ΚΥΡΙΑΚΗ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018
Κινηματογράφος | Ταινίες

Ο 20ός μου Αιώνας , 1989 (Az én XX. századom)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Ίλντικο Ένιεντι
Σενάριο
Ίλντικο Ένιεντι
Πρωταγωνιστούν
Ντορότα Σέγκντα, Όλγεγκ Γιανκόφσκιι, Πέτερ Αντοράι, Πάουλους Μάνκερ, Γκάμπορ Ματέ, Αντρέι Σβαρτς
Διάρκεια
103
Χώρα
Κούβα, Ουγγαρία, Γερμανία
Είδος
Σινεφίλ Α/Μ
Πρεμιέρα
19 Ιουλίου 2018

Η ιστορία δίδυμων κοριτσιών από την Ουγγαρία στις αρχές του 20ου αιώνα συνυφαίνεται με επιστημονικές, φιλοσοφικές και πολιτικοκοινωνικές εξελίξεις της εποχής, σε αυτή την κομψή και ανέρωτα κουλτουριάρικη ταινία.

Στον απόηχο, προφανώς, του θαυμάσιου «Η ψυχή και το σώμα», που άρεσε και στα μέρη μας, προβάλλεται σε ψηφιακά αποκατεστημένη μορφή αυτή η επίσης βραβευμένη πολύ παλιότερη ταινία της ουγγαρέζας auteur. Πρόκειται για την δεύτερη μεγάλου μήκους μυθοπλασία της Ενιέντι, που έλαχε, μάλιστα, να είναι η τελευταία ταινία που γυρίστηκε στην Ουγγαρία επί υπαρκτού σοσιαλισμού. Ασπρόμαυρη (υπέροχη η φωτογραφία του Τίμπορ Μάτε), εντελώς εξπρεσιονιστική, με αντισυμβατική αφήγηση και ων ούκ έστιν αριθμός αναφορές σε προσωπικότητες που σημάδεψαν την αρχή του 20ου αιώνα, η ταινία προδήλως δεν απευθύνεται στον απροπόνητο θεατή… Την 31η Δεκεμβρίου 1879, την νύχτα όπου ο Τόμας Έντισον έκανε την πρώτη δημόσια παρουσίαση του λαμπτήρα πυρακτώσεως στο Μένλο Παρκ του Νιού Τζέρζι, στη Βουδαπέστη γεννιούνται η Λίλι και η Ντόρα, δίδυμα κοριτσάκια πάμπτωχης κοπελιάς. Η μάνα πεθαίνει, εκείνα γίνονται «κοριτσάκια με τα σπίρτα», και μια νύχτα, όπου κοιμούνται αποκαμωμένα σε χιονισμένη πλατεία, απάγονται από δυο διαφορετικούς καλοντυμένους κυρίους με ημίψηλο (αφού, πρώτα ρίξουν κορώνα-γράμματα). Η έναρξη του 20ου αιώνα θα βρει την μεν Ντόρα ως μεγαλοπιανόμενη τυχοδιώκτρια που εκμεταλλεύεται τους άντρες, την δε Λίλι ως ακτιβίστρια του προλεταριάτου που βάζει βόμβες σε πολιτικούς στόχους (και οι δυο ενσαρκώνονται από την Πολωνέζα Σέγκντα στο κινηματογραφικό ντεμπούτο της).

Με κύριο… όχημα της αφήγησης τα βαγόνια του Οριάν Εξπρές, οι δίδυμες θα ξανασυναντηθούν μέσω της γνωριμίας τους με τον μυστηριώδη ταξιδιώτη Ζ (ο Ρώσος Γιανκόφσκι, γνωστός από ταινίες του Ταρκόφσκι), ενώ γύρω τους κινήματα, ιδέες και ανακαλύψεις επαναπροσδιορίζουν την ανθρώπινη συνθήκη. Η καλλιτεχνική διεύθυνση (Ζόλταν Λάμπας) του φιλμ είναι υπέροχη, η μουσική επένδυση κορφολογεί από όπερες του Βέρντι και του Ροσίνι –συν την ωραία πρωτότυπη μουσική του Λάσλο Βιντόφσκι–, ενώ απανωτοί off μονόλογοι των διδύμων ψαύουν ρηξικέλευθες ανακαλύψεις του Νίκολα Τέσλα, ιστορίες του Λέοντα Τολστόι, ή (κυρίως) τις αντι-φεμινιστικές θεωρίες του Ότο Βάινινγκερ. Ομολογουμένως, πάντως, όλη αυτή η (πολύ καλαίσθητη) κατασκευή παραμένει μια δυσπρόσιτη και κάπως επιτηδευμένη άσκηση για σινεφίλ θεατές.

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες