Κινηματογράφος | Ταινίες

Δεν Είμαι η Μαντάμ Μποβαρύ , 2016 (Wo bus hi Pan Jin Lian)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Χσιάογκανγκ Φενγκ
Σενάριο
Ζενγιούν Λιού
Πρωταγωνιστούν
Μπίνγκμπινγκ Φαν, Τάο Γκούο, Χουά Λιού, Πενγκ Ντα, Χσιάγκανγκ Φενγκ, Λι Ζονγκχάν, Χεγουέι Γιού
Διάρκεια
128
Χώρα
Κίνα
Είδος
Σατιρικό δράμα
Πρεμιέρα
14 Δεκεμβρίου 2017

Ρηξικέλευθο αρτιστίκ φιλμάρισμα, και λεπτό χιούμορ διαποτίζουν την ιστορία μιας ασήμαντης επαρχιώτισσας που τα βάζει με το διεφθαρμένο γραφειοκρατικό σύστημα της Κίνας με αφορμή το εικονικό της διαζύγιο.

Ο πρωτότυπος τίτλος δεν έχει καμία σχέση με την εμβληματική ηρωίδα του Φλομπέρ, που φιγουράρει στην αγγλική και ελληνική «μετάφραση». Και εν αντιθέσει προς την Εμά Μποβαρί –μια συναισθηματικά ανάπηρη επαρχιώτισσα καλλονή που φλέγεται από ρομαντική φιλοδοξία, μεγαλοπιάσιμο, και ανία–, η Παν Τζιν Λιάν του κινέζικου τίτλου, επίσης εκ της λογοτεχνίας προερχόμενη, είναι μια αρχετυπική μοιραία γυναίκα που δολοφονεί τον σύζυγο για να ’ναι με τον εραστή της… Την ιστορία της την μαθαίνουμε εν είδει προλόγου, μέσα από αφήγηση off και κάτι θαυμάσιες πειραγμένες σινικές εικονογραφήσεις εποχής «κλεισμένες» σε ατμοσφαιρικό κυκλικό κάδρο. Το κυκλικό, όμως, κάδρο, που φυλακίζει το βλέμμα στο κέντρο της οθόνης, παραμένει και όταν αρχίζει η ιστορία της Λι (Φαν, καλή), μιας ταπεινής ιδιοκτήτριας μαγέρικου στην σημερινή βαθιά κινεζική επαρχία. Σχεδόν αμέσως, μαθαίνουμε ότι η Λι βρίσκεται στην εξής δεινή θέση: είχαν αποφασίσει με τον άντρα της (Ζονγκχάν) να πάρουν εικονικό διαζύγιο, ώστε να καπαρώσουν δωρεάν κατοικία μέσω του σχετικού κρατικού προγράμματος –και μετά να ξανασμίξουν. Με το που εκδίδεται, όμως, το διαζύγιο, ο άντρας παντρεύεται μιαν άλλην. Και μένει η Λι αμανάτι, ατιμασμένη και θυμωμένη. Καταφεύγει στο δικαστήριο επιδιώκοντας α) να κριθεί άκυρο το διαζύγιο-μαϊμού, και β) να ξαναπαντρευτεί τον ξεφτίλα πρώην σύζυγο, μόνο και μόνο για να τον χωρίσει… κανονικά. Δυστυχώς για την Λι, η δικαιοσύνη θα αποφανθεί ότι το διαζύγιο είναι μια χαρά νομότυπο. Ο δε πρώην, σε μια από τις δυο σκηνές που τον βλέπουμε, αντί να παραδεχτεί την διπροσωπία του, να ησυχάσει και η δόλια η Λι, της πετάει ένα «Μην παριστάνεις την Παν Τζιν Λιάν» και την αποτελειώνει…

Ό,τι ακολουθεί είναι η 11χρονη εμμονική προσπάθεια της Λι να καταδείξει την κακοδικία που έβγαλε λάδι το εικονικό της διαζύγιο καταστρέφοντάς της (λέει εκείνη) τη ζωή: ο τοπικός δικαστής, ο δήμαρχος, κι αργότερα ο έπαρχος, ο περιφερειάρχης, καθώς κι ένα κάρο σφογγοκωλάριοι της κινεζικής γραφειοκρατίας θα μάθουν να ζουν με τον τρόμο της καθαίρεσης/ αποπομπής εξαιτίας αυτής της ασήμαντης επίμονης χωριάτισσας. Μέχρι το Πεκίνο, και το ετήσιο συνέδριο του Κόμματος (ένα είν’ το Κόμμα…), θα φτάσει η χάρη της. Και εκεί, στην πρωτεύουσα, το κάδρο, που χρησιμοποιεί ο Φενγκ, θα αλλάξει και θα γίνει παραλληλόγραμμο. Η μοναδική σκηνή όπου το κάδρο ανοίγει στις συνήθεις διαστάσεις ευρείας κινηματογραφικής οθόνης είναι λίγο πριν το τέλος, όταν η Λι, κουρασμένη πια από την αντιπαράθεση με τον κρατικό μηχανισμό, θα αποκαλύψει σε έναν παλιό γνωστό τον αληθινό λόγο πίσω από την πολύχρονη φρούδα «σταυροφορία» της. Αλλά σκηνοθέτης και σεναριογράφος (σε βιβλίο του δεύτερου βασίζεται η ταινία) δεν ενδιαφέρονται για τα βαθύτερα κίνητρα της Λι. Εκείνο που φωτίζουν σ’ όλη τη διάρκεια του φιλμ, με ένα ανεπαίσθητο κινεζικό μαύρο χιούμορ, και με μια αίσθηση παραμυθένιας αφήγησης, που επιτείνεται από την off φωνή του αφηγητή (ο ίδιος ο σκηνοθέτης), είναι ο κυκεώνας της γραφειοκρατίας, των γλοιωδών καρεκλοκένταυρων, και της σπουδαιοφανούς βλακείας που βασιλεύουν στην σημερινή Κίνα. Τα θυμόσοφα ρητά που αμολάνε σκιαγμένοι αξιωματούχοι, η αντίστιξη της μοντέρνας, τεχνοκρατικής Κίνας με την ειδυλλιακή παραδοσιακή επαρχία της, καθώς και τα υπέροχα τύμπανα που πρωταγωνιστούν στο υποβλητικό σάουντρακ του Ντου Γουέι συγκαταλέγονται στα ατού της ταινίας. Στον αντίποδα, η μεγάλη διάρκεια, που αποδυναμώνει αυτό το γοητευτικό σύγχρονο παραμύθι περί γραφειοκρατίας. 

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες