2012

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2012

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2012

Κυκλοφορίες Δεκεμβρίου 2011

Κυκλοφορίες Νοεμβρίου 2011

Κυκλοφορίες Οκτωβρίου 2011

Κυκλοφορίες Σεπτεμβρίου 2011

Κυκλοφορίες Αυγούστου 2011

Κυκλοφορίες Ιουλίου 2011

Κυκλοφορίες Ιουνίου 2011

Κυκλοφορίες Μαΐου 2011

Κυκλοφορίες Απριλίου 2011

Κυκλοφορίες Μαρτίου 2011

Κυκλοφορίες Φεβρουαρίου 2011

Κυκλοφορίες Ιανουαρίου 2011