Κινηματογράφος | Ταινίες

Ο σπόρος , 2017 (Grain/ Buğday)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Σαχίμ Καπλάνογλου
Σενάριο
Σαχίμ Καπλάνογλου, Λεϊλά Ιπεκτσί
Πρωταγωνιστούν
Ζαν-Μαρκ Μπαρ, Ερμίν Μπράβο, Γκριγκόριι Μπομπρίγκιν, Κριστίνα Φλουτούρ
Διάρκεια
127
Χώρα
Κατάρ, Σουηδία, Τουρκία, Γερμανία, Γαλλία
Είδος
Παραβολικό φουτουριστικό δράμα Α/Μ
Πρεμιέρα
01 Μαρτίου 2018

Υπέροχη φωτογραφία και φάτσες, σινεφίλ βραδύτητα, και υπέρμετρη ποιητική ασάφεια σε ένα βιβλικο-φουτουριστικό στόρι που αυτοσχεδιάζει πάνω σε στίχους του Κορανίου με πρωταγωνιστή έναν επιστήμονα κι έναν, ας πούμε, φιλόσοφο.

Η πρώτη αγγλόφωνη ταινία του Τούρκου σκηνοθέτη δεν είναι αυτό που θα’ λεγες «μια ταινία για τις μάζες»… Οπτικά πανέμορφη (υποβλητική η ασπρόμαυρη φωτογραφία του Τζάιλς Νάττζενς), με βραδύτητα και αισθητική που παραπέμπουν σε Ταρκόφσκι (αλλά θυμίζουν και Αγγελόπουλο), η ταινία εκκινεί, λέει, από 29 (συγκεκριμένους) στίχους απ’ το Κοράνι, στίχους εμβληματικούς στην σούφικη παράδοση. Συνδυάζοντας ρόουντ μούβι, με βιβλικό δράμα και θρίλερ επιστημονικής φαντασίας (κι όμως…), αυτοσχεδιάζει πάνω στο θέμα –εχμ, τώρα ποιο ακριβώς να πούμε ότι είναι το θέμα; Σίγουρα παίζει πολύ η ενοχή –και μάλιστα ενοχή με θρησκευτικίζουσες αποχρώσεις. Γενικά, επικρατεί μια ασαφής πολυσημία. Μεσουρανεί, επίσης, μια αναζήτηση του εγώ ή του νοήματος της ζωής, αλλά και κάτι κοελικές ατάκες τύπου «Είμαστε πάντα σε όνειρο –ξυπνάμε όταν πεθάνουμε». Βρισκόμαστε σε κάποιο ασαφές μέλλον, και παρακολουθούμε τον διάσημο γενετιστή σπόρων, Έρολ Έριν (Μπαρ, συμπαθής), που ζει κι εργάζεται στην πόλη-τσιφλίκι της Novus Vita Corporation πασχίζοντας να βρει τι φταίει για το ξεκλήρισμα όλων των συνθετικών καλλιεργειών της εταιρείας (και του πλανήτη). Πέρα από το ισχυρότατο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο-μέγγενη που ορίζουν θεόρατοι πυλώνες περιμετρικά της Πόλης, υπάρχουν οι Νεκροί Τόποι (υπέροχα location στην Καππαδοκία σε ονειρικά, μακρόσυρτα πλάνα). Εκεί, υπό όξινη βροχή και με τις γαίες μολυσμένες τελεσίδικα, ζουν ρακένδυτοι πρόσφυγες, λαμόγια, γουαναμπήδες, πληβείοι. Εκεί θα βρεθεί οικειοθελώς και ο δρ. Έρολ (απλό μα εντυπωσιακό εφέ το πέρασμά του από τους ηλεκτρομαγνήτες) αναζητώντας τον «σοφό» Τσεμίλ Άκμαν (ωραία φιγούρα, ο Βόσνιος Μπράβο).

Γιατί τον ψάχνει; Επειδή αυτός ο ρέμπελος αποσχισμένος επιστήμονας τύπου Unabomber, με εμφάνιση και τσιτάτα θρησκευτικού προφήτη και αγάπη για το… ελεύθερο κάμπινγκ, είχε, λέει, διατυπώσει την επαναστατική θεωρία του «γενετικού χάους». Συγχρόνως, βέβαια, ο ρέμπελος φιλόσοφος γεμίζει με τα κρυπτογραφικά, γενικόλογα στιχάκια του μεγάλο κομμάτι της ταινίας, καθώς περιπλανιέται με τον φιλομαθή Έρολ. Ο σινεφίλ θεατής, πάντως, ας σημειώσει ότι παρά την αδύναμη ιστορία, την θρησκευτική αχλύ, και τους ελλειπτικούς διαλόγους (μεταξύ ηθοποιών που δεν είναι καν αγγλόφωνοι), η ταινία έχει ενδιαφέρον. Καλλιτεχνικο-εικαστικό, πρωτίστως. Ο σχεδιασμός αυτού του φουτουριστικο-βιβλικού κόσμου, τα γκριζωπά πλάνα-πίνακες, οι μουσικές του Μουσταφά Μπιμπέρ, και μια αίσθηση άψογα φινιρισμένης, αλλά χειροποίητης ταινίας, με ελάχιστα εφέ και πολύ αρτίστικη ματιά, κερδίζουν εντυπώσεις. 

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες