ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Κινηματογράφος | Ταινίες

Ευρώπη ‘51 , 1952 (Europa '51)

Id

Σκηνοθεσία
Ρομπέρτο Ροσελίνι
Σενάριο
Ρομπέρτο Ροσελίνι
Πρωταγωνιστούν
Ίνγκριντ Μπέργκμαν, Αλεξάντερ Νοξ, Έττορε Τζανίνι, Τζουλιέτα Μασίνα, Σάντρο Φρανκίνα, Τερέσα Πελάτι, Μαρτσέλα Ροβένα
Διάρκεια
113
Χώρα
Ιταλία
Είδος
Δράμα Α/Μ
Πρεμιέρα
05 Νοεμβρίου 2015

Το δράμα μιας πλούσιας που, μετά το θάνατο του γιού της, συνδράμει τους αναξιοπαθούντες της μεταπολεμικής Ρώμης γίνεται στα χέρια του Ροσελίνι μια διεισδυτική πολιτικοκοινωνική πραγματεία περί πρόνοιας και αλληλεγγύης.

«Προτιμώ να χαθώ με τους άλλους, παρά να σωθώ μόνη», λέει κάποια (κρίσιμη) στιγμή η Ιρένε Τζιράρντ της Μπέργκμαν, μια πλούσια κοσμική σύζυγος που παράτησε άντρα (Νοξ), σπίτι και παλιά καλή ζωή για να αφιερωθεί ψυχή τε και σώματι στην άδολη βοήθεια των απόκληρων της κοινωνίας. Ο παλιός καθώς πρέπει περίγυρός της καταδικάζει αυτή τη μεταστροφή της και την εξοστρακίζει ως ψυχασθενή… Η δε μεταμόρφωση αυτής της κοσμικής και πολυτελώς διαβιούσας συζύγου σε ανιδιοτελή αρωγό άστεγων, ιερόδουλων, ορφανών, προλετάριων και μικροκακοποιών πυροδοτήθηκε από το θάνατο του γιού της (Φρανκίνα), ο οποίος είχε κάνει απόπειρα αυτοκτονίας εξαιτίας της παραμέλησής του από τη μητέρα του. Συγκλονισμένη, γεμάτη ενοχές και ως ένα βαθμό επηρεασμένη από τις πεποιθήσεις του κομμουνιστή ξαδέλφου της (Τζανίνι), η Ιρένε θα γνωρίσει τη ζοφερή πλευρά της μεταπολεμικής Ρώμης και θα πέσει με αυταπάρνηση στην ανθρωπιστική βοήθεια λιγότερο τυχερών συνανθρώπων της. Αλλά θα το κάνει ουσιαστικά, μέχρις εσχάτων –χριστιανικά, θα’ λεγε κανείς, με τη φιλοσοφική διάσταση του όρου. Όταν, φερ’ ειπείν, διασφαλίζει μια θέση σε εργοστάσιο για λογαριασμό της Πασερότο (Μασίνα), μιας πάμπτωχης που φροντίζει χαμίνια, η Ιρένε πηγαίνει η ίδια την πρώτη μέρα δουλειάς στο εργοστάσιο –και φρικάρει συθέμελα με τις συνθήκες εργασίας του προλεταριάτου. Κι όταν αργότερα βοηθάει ένα κλεφτρόνι να διαφύγει της σύλληψης, θα βρεθεί στα χέρια του νόμου. Κι από κει, στο ψυχιατρείο…

Μεταφέροντας στο πανί την πολύχρονη εμμονή του με τον Φραγκίσκο της Ασίζης, ο Ροσελίνι, μέσα από το γνωστό νεορεαλιστικό του ύφος, δημιουργεί μια σύγχρονη εκδοχή του «αγίου των φτωχών» στηλιτεύοντας μια κοινωνία ανάλγητη και απαθή που δεν δίνει δεκάρα για τους απόκληρούς της. Ο ωμός καπιταλισμός (που συμπυκνώνεται στο εργοστάσιο), λέει το φιλμ, δε συναντιέται πουθενά με τις αξίες του ουμανισμού και της χριστιανικής αλληλεγγύης. Συγχρόνως, όμως, ο Ροσελίνι αποκηρύσσει και τον κομμουνισμό («ενσαρκώνεται» από τον μαχητικό ξάδελφο της Ιρένε) ως όχημα για βαθιά κοινωνική αλλαγή. Αυτή θα πρέπει μεν να βασίζεται στην προσφορά, τη φιλανθρωπία και την αλληλεγγύη, χρειάζεται, όμως, και κάτι άλλο (πιο βαθύ, πιο μεγάλο), που δεν διευκρινίζεται εδώ.

Τατιάνα Καποδίστρια