Κινηματογράφος | Ταινίες

Της πατρίδας μου η σημαία , 2016

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Στέλιος Χαραλαμπόπουλος
Σενάριο
Στέλιος Χαραλαμπόπουλος
Πρωταγωνιστούν
Διάρκεια
109
Χώρα
Ελλάδα
Είδος
Ντοκιμαντέρ
Πρεμιέρα
25 Απριλίου 2018

Με φόντο την προετοιμασία για την αθηναϊκή Ολυμπιάδα, οι εξομολογήσεις-αναμνήσεις ηλικιωμένων από το χωριό καταγωγής του σκηνοθέτη «ανασυνθέτουν» – ανθρώπινα, υπαινικτικά, συναισθηματικά– την νεότερη πολιτικοκοινωνική ιστορία μας.

Σε αντίθεση με το εξαιρετικό προηγούμενο ντοκιμαντέρ του καταξιωμένου σκηνοθέτη («Μαραθώνιος μιας ημιτελούς άνοιξης: Γρηγόρης Λαμπράκης», 2014), τούτο δω δεν αναφέρεται σε κανέναν ονομαστό ή διαβόητο συμπατριώτη μας. Οι ήρωές του είναι απλοί πολίτες –και δη, πολίτες τρίτης ηλικίας κατά κύριο λόγο. Οι περισσότεροι γεννήθηκαν στα Βούρβουρα Αρκαδίας, τόπο καταγωγής και του Χαραλαμπόπουλου. Κάποιοι, λίγοι, ζουν ακόμα στο χωριό ή στα πέριξ. Τους περισσότερους τους «ρούφηξε» η Αθήνα. Το Μαρούσι, πιο συγκεκριμένα. Μια γειτονιά-εξοχή κάποτε, που μεγάλωσε, τσιμεντώθηκε και «αναπτύχθηκε». Αρχικά, οι αφηγήσεις των συνεντευξιαζόμενων φαντάζουν σαν σκόρπιες αναμνήσεις ενός εκάστου: το χωριό, το σχολειό, η αυτάρκεια των αγαθών, ο αντιπραγματισμός των συναλλαγών, οι γάμοι, οι θάνατοι, μνήμες από το ελληνοϊταλικό  μέτωπο. Προοδευτικά, ωστόσο, καθώς οι ομιλούντες θυμούνται την Κατοχή, τον Εμφύλιο, την εξορία, ή την φτώχια που τους σκόρπισε σε Αμερικές και Αυστραλίες, συνειδητοποιείς πως αυτό που ξετυλίγεται μπροστά σου είναι νέτα-σκέτα η βιωμένη Ιστορία της χώρας. Συγχρόνως, δίπλα στα σκαμμένα, μειλίχια πρόσωπα των γερόντων, ή στις ασπρόμαυρες φθαρμένες φωτογραφίες που σιγοντάρουν τα λεγόμενά τους (προσφέροντας μια πολύτιμη αντίστιξη μεταξύ νιότης-γήρατος, μεταξύ του χτες και του σήμερα), ο Χαραλαμπόπουλος επιστρέφει κάθε τόσο στο εργοτάξιο του ΟΑΚΑ, σημειώνοντας στην οθόνη «τόσες μέρες πριν από την Ολυμπιάδα». Διότι το Μαρούσι είναι σε οργασμό προετοιμασίας –η χώρα ολόκληρη είναι σε οργασμό προετοιμασίας ενόψει 2004.

Είναι ελάχιστα τα σημεία όπου το σπικάζ «καθοδηγεί» τη σκέψη και το συναίσθημα του θεατή. Στο μεγαλύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ, με υπόκρουση την ωραία μουσική του Πλάτωνα Ανδριτσάκη, ο μπούσουλας της αφήγησης κρύβεται στα λόγια των γερόντων –σε όσα θυμούνται, σε όσα επιλέγουν να ξεχάσουν, σε όσα εν τέλει τους διαμόρφωσαν. Όπως οι σχολικές γιορτές και οι ολιγοπρόσωπες παρελάσεις στα Βούρβουρα, λόγου χάρη. Στο ορεινό αρκαδικό χωριό, όπου από το 2011 έπαψε να λειτουργεί το σχολείο –κι η κάμερα του Χαραλαμπόπουλου ήταν και πάλι εκεί, την μέρα όπου η δασκάλα αποχαιρετούσε τους μαθητές του εξατάξιου σχολείου του χωριού. Η τελευταία «στάση» της ταινίας στο χωριό έγινε το 2016. Τότε που τα ολυμπιακά κλέη και οι ταρατατζούμ εθνικοί στόχοι έμοιαζαν ήδη με μακρινό, κακόγουστο ψέμα…

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες