Κινηματογράφος | Ταινίες

Δεν είμαι ο Νέγρος σου , 2016 (I’m Not Your Negro)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Ραούλ Πεκ
Σενάριο
Ραούλ Πεκ
Πρωταγωνιστούν
Διάρκεια
93
Χώρα
Βέλγιο, Ελβετία, Γαλλία, Ηνωμένες Πολιτείες
Είδος
Ντοκιμαντέρ
Πρεμιέρα
16 Νοεμβρίου 2017

Ένα υπερβολικά πυκνό, όσο και αξιέπαινα οργανωμένο, κινηματογραφικό δοκίμιο για το ζήτημα των μαύρων της Αμερικής μέσα από τον βαθυστόχαστο λόγο του Αφροαμερικανού συγγραφέα, Τζέιμς Μπόλντγουιν.

Τι σημαίνει να είσαι μαύρος στις ΗΠΑ; Με αυτό το διαχρονικά ακανθώδες, αιματοβαμμένο και ενοχικό ερώτημα καταπιάνεται το οσκαροϋποψήφιο ντοκιμαντέρ του Αϊτινού Πεκ, χρησιμοποιώντας ως αποκλειστικό όχημα τον μεστό υψηλών νοημάτων λόγο του Αφροαμερικανού συγγραφέα και στοχαστή, Τζέιμς Μπόλντγουιν (1924-1987). Πράγματι, στην ταινία το μόνο που συνοδεύει το εξαιρετικά μονταρισμένο (από την Αλεξάντρα Στρος) και πλουσιότατο οπτικό υλικό είναι είτε η φωνή του ίδιου του Μπόλντγουιν σε διαλέξεις και συνεντεύξεις του, είτε εκείνη του Σάμιουελ Ελ Τζάκσον να διαβάζει αποσπάσματα από κείμενα του συγγραφέα. Ο κεντρικός άξονας του φιλμ πηγάζει από το «Remember This House», ένα βιβλίο που ο Μπόλντγουιν σχεδίαζε να γράψει με θέμα τη διασύνδεση μεταξύ των δολοφονημένων πρωτεργατών του κινήματος των Αφροαμερικάνων, Μέντγκαρ Έβερς, Μάλκολμ Εξ και Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Καίτοι το βιβλίο εκείνο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, ο σκηνοθέτης βασιζόμενος στις σημειώσεις-προσχέδια του συγγραφέα, αλλά και σε άλλα δοκίμιά του, παραδίδει ένα εντυπωσιακά ενδελεχές πορτρέτο όχι μόνο της πνευματικής παρακαταθήκης του Μπόλντγουιν, αλλά και μιας κοινωνίας που κάποτε, ας πούμε, αντιμετώπιζε τους μαύρους ως περιουσιακό στοιχείο των λευκών αφεντάδων, και που σήμερα εξακολουθεί να μην έχει ομονοήσει για την τύχη τους, παρά το προεδριλίκι του Ομπάμα…

Το λεπτοδουλεμένο οπτικό μέρος του ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει πλάνα αρχείου από συνεντεύξεις του Μπόλντγουιν ή από ειδησεογραφική κάλυψη διαφόρων γεγονότων και εποχών, καθώς και φωτογραφίες ή αποσπάσματα από παλιές χολιγουντιανές ταινίες που ξεμπροστιάζουν τα φυλετικά στερεότυπα. Καλύπτει δε χρονικά μια περίοδο από τον Αμερικανικό Εμφύλιο έως τις φυλετικές ταραχές στο Φέργκιουσον του Μιζούρι το 2014. Το πρόβλημα είναι ότι έτσι όπως η αφήγηση πασχίζει να εικονογραφήσει κάθε πτυχή του πολύ πυκνού λόγου του Μπόλντγουιν, και μάλιστα απνευστί, ο έρμος ο θεατής μένει ολίγον αποσβολωμένος μπρος στο βομβαρδισμό πληροφορίας και στοχασμού, ειδικά αν δεν είναι εξοικειωμένος με πρόσωπα και πράγματα της αμερικανικής κοινωνίας. Κοντολογίς, πρόκειται για μια «δύσκολη», υπερβολικά πυκνή ταινία, που μολαταύτα στέκεται στο ύψος του διαχρονικά φλέγοντος ζητήματος με το οποίο καταπιάνεται. Κι όπως λέει σε κάποιο σημείο ο Μπόλντγουιν, «Δεν μπορεί να αλλάξει καθετί που αντιμετωπίζεται, αλλά τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει αν δεν αντιμετωπιστεί».

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες