Κινηματογράφος | Ταινίες

The Lunchbox | Παραδόσεις αγάπης , 2013 (Dabba )

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Ριτές Μπάτρα
Σενάριο
Ριτές Μπάτρα
Πρωταγωνιστούν
Ιρφάν Καν, Νιμράτ Καούρ, Ναουαζουντίν Σιντικουί, Σρούτι Μπάπνα, Νακούλ Βαΐντ
Διάρκεια
104
Χώρα
Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες, Ινδία
Είδος
Πρεμιέρα
04 Σεπτεμβρίου 2014

Το εξ αποστάσεως «γραπτό» φλερτ δυο μοναχικών ψυχών στο πολύβουο Μουμπάι, το σπιτικό φαγητό και το πού μας πάει η παλιοζωή, σε ένα μελαγχολικά τρυφερό, και σίγουρα εξαιρετικό σκηνοθετικό ντεμπούτο.

Έχοντας ως άξιους συνοδοιπόρους τον διευθυντή φωτογραφίας Μάικλ Σίμοντς και τον μοντέρ του, Τζον Λάιονς, ο πρωτοεμφανιζόμενος Ινδός Μπάτρα εντυπωσίασε στις περσινές (εξωδιαγωνιστικές) Κάννες με αυτό το καθόλα «ινδικό» (αλλά καθόλου φολκλορικό) φιλμ του. Δικαιότατα. Διότι αν και τόσο… γηγενής, η ταινία αγγίζει πανανθρώπινα, μύχια ζητήματα. Όπως η μοναξιά, η συντροφικότητα, οι φόβοι, οι απογοητεύσεις ή το πού μας πάει τελικά το αναθεματισμένο τρένο της παλιοζωής… Η ιστορία δίνεται στρωτά, απαλά και είναι απόλυτα εστιασμένη στους δυο «μικρούς» της ήρωες που ζουν μέσα στην ασύλληπτη, φασαριόζικη, αεικίνητη πολυκοσμία του Μουμπάι (η πρώην Βομβάη, έτσι;). Η Ιλά (Καούρ) είναι μια όμορφη νεαρή σύζυγος και μάνα ενός μικρού κοριτσιού. Οικουρεί. Και μαγειρεύει μανιωδώς για τον συναισθηματικά απόμακρο σύζυγό της (Βαΐντ). Διότι κάθε μέρα στο Μουμπάι –εδώ και 120, λέει, χρόνια– κάπου 5.000 «νταμπαουάλα», μια ιδιότυπη κάστα ντελιβεράδων-ποδηλατών, παραλαμβάνουν από τις οικείες και παραδίδουν στα γραφεία το ζεστό σπιτικό φαγάκι που ετοιμάζουν οι γυναίκες για τους εργαζόμενους συζύγους τους. Σύμφωνα, μάλιστα, με μελέτη κοτζάμ Χάρβαρντ, το σύστημα αυτό δουλεύει τόσο καλά, ώστε μόλις ένα στο ένα εκατομμύριο πακέτα μπορεί να παραδοθεί σε λάθος χέρια! Ε, αυτό ακριβώς είναι το «λάθος» που πυροδοτεί την ιστορία μας.
Μια μέρα, το «Lunchbox» της Ιλά παραδίδεται εκ παραδρομής στον Σαατζάν Φερνάντες (Καν, απλά εξαιρετικός). Έναν μοναχικό χήρο που εργάζεται ως λογιστής σε δημόσια υπηρεσία –και κανονικά παραλαμβάνει πακέτο «νταμπαουάλα» από κάποιο εστιατόριο. Το φαΐ είναι, ομολογουμένως, εξαιρετικό… Η Ιλά αντιλαμβάνεται το λάθος, αλλά δεν το λέει στον διανομέα. Βάζει, ωστόσο, στο πακέτο της επόμενης μέρας ένα σημείωμα προς τον νέο άγνωστο παραλήπτη του γεύματος που ετοίμασε. Κι εκείνος απαντά. Κι αρχίζει έτσι μια καθημερινή ανταλλαγή σημειωμάτων (και ευωδιαστού ινδικού φαγητού), όπου σχεδόν ασυνείδητα αυτοί οι δυο περίκλειστοι άνθρωποι αρχίζουν να αποκαλύπτουν ο ένας στον άλλον ελπίδες, απογοητεύσεις, λύπες και όνειρα που συντροφεύουν τις μοναξιές τους… Τίποτα φαντεζί, τολμηρό ή εξωπραγματικό. Όλα χαμηλότονα και διακριτικά, πασπαλισμένα με ένα αδιόρατο, σχεδόν μελαγχολικό χιούμορ. Ο δε σκηνοθετικός ρυθμός πριμοδοτεί εξαιρετικά την εύλογη απορία του θεατή: θα συναντηθούν τελικά ποτέ οι δυο τους, ή μπα; Ή, όπως λέει ο τρίτος «παράγων» της πρωταγωνιστικής εξίσωσης –ο αυτοδημιούργητος και εξωστρεφής Σαΐκ (Σιντικουί) που μαθητεύει δίπλα στον Σαατζάν και… τρώει μόνο φρούτα για μεσημεριανό– θα μπουν ποτέ, άραγε, αυτοί οι δυο άνθρωποι «στο λάθος τρένο που σε βγάζει στο σωστό προορισμό;».
Όσο κι αν το φιλμ είναι εντελώς διαποτισμένο από ινδικά χούγια και πρακτικές (χωρίς, όμως, ίχνος γραφικότητας), το χιούμορ, η ζεστασιά, η ευαισθησία του, οι ωραίες ερμηνείες και τα υπαρκτά ζητήματα που «τρώνε» μια γυναίκα η οποία ζει μόνη μες στο γάμο της ή έναν άντρα που ζει με την ανάμνηση του έγγαμου παρελθόντος του αποδεικνύονται… παγκόσμια. Αλλά και σε αμιγώς φολκλορικό επίπεδο αν το δεις, ο τρόπος που ο Μπάτρα κινηματογραφεί τα πατείς-με-πατώ-σε τρένα, τους «ακινητοποιημένους» δρόμους του πολυπολιτισμικού Μουμπάι, ή τα σπίτια-κλουβιά της μεγαλούπολης είναι και πάλι  θαυμάσιος.

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες