ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018
Κινηματογράφος | Ταινίες

Το φεγγάρι του Δία , 2017 (Jupiter holdja)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Κορνέλ Μούντρουτσο
Σενάριο
Κορνέλ Μούντρουτσο, Κάτα Βέμπερ
Πρωταγωνιστούν
Ζόμπορ Γέγκερ, Μεράμπ Νινίτζε, Γκιόργκι Τσεράλμι, Μόνι Μπαλσάι, Άλος Μπίρκας, Μπριγκίτα Έγκιετ
Διάρκεια
123
Χώρα
Ουγγαρία, Γερμανία, Γαλλία
Είδος
Δραματική αλληγορία
Πρεμιέρα
15 Φεβρουαρίου 2018

Οπτικά μαγική, μα σεναριακά άνιση παραβολή για νεαρό Σύρο πρόσφυγα στην ξενοφοβική Ουγγαρία, που αρχίζει αίφνης να… πετάει λειτουργώντας κάπως σαν άγγελος λύτρωσης για έναν διεφθαρμένο και φιλοχρήματο γιατρό.

Τριάμισι χρόνια μετά τον θαυμάσιο «Λευκό θεό», ο Ούγγρος auteur επιστρέφει με ακόμη μια παραβολική ταινία που αψηφά τις κατηγοριοποιήσεις. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η αφήγηση (και το σενάριο) είναι λιγότερο συμπαγής, η διάρκεια μοιάζει αναίτια ξεχειλωμένη, το δε τελικό αποτέλεσμα εμφανίζεται άνισο, με μια κυριολεκτικά μεταρσιωμένη οπτική πλευρά που λειτουργεί θαυμάσια (και δικαιολογεί την υψηλή βαθμολόγηση), αλλά δεν υποστηρίζεται ανάλογα από την πλοκή και την χαρακτηρολογία. Στο ξεκίνημα, η στιβαρή διεύθυνση φωτογραφίας του Μάρσελ Ρεβ καταγράφει μέσα από σκοτάδια, ομίχλη και κάμερα στο χέρι το πέρασμα προσφύγων από τη Σερβία στην Ουγγαρία. Ανάμεσά τους, ο Αριάν (Γέγκερ, καλός), ένας λιγάθινος νεαρός πρόσφυγας από την Συρία, που μαζί με τον γέρο πατέρα του πέφτουν σε συνοριακό μπλόκο, και μες στον πανικό ο νεαρός το σκάει. Καθώς τρέχει αλαφιασμένος στο δάσος, τρώει μια σφαίρα από το πιστόλι του Λάζλο (Τσεράλμι), ενός ανάλγητου και διεφθαρμένου συνοριακού αρχιφύλακα. Και τότε επέρχεται το «θαύμα»: πρώτα σταγόνες από το αίμα του σωριασμένου πρόσφυγα και μετά ολόκληρο το σώμα του αρχίζουν να μετεωρίζονταιˑ και ύστερα, ο Αριάν πετάει! Η σκηνή –όπως και όλες οι επόμενες με τις «πτήσεις» του πρόσφυγα– είναι όντως μαγική (και τεχνικά αρτιότατη), αίσθηση που επιτείνεται από την υποβλητική ηλεκτρονική μουσική του Τζεντ Κερζέλ.

Στον χαοτικό προσφυγικό καταυλισμό παραδίπλα, ο δρ. Γκάμπορ Στερν (καλός ο Γεωργιανός Νινίτζε, αλλά άσχημα μεταγλωττισμένος) ανακαλύπτει το «θείο» πτητικό χάρισμα του Αριάν. Κι αποφασίζει να το εκμεταλλευτεί για να βγάλει λεφτά –εξάλλου, ήδη τα παίρνει από πρόσφυγες με αντάλλαγμα τη μεταφορά τους σε νοσοκομείο, ενώ εκκρεμεί εις βάρος του και δίωξη για αποτυχημένη επέμβαση που πραγματοποίησε μεθυσμένος… Ο Αριάν χρειάζεται τα λεφτά για να βρει τον πατέρα του (φυσικά, ο γιατρός τον ρίχνει στη μοιρασιά), οπότε σύρεται από τον Στερν σε σπίτια, θαλάμους νοσοκομείων, ακόμη και σε (μια υπέροχη σκηνή) παραδοσιακό χαμάμ της Βουδαπέστης, όπου αποσβολωμένοι ασθενείς επενδύουν τη λαχτάρα τους για ίαση στο θαύμα αυτού του παράδοξου ιπτάμενου «αγγέλου». Αν και η σχέση μεταξύ γιατρού και πρόσφυγα δεν αναπτύσσεται ικανοποιητικά, προοδευτικά ο παραδόπιστος και σάπιος επιστήμονας αρχίζει να μεταλλάσσεταιˑ σαν να βρίσκει ένα υψιπετές νόημα ζωής μέσα από κάτι που θυμίζει θρησκευτική πίστη. Υπάρχει, όμως, μια διάχυτη ασάφεια που σαμποτάρει την παραβολική ειρωνεία της κεντρικής ιδέας. Συγχρόνως, κάτι σπουδαιοφανείς ατάκες τύπου «Δεν υπάρχει καταφύγιο από τα τραύματα της Ιστορίας», ή η ύστερη υποπλοκή με κάτι πρόσφυγες-τρομοκράτες θα ήταν καλύτερα να λείπουν. Συνολικά, όμως, πρόκειται για ενδιαφέρουσα (σινεφιλική) ταινία, ο τίτλος της οποίας αναφέρεται σε έναν από τους δορυφόρους του Δία που ονομάζεται… Ευρώπη. 

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες