ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Χορός | Πρόσωπα

Αντιγόνη Γύρα: «Ο έρωτας μάς εκπαιδεύει να γίνουμε καλοί επαναστάτες» 04 Μαΐου 2017

Στοίχημά της; Να πεθάνει χορεύοντας.

Ο έρωτας ήταν και είναι πάντα κυρίαρχος στη ζωή της. το ίδιο και ο χορός. Γι΄αυτό και έχει βάλει στοίχημα να πεθάνει… χορεύοντας. Πάντα την γοήτευε η μίξη της επεξεργασμένης με την ακατέργαστη κίνηση, όπως επίσης και η προσωπική ποιότητα του κάθε ερμηνευτή επί σκηνής. Πάντα της άρεσε να βλέπει πραγματικούς ανθρώπους να χορεύουν. Ανθρώπους με διαφορετικούς σωματότυπους, εμπειρία, δεξιότητες, αδυναμίες.
Ο λόγος για την Αντιγόνη Γύρα, την ψυχή του Κινητήρα, ένα διεθνώς αναγνωρισμένο καλλιτεχνικό δίκτυο που συνδέει επαγγελματίες κι ερασιτέχνες μέσα από τις παραστατικές τέχνες, που αυτήν την περίοδο ετοιμάζει τον «Έρωντα» μια παράσταση βασισμένη στο δίπτυχο έρωτας και επανάσταση.

Φέτος, διοργανώσατε για 8η χρονιά το In Progress Feedback Festival όπου παρουσιάζονται έργα υπό διαμόρφωση που ζητούν να λάβουν το feedback του κοινού, το Indigo σε συνεργασία με τον νεανικό Ιρλανδικό θεατρικό φορέα Crooked House Theatre Company και τοπικούς φορείς της LGBΤ κοινότητας, διερευνώντας πώς το θέατρο και ο χορός προσφέρουν τρόπους έκφρασης στη σεξουαλικότητα  και τώρα ετοιμάζεστε για την παράσταση Έρωντας". Όλα υπό τη θεματική ομπρέλα "Έρωτας και Επανάσταση". Τι είναι αυτό που σας ιντριγκάρει σ’ αυτή;
Ο έρωτας ήταν και είναι πάντα κυρίαρχος στη ζωή μου. Θυμάμαι τον εαυτό μου να ερωτεύεται απ΄ όταν ήμουν παιδάκι της πρώτης δημοτικού. Ερωτευόμουν τους ανθρώπους, τους τόπους, τις μουσικές, τα βιβλία, τις ιδέες…. Τώρα τελευταία, μέσα στη λαίλαπα της σκληρής καθημερινότητας κι όντας πλέον κι επισήμως μεσήλικη ένιωσα ότι ο έρωτας στην καθημερινότητά μας εξασθενεί… Κι όταν δεν ερωτεύεσαι πώς να βρεις δύναμη για ν΄ αντισταθείς; Να επαναστατήσεις; Να πεις ΟΧΙ και να το εννοείς; Έτσι πρότεινα αυτή τη θεματική… Ο έρωτας μάς εκπαιδεύει να γίνουμε καλοί επαναστάτες.

Η Βίκυ Αδάμου, ο Πάρις Ερωτοκρίτου, η Ιωάννα Καμπυλαυκά, η Άρτεμις Λαμπίρη, η Αμάλια Μπένετ, ο Johnny O, η Κατερίνα Σκιαδά και η Πέρσα Σταματοπούλου είναι σταθεροί σας συνεργάτες. Με κάποιους μάλιστα πρωτοξεκινήσατε τον Κινητήρα. Θα μας πείτε λίγα λόγια γι΄αυτή τη συνάθροιση;  Και από πού προέκυψε ο τίτλος "έρωντας"; 
Αυτή η συνάθροιση είναι συνάθροιση μονάκριβων ανθρώπων που δίχως αυτούς ο Κινητήρας δε θα ήταν αυτό που είναι σήμερα. Όλοι εκτός της Πέρσας που είναι συνάδελφος που εκτιμώ ιδιαίτερα και συνεργάζεται τα τελευταία τρία χρόνια στο στούντιο, έχουν χορέψει και παίξει για τον Κινητήρα από τα γεννοφάσκια του, έχουν κουβαλήσει, βάψει, καθαρίσει, κλάψει, πονέσει, ερωτευτεί μέσα στον Κινητήρα. Φέτος, δεν ήθελα να κάνω ένα δικό μου έργο κι είχα ανάγκη να δω πώς δουλεύουν άλλοι δημιουργοί... Να εμπνευστώ, να γίνω μ΄ ένα συνειδητό τρόπο παρατηρητής.
Ο τίτλος “Έρωντας” είναι ένα λογοπαίγνιο μεταξύ του έρωτα και του γέροντα, αλλά είναι και το δίκταμο, ένα ανακουφιστικό βάλσαμο... Επίσης, η πεθερά μου, όποτε μ’ έβλεπε να κρυφοκοιτιέμαι με τον άντρα μου δημοσίως, μας μάλωνε: “Πώς κάνετε έτσι; Σαν ερωντεγμένα..."

Τι είναι για σας σήμερα… επανάσταση;
Επανάσταση για μένα σήμερα είναι να μη δέχεσαι να σου επιβάλλουν το άδικο στην κάθε σου μέρα. Επανάσταση είναι να πιστεύεις στη δύναμη του ανθρώπου και του λαού. Η προσπάθεια του καθένα μας για διατήρηση της λαϊκής κυριαρχίας, όπως την ορίζει το Σύνταγμα το οποίο διδάσκεται στην “Αγωγή του Πολίτη” της Στ’ Δημοτικού... Επανάσταση είναι να μην επιτρέψουμε να γίνουμε γι’ αλλά 400 χρόνια ραγιάδες. Να μη δεχόμαστε ως τετελεσμένα αυτά που αποφασίζουν οι άλλοι για μας. Να βρίσκουμε την πυγμή μας. Να μιλάμε δημοσίως για την ελευθερία του λόγου, της βούλησης, της προσωπικής διαχείρισης του σώματός μας. Είναι να είμαι καλύτερη μάνα, σύντροφος, φίλη, δασκάλα, συνεργάτρια...

Η Ομάδα του Κινητήρα αποτελείται από επαγγελματίες αλλά και ερασιτέχνες των παραστατικών τεχνών. Μιλήστε μας λίγο για την Ομάδα. Πώς ξεκίνησε, με ποιο σκεπτικό, ποιες είναι οι προκλήσεις στη συνάντηση των δυο;
Απ’ όταν ξεκίνησα να χορογραφώ, με γοήτευε η μίξη της επεξεργασμένης με την ακατέργαστη κίνηση όπως επίσης και η προσωπική ποιότητα του κάθε ερμηνευτή επί σκηνής. Μ’ αρέσει να βλέπω πραγματικούς ανθρώπους να χορεύουν. Ανθρώπους με διαφορετικούς σωματότυπους, εμπειρία, δεξιότητες, αδυναμίες. Μάλιστα παρά λίγο να τελειώσω κι ένα διδακτορικό με αυτό το θέμα. Ευτυχώς... ερωτεύτηκα και το άφησα.
Για μένα κάθε έργο είναι πάνω απ’ όλα οι άνθρωποι που το ερμηνεύουν. Φέτος, κοντά είκοσι χρόνια μετά, βλέπω το όραμα του ανώριμου διδακτορικού μου να πραγματώνεται... Παρ’ όλο που η ομάδα χορογραφείται και σκηνοθετείται από τόσο διαφορετικούς δημιουργούς,  υπάρχει-κατά τη γνώμη μου- μια αισθητική ομοιογένεια σε όλη την παράσταση.
Οι άνθρωποι που αποτελούν την ομάδα είναι επαγγελματίες των παραστατικών τεχνών και ερασιτέχνες που δουλεύουν μαζί μου και μεταξύ τους συστηματικά τουλάχιστον για τρία χρόνια. Μεταξύ όλων μας έχει αναπτυχθεί ένας κοινός κώδικας μια... "κινητήρια τεχνική". Φυσικά, κάποιες φόρες είναι δύσκολο, γιατί οι επαγγελματίες έχουν υποχρεώσεις που δεν τους καθιστούν πάντα διαθέσιμους για την ομάδα ενώ οι ερασιτέχνες εργάζονται αλλού και ο χρόνος τους και τα κουράγια τους είναι συγκεκριμένα.
Μακάρι να υπήρχε οικονομική υποστήριξη να μπορούσε να προχωρήσει κι άλλο αυτή η μορφή της ομάδας του Κινητήρα.

Στον Κινητήρα, που μετρά ήδη 20 χρόνια ζωής, πραγματοποιούνται εκτός από παραστάσεις, σεμινάρια, μαθήματα για όλες τις ηλικιακές ομάδες: από μικρά παιδιά έως ηλικιωμένους. Πόσο δύσκολο είναι εν μέσω της κρίσης για έναν χώρο να επιβιώνει και ποια είναι τα μέσα που χρησιμοποιείτε για να το καταφέρετε.
Το βασικό χαρακτηριστικό μας που μας βοηθά να τα καταφέρνουμε είναι η δύναμη  των ανθρώπων και η πίστη σε αυτούς σε συνάρτηση με τη διαρκή σύνδεση με το καλλιτεχνικό όραμα μας. Η κρίση μας έχει γονατίσει κυριολεκτικά οικονομικά, φορολογικά κ.λπ. Επίσης, ο "ανταγωνισμός" το ίδιο.... Τη λέξη ανταγωνισμός τη βάζω σε εισαγωγικά, γιατί ανοίγουν συνέχεια χώροι με παρόμοιο προφίλ με τον Κινητήρα κι αυτό από τη μία το καθιστά πιο δύσκολο κι απ’ την άλλη τόσο ελπιδοφόρο. Βλέπετε, είμαστε καλλιτέχνες κι όχι επιχειρηματίες. Αν ήμασταν το δεύτερο τώρα σίγουρα θα είχαμε κλείσει... Τον τελευταίο καίρο λέω σαν την Σκάρλετ Ο’ Χάρα ότι “βασίζομαι στην καλοσύνη των ξένων"! (χα χα χα). Ταυτόχρονα κάνουμε συνεχείς προσπάθειες για μικρές ή μεγαλύτερες επιδοτήσεις, συμπληρώνουμε διαρκώς αιτήσεις και φυσικά προσπαθούμε να διατηρούμε την ποιότητα των παροχών μας πάρα πολύ υψηλή. Από την ουσία και ποιότητα στα μαθήματα, το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα μιας παράστασης  μέχρι τα καθαρά πετσετάκια στο μπάνιο.

Άντρες έρχονται στον Κινητήρα; Γιατί ο χορός αποτελεί ταμπού για το ανδρικό φύλο;
Κάνουμε συνέχεια ανοίγματα στο αντρικό φύλο. Δυστυχώς, ειδικά στην Ελλάδα έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας για να "μορφωθεί" ο κόσμος αναφορικά με τέτοιες σεξιστικές συμπεριφορές. Ευτυχώς οι νεότερες γενιές είναι πιο απελευθερωμένες. Έχουμε φτάσει στο σημείο να μιλάμε για gender fluidity με την δεκαεξάχρονη κόρη μου, οπότε όσο ζω ελπίζω. Άλλωστε οι άντρες είναι καταπληκτικοί χορευτές. Τους αγαπώ.

Πόσο ο χορός μπορεί να απελευθερώσει τον άνθρωπο στην καθημερινότητά του;
Ο χορός μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να ζει μια καλύτερη ζωή, συμφιλιωμένος με τον εαυτό και το σώμα του αν και εφόσον βρεθεί κοντά σε δασκάλους που θα προσεγγίσουν τη σχέση του με τον χορό με φροντίδα και ανοιχτοσύνη. Όσο υπάρχουν ακόμη σχολές που ζυγίζουν τα παιδιά και δασκάλες που λένε στους εφήβους να "χάσουν μερικά κιλάκια" τόσο ο χορός θα λειτουργεί εγκλωβιστικά δημιουργώντας πρότυπα ανορεξικών δυστυχισμένων ανθρώπων. Και σ’ αυτό έχουμε δρόμο... Φυσικά, δε μιλάω για το  επαγγελματικό μπαλέτο το οποίο έτσι κι αλλιώς απελευθερώνει κατά τη γνώμη μου μόνο αυτούς που το βλέπουν...

Εσείς πώς βλέπετε το τοπίο του χορού στην Ελλάδα; Ποια η γνώμη σας για τις performances χορου στο αστικό τοπίο που γίνονται με αφορμή θεσμών όπως η documenta;
Αυτή η ερώτηση θα μπορούσε να απαντηθεί με ολόκληρη διατριβή... Το  τοπίο του χορού στην Ελλάδα, παρά τις αντιξοότητες και την παντελή έλλειψη πόρων ανθίζει χάρη στους ανθρώπους του που είναι ακούραστοι εργάτες της τέχνης. Ειλικρινά δε γνωρίζω καλλιτέχνες πιο εργατικούς από τους χορευτές και τους χορογράφους... Απορώ με την υπομονή και την όρεξη μας... Αλήθεια!
Όσο για τις περφόρμανς σε ανοιχτό χώρο ο Κινητήρας ήταν από τους πρώτους που βγήκαν στον... δρόμο! Είναι πολιτική θέση το να είσαι έξω και να πηγαίνεις εσύ στον θεατή αντί να περιμένεις τον θεατή να έρθει σε σένα. Πέρσι το κάναμε αυτό με τον “Ανύποπτο Χρόνο” που θα τον ξανακυκλοφορήσουμε μέσα στο καλοκαίρι ξανά και μάλιστα όχι στην Αθήνα.
Τώρα για την documenta συγκεκριμένα, δεν έχω ξεκάθαρη άποψη γιατί δεν έχω καταφέρει ως τώρα να παρακολουθήσω κάτι, το βρίσκω όμως σε γενικές γραμμές καλό που συμβαίνει και που προσελκύει τόσους ανθρώπους από το εξωτερικό στην Αθήνα μέσω της τέχνης γι’ αυτό που λέμε πολιτιστικό τουρισμό.

Το ελληνικό κοινό είναι εκπαιδευμένο στην τέχνη του χορού;
Σταδιακά εκπαιδεύεται. Θεσμοί όπως το In Progress Feedback Festival που κάνουμε στον Κινητήρα ή τα feedback lessons της Στέγης για παράδειγμα βοηθούν. Επίσης, είναι ένα ερώτημα με ποιο τρόπο εκπαιδεύει και η τηλεόραση το κοινό... Κι εκεί υπάρχει μεγάλο μπέρδεμα γιατί βλέπεις άξιους καλλιτέχνες να εξυπηρετούν αισθητικές μαζικές... Δεν είμαι σίγουρη αν είναι μόνο για κακό αυτό. Εξαρτάται από την περίσταση. Προσωπικά κρατιέμαι μακριά απ’ όλα αυτά, αλλά σίγουρα για τις απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας παραδείγματος χάρη, καλό είναι που μαθαίνουν κι εκεί το Ρήγο κατά τη γνώμη μου, κι ας μαθαίνουν αυτή του μόνο την πλευρά.

Έχετε τρεις κορες... χορεύετε σαν οικογένεια;
Κατά καιρούς χορεύουμε, ναι. Όταν τα παιδιά ήταν πιο μικρά χορεύαμε πιο πολύ... Συνέχεια θα έλεγα. Αλλά εφόσον θεωρώ χορό και την κίνηση της κάθε μας μέρας, ναι αγκαλιαζόμαστε και φιλιόμαστε πολύ σε αυτή την οικογένεια. Κι όταν θυμώνουμε κουνάμε πολύ έντονα όλα τα μέλη του σώματός μας και μας ακούει η γειτονιά που... χορεύουμε σε ξέφρενους ρυθμούς. Κάνουμε και οικογενειακές αγκαλιές... Γενικά, η σωματικότητά μας είναι έντονη. Κάποιοι μας περνάνε για λιγάκι πειραγμένους. Και το καλοκαίρι τα κορίτσια χορεύουν πολύ στα πανηγύρια στη Μάνη. Τώρα που το σκέφτομαι σε άλλες εποχές θα μας ‘λέγαν ότι είμαστε για τα... πανηγύρια! (γέλια). 

Ποιο θα ορίζατε ως το μελλοντικό σας στοίχημα;
Ν’ αντέξω. Να μπορώ να χαίρομαι. Να πεθάνω χορεύοντας.

 

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_veremi_(1) Συνέντευξη: Η Παυλίνα Βερέμη μιλά εκ... βαθέων Η διευθύντρια της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης από το 1999, μιλά για όλα. Main_ioanna_portolou_01_%c2%a9marilenastafylidou Συνέντευξη: Το Πορνό της Ιωάννας Πορτόλου Η χορογράφος μιλά στο www.tospirto.net για το νέο έργο της ομάδας griffon. Main_krama_0519_%c2%a9_margarita_nikitaki Συνέντευξη: H Ομάδα Κrama στα όρια μεταξύ πραγματικού και φανταστικού «Κοινωνικές ανησυχίες και προσωπικά ερωτήματα είναι πάντα η αφορμή για τη δουλειά μας». Main__2017__sofia_mavragani__04_%c2%a9_margarita_nikitaki Η Σοφία Μαυραγάνη μιλά για τη νέα της περφόρμανς «Νομίζω ότι βρίσκομαι σε διαδικασία αποκόλλησης από τη στερεοτυπική προσέγγιση του όρου "επανάσταση"». Main_slider_2 Συνέντευξη: Ο Αντώνης Φωνιαδάκης μιλάει στο www.tospirto.net «Πιστεύω ότι οι άνθρωποι πάντα θα χορεύουν...». Main_20140726-ldo-9658-x2 Συνέντευξη: Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου μιλάει στο www.tospirto.net «Δεν παριστάνω πια ότι ξέρω όταν δημιουργώ».
#load_content_with_ajax