ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2017
Κινηματογράφος | Ταινίες

Αφεριμ! , 2015 (Aferim!)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Ράντου Τζούντε
Σενάριο
Ράντου Τζούντε, Φλόριν Λαζαρέσκου
Πρωταγωνιστούν
Τεντόρ Κορμπάν, Μιχάι Κομανόιου, Τόμα Κουζίν, Αλεξάντρου Νταμπίτζα, Λουμινίτα Γκεοργκίου, Μιχαέλα Σίρμπου, Αλμπέρτο Ντινάτσε
Διάρκεια
106
Χώρα
Γαλλία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Τσεχική Δημοκρατία
Είδος
Δραμεντί εποχής Α/Μ
Πρεμιέρα
03 Νοεμβρίου 2016

Πολιτικοκοινωνική κριτική και φολκλορικό γουέστερν, σκωπτική διάθεση, αυθεντικό χρώμα, ωραίες ερμηνείες, και υπέροχη φωτογραφία σε αυτή τη σαγηνευτική, ασεβή κατάδυση στη φεουδαρχική, ρατσιστική Μολδοβλαχία του 19ου αιώνα.

Η τρίτη ταινία του Τζούντε είναι, όπως εύστοχα έγραψε ο κριτικός του Hollywood Repoter, «η ρουμανική απάντηση στο “12 χρόνια σκλάβος”». Και μια αρκούντως… πειραγμένη –θα πρόσθετα. Στο ορεινό νότιο τμήμα της Μολδοβλαχίας, εν έτει σωτηρίω 1835, τότε που η Ρουμανία παιζόταν ακόμη στα γεωπολιτικά ζάρια μεταξύ Ρωσίας, Αυστρίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μας γυρίζει αυτό το τολμηρό, πρωτότυπο, αστείο του κερατά φιλμ. Μέσα από την πλούσια, εξαιρετική ασπρόμαυρη φωτογραφία του Μάριους Παντούρου βουτάμε σε έναν κόσμο φεουδαρχίας, μισογυνισμού, ξενοφοβίας, γενικευμένης λίγδας και καφρίλας –και φυσικά, δουλείας, μια και πιθανότατα για πρώτη φορά μια ταινία καταπιάνεται με τη σκοτεινή σελίδα της «αυτονόητης» δουλείας των Ρομά στη Ρουμανία μέχρι το 1856. Πίσω απ’ αυτά τα όχι και τόσο ελκυστικά χαρακτηριστικά, όμως, ο Τζούντε με τον συν-σεναριογράφο του μας δείχνουν πως πρόκειται και για έναν κόσμο όλο λαϊκή εξυπνάδα, λαϊκή ζωντάνια, παροιμίες και θυμοσοφία. Κάπως σαν τον ρουστίκ Κουστουρίτσα του 19ου αιώνα, ένα πράμα…

Ο κεντρικός ήρωας Κονσταντίν (Κόρμπαν, πολύ καλός) είναι η βαλκανική εκδοχή του σερίφη των κλασικών αμερικανικών –οκέι, στο πιο αθυρόστομο, σεξιστικό και ρατσιστικό. Ο εν λόγω χωροφύλακας, μες στην ευφάνταστη κακολογιά, τις ρίμες, και τα σκαμπρόζικα ρητά, μαζί με τον ντροπαλό γιο του, Ιονίτα (Κομανόιου), στέλνονται από τον τοπικό Βογιάρο (Νταμπίτζα, καλός) να βρουν και να του φέρουν τον Καρφίν (Κουζίν), έναν τσιγγάνο σκλάβο που υπάκουσε στο σεξο-πέσιμο που του έκανε η Σουλτάνα (Σίρμπου, εξαιρετική και ως φιγούρα), η σύζυγος του Βογιάρου. Κι αφού τον τσακώσουν τον ιταμό σκλάβο, και παρεισφρήσει λίγο προοδευτικό πνεύμα δια στόματος Ιονίτα (ελπίδα για το αύριο), ο Καρφίν θα λάβει την (σοκαριστική, με τα σημερινά δεδομένα) τιμωρία που επιβάλλουν οι άγνωστοι, μα τόσο ενδιαφέροντες –και αστείοι, λέει ο Τζούντε– καιροί στους οποίους ζει. Άφεριμ, λοιπόν, για αυτήν την πολιτικά συνειδητοποιημένη, ζουμερή ταινία, που δεν κάνει κήρυγμα, ούτε σοσιαλιστικό ρεαλισμό, και που δικαίως βραβεύτηκε για την σκηνοθεσία της στο Βερολίνο.

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες