ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Κινηματογράφος | Ταινίες

Afterimage , 2016 (Powidoki)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Αντρέι Βάιντα
Σενάριο
Αντρέι Μούλαρζικ
Πρωταγωνιστούν
Μπόγκουσλαβ Λίντα, Αλεξάντρα Γιούστα, Μπρονισλάβα Ζαμάτσοβσκα, Ζοφία Βίχλαζ, Κριστόφ Πιεζίνσκι, Μαριούς Μποναζέβσκι
Διάρκεια
98
Χώρα
Πολωνία
Είδος
Βιογραφικό δράμα
Πρεμιέρα
20 Απριλίου 2017

Με ωραία καλλιτεχνική διεύθυνση, φωτογραφία και καλό πρωταγωνιστή, η τελευταία ταινία του Βάιντα φωτίζει την σύγκρουση του πρωτοποριακού ζωγράφου Βιαντισλάβ Στερμίνσκι με τον σταλινισμό στη δύση του βίου του.

Το κύκνειο άσμα του σπουδαίου πολωνού σκηνοθέτη (η ταινία ολοκληρώθηκε λίγους μήνες πριν ο Βάιντα πεθάνει πέρυσι τον Οκτώβριο) είναι η μερική βιογραφία ενός εξίσου περιώνυμου συμπατριώτη του, του διεθνούς φήμης πρωτοποριακού ζωγράφου, Βιαντισλάβ Στρεμίνσκι (1893-1952). Συγχρόνως, όμως, είναι μια ακόμη ευκαιρία για να καταγγείλει ο 90χρονος σκηνοθέτης τον στυγνό σταλινισμό που, μεταξύ άλλων δεινών που επέφερε στην χώρα του, δολοφόνησε και τον πατέρα του. Η αφήγηση –με την πολύ φροντισμένη καλλιτεχνική διεύθυνση και την ωραία φωτογραφία του Πάβελ Έντελμαν– ξεκινάει το 1948, όταν ο 55χρονος Στρεμίνσκι (Λίντα) είναι ήδη καθιερωμένος ζωγράφος της αφηρημένης πρωτοποριακής τέχνης και διδάσκει στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών του Λοτζ. Η προέλαση του σταλινισμού στην Πολωνία θα εξοστρακίσει την αφηρημένη τέχνη και τον «αμερικανικό κοσμοπολιτισμό» της προς όφελος του Σοσιαλιστικού Ρεαλισμού («η τέχνη πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες του λαού»), θα καθαιρέσει τον Στρεμίνσκι από την έδρα του, θα αποκαθηλώσει τα έργα του από το μουσείο (υπάρχουν σκηνές καταστροφής/ βανδαλισμού έργων), και με τα πολλά ο ανάπηρος ζωγράφος (είχε χάσει ένα χέρι κι ένα πόδι στην Α’ Παγκόσμιο) θα βρεθεί πένης, κατατρεγμένος, και «καθεστωτικά» αποκλεισμένος ακόμη και από την αγορά ελαιοχρωμάτων... Ο ίδιος ο ζωγράφος, μολαταύτα, θα παραμείνει ακλόνητος στην προάσπιση της μοντέρνας τέχνης και των προοδευτικών ιδανικών του.

Παρά την ωραία ανασύσταση εποχής, την γενικότερη ατμόσφαιρα, και την ερμηνεία του Λίντα, η ταινία χωλαίνει στην σκιαγράφηση άλλων χαρακτήρων περί τον Στρεμίνσκι –η εν διαστάσει γλύπτρια σύζυγός του (Γιούστα), μια φοιτήτρια (Βίχλαζ) που τον ερωτεύεται, ή η έφηβη κόρη (Ζαμάτσοβσκα) του ζωγράφου μπαινοβγαίνουν στο διδακτικό σενάριο του Μούλαρζικ ανεξήγητα, ξώφαλτσα, μονότονα. Ουσιαστικά, πρόκειται για τυπική κινηματογραφική «αγιογραφία» ενός μαχητικού καλλιτέχνη, του οποίου το (σημαντικό, ως φαίνεται) έργο δεν παρουσιάζεται σχεδόν καθόλου –εξαίρεση, το ζενερίκ τέλους όπου τα ζωηρά χρώματα των αφηρημένων πινάκων του Στρεμίνσκι γεμίζουν την οθόνη.

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες