Κινηματογράφος | Ταινίες

Foxtrot , 2017

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Σάμιουελ Μάοζ
Σενάριο
Σάμουελ Μαόζ
Πρωταγωνιστούν
Λιόρ Ασκενάζι, Σάρα Άντλερ, Γιόναταν Σιράι, Σίρα Χάας, Ντεκέλ Άντιν, Γιεχούντα Αλμαγκορ, Σαούλ Αμίρ
Διάρκεια
108
Χώρα
Ισραήλ, Ελβετία, Γερμανία, Γαλλία
Είδος
Αλληγορικό δράμα
Πρεμιέρα
08 Μαρτίου 2018

Εξαιρετική κινηματογράφηση, θαυμάσια μουσική, ωραίες ερμηνείες, κατάμαυρο χιούμορ, και ένα σενάριο-αστροπελέκι που εκθέτει όλη την παράνοια του σημερινού Ισραήλ μέσα από την ιστορία ενός φαντάρου και των γονιών του.

Τι χάρισμα κι αυτό, να μιλάς για όσα στοιχειώνουν τη χώρα σου, χωρίς περιστροφές αλλά και χωρίς διδακτικές καταγγελίες –μόνο με ένα υπόκωφο μαύρο χιούμορ, που προχωράει αγκαζέ με την τραγική ειρωνεία των συμπτώσεων, τον άφατο πόνο της απώλειας, και την σουρεαλιστική αλληγορία! Δικαιότατα βραβευμένη με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στην περσινή Μόστρα, η νέα ταινία του σπουδαίου ισραηλινού auteur χρησιμοποιεί ως τίτλο τον γνωστό σαλονάτο χορό των αρχών του 20ου αιώνα, τα βήματα του οποίου σε ξαναφέρνουν πάντα στην ίδια θέση απ’ όπου ξεκίνησες. Κάπως, υπονοεί ο Μαόζ, σαν το σημερινό Ισραήλ που αδυνατεί να ξεφύγει από τον αέναο πόλεμο με τον «εχθρό» –ή από τους προαιώνιους δαίμονές του… Η ταινία διαρθρώνεται σε τρία άτυπα μέρη. Στο πρώτο, με τα γκροπλάν να κυριαρχούν και την υπέροχη μουσική (Όφιρ Λέιμποβιτς και Άμιτ Ποζνάνσκι) να κάνει λιγότερο αισθητή την παρουσία της, βρισκόμαστε στο Τελ Αβίβ, στο μοντέρνο διαμέρισμα του Μίχαελ (Ασκενάζι, θαυμάσιος) και της Ντάφνα (Άντλερ) Φέλντμαν. Τρεις νεαροί ένστολοι φτάνουν στο διαμέρισμα και ανακοινώνουν στο ζευγάρι ότι ο γιός τους, Γιόναταν, σκοτώθηκε υπηρετώντας τη στρατιωτική του θητεία στα βόρεια σύνορα της χώρας. Η Ντάφνα καταρρέει (και της κάνουν αμέσως ηρεμιστική ένεση), ο Μίχαελ κρατάει μέσα του ένα κράμα οδύνης και οργής (αυτουνού, οι ένστολοι αγγελιοφόροι του συνιστούν με σχεδόν κωμική επιμονή να πίνει οπωσδήποτε ένα ποτήρι νερό ανά ώρα…). Δεν περνάει πολλή ώρα και οι Φέλντμαν ενημερώνονται επισήμως ότι, ουπς, λάθος, επρόκειτο για συνωνυμία, ο γιός τους ζει. Παραμερίζοντας την ανακούφιση/ χαρά του, ο Μίχαελ ξεσπάει απελευθερώνοντας τον θυμό του –και αποφασίζοντας εκεί και τότε να βάλει μέσον, ώστε ο γιός του να γυρίσει πάραυτα στην πρωτεύουσα.

Χωρίς περιττές τυπικότητες κι εξηγήσεις (ο Μαόζ τις αποφεύγει συστηματικά, εξού και η ταινία δεν συνιστάται για… τσαπατσούληδες θεατές), ξεκινάει το β’ μέρος της αφήγησης, το οπτικά και δραματουργικά καλύτερο, κατ’ εμέ. Είμαστε στα βόρεια σύνορα, σε ένα σουρεαλιστικό, φυλάκιο-παράγκα στην μέση του πουθενά, όπου υπηρετεί ο Γιόναταν (Σιράι) με άλλους τρεις, εξίσου νέους και αστικά βαριεστημένους φαντάρους. Η μουσική θεριεύει ντύνοντας το γυμνό αμμώδες τοπίο, η σκουριασμένη μπάρα του φυλακίου σηκώνεται για να διαβεί μια σεινάμενη καμήλα, ένας από τους φαντάρους χορεύει ένα καταπληκτικό φοξτρότ με παρτενέρ το ημιαυτόματό του (τι σκηνάρα!), η ανία μετράει μέρες αγκαζέ με τον φόβο, το κοντέινερ-κατάλυμα των φαντάρων βουλιάζει προοδευτικά στην μουσκεμένη άμμο… Ο νεορεαλιστικός τόνος του πρώτου μέρους έχει δώσει τη θέση του σε μια μαυροκωμική εσάνς που διαποτίζει όσα συμβαίνουν περί το φυλάκιο. Όχι ότι δεν προκύπτει και μια απίθανα τραγική στιγμή μπροστά στην μπάρα, την οποία ο Μαόζ κινηματογραφεί με δεξιοτεχνική νηφαλιότητα. Το τρίτο και καταληκτικό μέρος συνυφαίνει το διαμέρισμα των Φέλντμαν με το φυλάκιο, ο σχολιασμός για την σχιζοφρενική ομηρεία στην οποία ζουν οι Ισραηλινοί εντείνεται, για να έρθει το συγκλονιστικά λιτό, καραειρωνικό και τραγικό φινάλε να συνδέσει τα δυο location εις σάρκαν μίαν.

Όσοι κυνηγάτε το καλό σινεμά, μην την χάσετε. Πέρα από τα πανέμορφα πλάνα του Γκιόρα Μπέγιατς, την εικαστική μα λιτή σκηνογραφία, ή όσα αποκαρδιωτικά εισηγείται ο Μαόζ για την χώρα του, το κορυφαίο ατού της ταινίας είναι ότι ισορροπεί με σιγουριά πάνω στην σεινάμενη ράχη μιας καμήλας, που από τη μία πλευρά έχει το σουρεαλιστικό χιούμορ κι από την άλλη την ίδια την αρχαιοελληνική ειμαρμένη.

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες