Κινηματογράφος | Ταινίες

Ο Γιος της Σοφίας , 2017

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Ελίνα Ψύκου
Σενάριο
Ελίνα Ψύκου
Πρωταγωνιστούν
Βίκτορ Κόμουτ, Βάλερι Τσεπλάνοβα, Θανάσης Παπαγεωργίου, Αρτέμης Χάβαλιτς, Αρετή Σεϊδαρίδου, Υβόννη Μαλτέζου, Μαρία Φιλίνη, Χρήστος Στέργιογλου
Διάρκεια
111
Χώρα
Ελλάδα, Βουλγαρία, Γαλλία
Είδος
Δράμα
Πρεμιέρα
30 Νοεμβρίου 2017

Η μελαγχολική ιστορία ενηλικίωσης ενός 11χρονου Ρώσου που φτάνει στην Ελλάδα του 2004, όπου δουλεύει η μάνα του, σε μια αρτιστίκ ταινία που συνυφαίνει ποιητικά πραγματικότητα, παραμύθι και συμβολισμό.

Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της Ψύκου, που απέσπασε βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο φεστιβάλ της Τραϊμπέκα, διαδραματίζεται όλη στη διάρκεια της αθηναϊκής Ολυμπιάδας του 2004. Γενικά η ολυμπιακή «λαϊκή ανάταση» –και κυρίως οι μασκότ των Αγώνων της Αθήνας και της Μόσχας το 1980– χρωματίζουν με πολύ ιδιαίτερο τρόπο την ταινία. Στην πρώτη σκηνή, βλέπουμε τον 11χρονο Μίσα (Κόμουτ) να φτάνει στο Ελευθέριος Βενιζέλος με το ίδιο αεροπλάνο που φέρνει Ρώσους αθλητές για τους Αγώνες. Η κάμερα κολλάει στο εκφραστικά ανέκφραστο θλιμμένο πρόσωπο του μικρού, προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει τον δικό του, πολύ διαφορετικό «αγώνα». Διότι ο Μίσα ήρθε στην ολυμπιακή Αθήνα για να ξανασμίξει με την μάνα του, Σοφία (Τσεπλάνοβα), που εδώ και δυο χρόνια ζει και δουλεύει στον κλεινόν άστυ. Ο πατέρας του Μίσα μάλλον πέθανε, συνάγουμε. Αλλά φαίνεται πως υπάρχει ήδη υποκατάστατό του: ο κύριος Νίκος (Παπαγεωργίου, πολύ καλός), ένας 75άρης χήρος, συνταξιούχος εκπαιδευτικός και πρώην αστέρας της ασπρόμαυρης τηλεόρασης με την θρυλική παιδικο-επιμορφωτική εκπομπή του «Ο παππούς της Γης», δεν είναι απλά «ο κύριος που προσέχει η Σοφία». Είναι πλέον ο σύζυγός της. Λεπτομέρεια, που αγνοεί ο Μίσα. Θα το καταλάβει, βέβαια, πολύ γρήγορα –μαζί με πολλά άλλα, κατά κανόνα στενόχωρα και άφατα, που εξωθούν τον μικρό σε μια απότομη, μελαγχολική ενηλικίωση.  

Σε επίπεδο καθαρών γεγονότων, δεν συμβαίνουν πολλά: η Σοφία πηγαίνει για δουλειά (σε βιοτεχνία που κατασκευάζει λούτρινα ζωάκια, ίσως και τις μασκότ της Ολυμπιάδας), ο Μίσα μένει στο παλιομοδίτικο, αστικό κι ευρύχωρο διαμέρισμα με τον κύριο Νίκο και υπομένει μαθήματα ελληνικής ιστορίας και γλώσσας από τον τεατράλε νέο κηδεμόνα του. Κι ας μην καταλαβαίνει γρυ. Μια μέρα, στα γυρίσματα μιας ταινίας στην οποία ο κύριος Νίκος μετέχει ως κομπάρσος (η ταινία πραγματεύεται την μεταξική περίοδο, παρακαλώ), ο Μίσα γνωρίζει τον Βίκτορ (Χάβαλιτς), έναν 18χρονο Ουκρανό που ζει στην Αθήνα και γεμίζει τις μέρες (ενίοτε, και τις τσέπες του) με κομπαρσιλίκια, προπόνηση με βάρη, άραγμα με κολλητούς συν-μετανάστες, καθώς και με πληρωμένο σεξ με άντρες. Ο Μίσα –ή Μιχαήλ, όπως επιμένει ο κύριος Νίκος– θα το σκάσει από το σπίτι και θα περάσει λίγες μέρες στο πλευρό του Βίκτορ, ενώ ο κύριος Νίκος τον αναζητά «τηλεοπτικώς» συνομιλώντας στα «παράθυρα» με τον τηλεστάρ, Αντώνη Παρασκευά (Στέργιογλου), τον πρωταγωνιστή της πρώτης ταινίας της Ψύκου... Με την οικειοθελή επιστροφή του μικρού στο σπίτι, όλα επιστρέφουν στην κανονικότητα, μέχρι που ένα απροσδόκητο θλιβερό συμβάν θα γράψει το κάπως αδύναμο φινάλε.

Το σενάριο είναι αναμφίβολα το μεγάλο ατού της ταινίας. Γιατί δίπλα στα μείζονα διαχρονικά ζητήματα της ενηλικίωσης (η Σοφία, εκτός των άλλων, είναι απόμακρη, ανίκανη να εκφράσει την αγάπη της προς τον γιό της), η Ψύκου ρίχνει στο μείγμα και πολλά επικαιρικά στοιχεία, που καταφέρνουν όχι μόνο να γειώσουν την πλοκή χωροχρονικά, αλλά και να της δώσουν μια έντονα παραβολική διάσταση. Από τις μεταμφιέσεις που έκανε ο κύριος Νίκος ως τηλεοπτικός παραμυθάς, μέχρι το αλήστου μνήμης γιουροβιζιονικό «Wild Dances» της Ουκρανής Ρουσλάνα, και το αρκουδάκι-μασκότ Μίσα της μοσχοβίτικης Ολυμπιάδας, όλα μπερδεύονται γλυκόπικρα μέσα στην εύπλαστη ψυχή ενός μικρού αγοριού που αναγκάζεται να μεγαλώσει με συνοπτικές διαδικασίες. 

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες