ΠΕΜΠΤΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018
Χορός | Πρόσωπα

Η Μαρία Γοργία, ο Νίκος Καρούζος κι η ανυπόφορη... ύπαρξη 05 Σεπτεμβρίου 2018

«Σας θέλω λιγάκι τρελούς, να ξεφεύγετε από εκείνα τα εμφιαλωμένα νοήματα της φιλοσοφικής διαλεκτικής, να ξεφεύγετε. Η ζωή δεν έχει πώμα».

Το νέο έργο της Μαρίας Γοργία και της ομάδας  Αμάλγαμα, “από τί υποφέρετε; από Ύπαρξη”,  πραγματεύεται το διαιώνιο ζήτημα της μη αποδοχής του Θανάτου, της φθοράς του σώματος αλλά και της ουσιαστικής σύνδεσης και «κυκλικής» σχέσης μεταξύ Ζωής και Θανάτου. Η ποίηση και κυρίως η προσωπικότητα του  πολύ σημαντικού ποιητή Νίκου Καρούζου αποτελούν την κύρια πηγή έμπνευσης της χορογράφου καθώς παντρεύονται και αναζωπυρώνουν τις δικές τις αγωνίες σε ό,τι αφορά την φθαρτότητα του σώματος, καθώς και τα αναπάντητα και βασανιστικά ερωτήματα περί Θανάτου και Ύπαρξης.

Σημειώστε πως μετά από 43 επιτυχημένες παραστάσεις -τις οποίες παρακολούθησαν περισσότεροι από 1300 θεατές- ξεκινά ο νέος κύκλος παραστάσεων από την Κύπρο στις 16, 17, 18 και 19 Σεπτεμβρίου 2018, στον Πολυχώρο «Συνεργείο» του Στέλιου Κυπριανού στη Λεμεσό (απαραίτητη τηλεφωνική κράτηση στο τηλέφωνο: 99960710, είσοδος 12 ευρώ) και ακολουθούν οι παραστάσεις στην Αθήνα στον Χώρο Αμάλγαμα, στις 30 Σεπτεμβρίου 2018, 7 και 14 Οκτωβρίου 2018 (είσοδος ελεύθερη με συνεισφορά).

Εμείς μιλήσαμε με τη Μαρία Γοργία στην προσπάθειά μας να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερα για το έργο.

Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τον Νίκο Καρούζο; 
Ο Νίκος Καρούζος «ξύπνησε» στη μνήμη μου την περίοδο που, ίσως περισσότερο από ποτέ, με ταλάνιζαν παρόμοιες θεωρώ υπαρξιακές ανησυχίες με εκείνον, αλλά και η αίσθηση του «δεν ανήκω σε συστήματα». Θυμήθηκα στο τέλος της άνοιξης του 2017 κυρίως την προσωπικότητά του, αυτήν που κατά τα λεγόμενα του ιδίου αλλά και άλλων, αλλά και από την ποίησή του την ίδια, είναι αντιφατική, είναι γεμάτη πάθος για τη ζωή και συνάμα θανατερή, είναι επαναστατική, αλλά ταυτόχρονα «διαδήλωση και κηδεία γίναν ένα», είναι άθεη αλλά και θρήσκα όπως ήταν και η φιγούρα του πατέρα μου, μόλις 7 χρόνια μεγαλύτερού του, αριστερού κι αυτού της Μακρονήσου κτλ...
Διαβάζοντας το βιβλίο «Συνεντεύξεις» (εκδόσεις Ίκαρος) γοητεύτηκα από τον άνθρωπο που τολμά να πάρει θέση καθαρή απέναντι στην Τέχνη, στην Πολιτική, στο Σύστημα και δε μασάει τα λόγια του ώστε να τα έχει καλά με το κατεστημένο ή όσους θα μπορούσαν να τον ωφελήσουν! Ξεμπροστιάζει θα έλεγα όσους διανοουμενίζουν «το χειρότερο πράγμα είναι να διανοουμενίζεις, όπως το καλύτερο είναι να σκέφτεσαι», ενώ ήταν διανοούμενος. Πάνω από όλα όμως είναι ρομαντικός και πιστεύει στο «όραμα της αταξικής κοινωνίας», όπως θα ήθελα/θέλω να πιστέψω και εγώ. «Αν το όραμα της αταξικής κοινωνίας είναι ουτοπία, τότε σκοτεινιάζουν απελπιστικά οι τύχες της ανθρωπότητας. Θα μου πεις: επιτρέπεται να έχουμε ουτοπίες: Ναι γιατί είμαστε τα όντα που διαθέτουμε τη σκέψη. Η σκέψη γεννά την ηθική και η ηθική δικαιούται το όραμα της αταξικής κοινωνίας έστω και ως ουτοπία.» Είναι επίσης ο άνθρωπος, όπως και κάποιοι άλλοι, λίγοι ίσως, αριστεροί κυρίως, που έκαναν την ακτημοσύνη πράξη στη ζωή τους.

Πώς επιλέξατε τα ποιήματα και τις συνεντεύξεις του για το έργο σας. Επικεντρωθήκατε σε αποσπάσματα συγκεκριμένου ύφους και θέματος, με βάση τον δραματουργικό άξονα της παράστασής σας - κι αν ναι ποιος είναι αυτός ο άξονας;
Επέλεξα σημεία από το βιβλίο με τις συνεντεύξεις του (Συνεντεύξεις του Νίκου Καρούζου, εκδόσεις Ίκαρος), στα οποία μιλάει για τα διάφορα «σημαντικά» του ανθρώπινου βίου: τη σχέση ζωής θανάτου, (όσο κρατήσει η ζωή κρατεί και ο θάνατος), τον καλλιτέχνη που είναι πολιτικός θέλει δε θέλει, την αθεϊα και την πίστη, και άλλα. Διαβάζοντας και ερευνώντας για αυτή την προσωπικότητα, δημιούργησα ένα κύριο τμήμα του δραματουργικού άξονα, συσχετιζόμενου με εκείνα, που μέσα από το δικό μου πρίσμα, αποτελούν τα κύρια συστατικά της χαρακτηροδομής του. Επέλεξα δύο πολύ σημαντικά, γνωστά, αλλά και αγαπημένα  ποιήματά του, το «Ρομαντικός Επίλογος» και το «Στην ύλη εισχώρησα ουρλιάζοντας» καθώς και ένα μέρος από τα σύντομα ποιήματά του (Μονολεκτισμοί και Ολιγόλεκτα, εκδόσεις Εξάντας). Το έργο πραγματεύεται το διαιώνιο ζήτημα της μη αποδοχής του Θανάτου, της φθοράς του σώματος αλλά και της ουσιαστικής σύνδεσης και «κυκλικής» σχέσης μεταξύ Ζωής και Θανάτου. Ταυτόχρονα όμως υπάρχει και το στοιχείο του έμφυλου ζητήματος από την αρχή μέχρι το τέλος του έργου.  Γυναίκες  παίζουν, κινούνται και  μιλάνε και τραγουδούν. Με πρωταγωνίστρια τη νεώτατη ταλαντούχα Δάφνη Σταθάτου που ερμηνεύει τον κύριο Καρούζο, το σώμα της ψυχής του Καρούζου, θα μπορούσε να πει κανείς, το νεανικό, φλογερό σώμα που παλεύει με «την παγίδα της ύπαρξης», την επίσης ταλαντούχα,υψίφωνο Λητώ Μεσσήνη που ερμηνεύει παίζοντας αλλά και τραγουδώντας  ακόμα έναν Καρούζο ή τη σκιά του, και εμένα, έναν ακόμα Καρούζο ή τον θηλυκό Ιησού Καρούζο...Ερμηνεύουν λοιπόν τα θηλυκά σώματα τον «ανδρικό» λόγο του ποιητή-στοχαστή και συχνά, άλλα «ανδρικά» λόγια καθημερινότητας σε κάποιες άλλες σκηνές. Οι γυναίκες αυτές υπάρχουν ως γυναίκες μόνο στις συμμετοχικές με το κοινό σκηνές, όπου εμφανίζονται ως εργαζόμενες σε ένα ιδιαίτερο θέρετρο-spa- ναό, αλλά και στη σκηνή του τέλους που δεν θα την αποκαλύψω εδώ.

Ποια σημειολογία κρύβεται πίσω από τα δεκάδες μπουκάλια νερού που χρησιμοποιείτε στην παράστασή σας;
Ο Καρούζος είχε, από ό,τι λέει στα γραπτά του, έρωτα με τη θάλασσα. Η θάλασσα κατά τα λεγόμενα-γραφόμενα του ιδίου και άλλων που μιλούν για τον Καρούζο, ήταν μια ερωτική υπόθεση. Για μένα είναι εξίσου. Το μπουκάλι με το εμφιαλωμένο ή το «φυλακισμένο» νερό, μου γεννήθηκε σαν ιδέα, καθώς αρχικά φαντάστηκα το χώρο στη Μενάνδρου να μεταμορφώνεται φέτος σε χώρο που παραπέμπει σε θέρετρο-spa  αλλά και ένα είδος ναού μαζί...Ο χώρος αυτός έχει βεβαίως και μια πισίνα. Η πισίνα αυτή όμως αντί να έχει νερό, έχει το νερό της φυλακισμένο σε πολλά μπουκάλια. Το νερό, σύμβολο ζωής, κίνησης, γέννας, (αμνιακό υγρό). Επίσης, το μπουκάλι με το εμφιαλωμένο νερό εικονογραφεί αυτό που λέει ο Καρούζος σε μια από τις συνεντεύξεις του και που αποτελεί και δική μου επιθυμία: «Σας θέλω λιγάκι τρελούς, να ξεφεύγετε από εκείνα τα εμφιαλωμένα νοήματα της φιλοσοφικής διαλεκτικής, να ξεφεύγετε. Η ζωή δεν έχει πώμα.» Ταυτόχρονα το εμφιαλωμένο νερό μπορεί να λειτουργήσει και ως σχόλιο της  καταναλωτικής-καπιταλιστικής κοινωνίας και του δυτικού τρόπου ζωής.  Τα μπουκάλια στο έργο λειτουργούν και ως άλλα σημαίνομενα που δε θέλω να αποκαλύψω εδώ και που θα εκμαιευτούν, θα πάρουν ζωή, από το κοινό που θα παρακολουθήσει την παράσταση.

Υποφέρουμε τελικά από... Ύπαρξη;
Ναι υποφέρουμε... «Στην τρομερή παγίδα της Ύπαρξης» λέει ο Καρούζος σε μια από τις συνεντεύξεις του. Η ίδια η έννοια της Ύπαρξης ενέχει την Ανυπαρξία, εμπεριέχει τον Θάνατο, είναι δηλαδή μια σχιζοειδής θα μπορούσε να πει κανείς έννοια. Γεννιόμαστε με αυτό το συμβόλαιο, αλλά είναι ένα συμβόλαιο ανυπόφορο ώρες ώρες, γιατί πολύ δύσκολα γίνεται αποδεκτό...

Νίκος Καρούζος: "μια φυσιογνωμία ενός σπάνιου ανθρώπου που δε λύγισε, δεν πήγε με τα νερά κανενός συστήματος, και έφυγε χωρίς την αναγνώριση που του άξιζε από την πολιτεία". Υπάρχουν σήμερα τέτοια τύποι καλλιτέχνη;
Πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν....Είναι λίγοι όπως πάντα, και κρυμμένοι σε διάφορα «υπόγεια»...

Τα τελευταία χρόνια η ομάδα σας δραστηριοποιείται σε χώρους εναλλακτικούς, μη θεατρικούς, ενώ οι παραστάσεις σας είναι κατά κύριο λόγο διαδραστικές, με έμφαση στα έμφυλα ζητήματα και στα ζητήματα ενηλικίωσης. Ισχύουν όλα αυτά και φέτος;
Δε θα έλεγα ότι είναι κατά κύριο λόγο διαδραστικές. Έχουν και ένα τμήμα συμμετοχικών σκηνών. Φέτος υπάρχει πάλι το συμμετοχικό στοιχείο, αλλά μόνο κατά την έναρξη και σε κάποιο άλλο σημείο του έργου. Ο χώρος που γίνεται το φετινό έργο είναι και πάλι ο χώρος της ομάδας μου Αμάλγαμα, στη Μενάνδρου 47, στον 5ο όροφο. Διατηρώντας τα δομικά αισθητικά του στοιχεία, έχει παραλλαχθεί ως ένα βαθμό ώστε να παραπέμπει και σε πισίνα. Το έμφυλο ζήτημα, όπως ανέφερα και πιο πάνω, είναι παρόν από την αρχή μέχρι και το τέλος του έργου, σαν μια δεύτερη αφήγηση ή το «από κάτω σκορ»... όσο για την ενηλικίωση...εννοείται ότι είναι και αυτή παρούσα, αν λογαριάσουμε ότι ο άνθρωπος ενηλικιώνεται όταν καταφέρνει να αποδεχτεί τη θνητότητά του...

Σας αρέσει να «προκαλείτε» με τις δουλειές σας; Είναι ένας τρόπος αυτός να πείτε πιο έντονα αυτό που θέλετε;
Δημιουργώ τις δουλειές που εγώ σαν κοινό θα ήθελα να βλέπω-βιώνω. Μου αρέσει να με προκαλούν και μου αρέσει να προκαλώ. Δεν είναι όμως μόνο, ούτε θεωρώ κατά κύριο λόγο προκλητικές οι δουλειές που κάνω.Ίσως έχουν πολλές φορές έντονες εικόνες, αλλά ξέρετε και η ζωή είναι γεμάτη έντονες εικόνες. Επίσης,ποτέ δεν προκαλώ μόνο για να προκαλέσω! Πάντα υπάρχει κάποιος λόγος περισσότερο ή λιγότερο κρυμμένος. Το προκλητικό προς χάρην του προκλητικού στην τέχνη δε μου λέει τίποτα ή μου είναι και απεχθές πολύ συχνά.

Πώς βλέπετε το τοπίο του Χορού στην Ελλάδα σήμερα. Άλλαξε κάτι με τις φετινές επιχορηγήσεις ή τα προβλήματα που πρέπει να λυθούν είναι πιο δομικά;
Η έννοια της Κρατικής επιχορήγησης, και όχι της ιδιωτικής επιχορήγησης, θεωρώ ότι είναι στην ανώτερη βαθμίδα πολυτιμότητας σε ό,τι αφορά την υγιέστερη ανάπτυξη της τέχνης σε μια κοινωνία. Νομίζω έχω ξανααναφερθεί σε αυτό και στο παρελθόν σε παλιότερες συνεντεύξεις. Η ιδιωτική επιχορήγηση είναι μεν σημαντική, αλλά ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο, άμεσα ή έμμεσα στην αισθητική (ιδεολογία/πολιτική) του έργου το οποίο και στηρίζει...
Ο Χορός, το Χοροθέατρο, όπως βέβαια και οι περισσότερες τέχνες, έχουν μεγάλη ανάγκη από τη στήριξη του κράτους. Το κόστος παραγωγής είναι μεγάλο, καθώς πρόκειται για μια παραστατική τέχνη που χρειάζεται χώρο (θέατρο ή άλλο χώρο), σκηνικά, κοστούμια, φωτισμούς και φυσικά τους πρωταγωνιστές, δηλαδή τους ερμηνευτές και πολλούς άλλους ακόμα συντελεστές που εργάζονται για να ολοκληρωθεί μια παραγωγή έργου. Το κοινό του χορού είναι πολύ πιο περιορισμένο από εκείνο του θεάτρου, αν και πλέον υπάρχει μια διάχυση ανάμεσα στα είδη τέχνης. Όπως και να έχει όμως, όλες οι τέχνες υποφέρουν οικονομικά διότι δεν προωθούνται παρά μόνο σε ένα μικρό ή σε ένα συγκεκριμένο είδος της αγοράς... Λέω τη λέξη «αγορά» και ανατριχιάζω...Είναι για μένα μια λέξη με αρνητικό νόημα...Ταυτόχρονα, η δική μου πεποίθηση είναι  ότι όσο ένας καλλιτέχνης, μια ομάδα, ένα είδος τέχνης αρχίζει να «πουλά», τόσο η τέχνη αυτή χάνει από τις ποιότητές της...
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η λαική μάζα κρατιέται σε ένα αρκετά χαμηλό επίπεδο μόρφωσης, κουλτούρας και καλλιέργειας. Η ευθύνη κατά την άποψή μου είναι πολύ περισσότερο στην πολιτεία και λιγότερο στην ίδια τη μάζα, ακόμα και σήμερα που η μάζα μπορεί θεωρητικά πολύ πιο εύκολα να βρει την πληροφορία λόγω του διαδικτύου.
Παιδεία, Υγεία και Τέχνες, σε μια σωστότερη και υγιέστερη κοινωνία, θα αποτελούσαν  αγαθά που ο κάθε πολίτης θα τα δικαιούτο χωρίς πληρωμή και οι αντίστοιχοι εργαζόμενοι στα παραπάνω πεδία, θα έπρεπε να στηρίζονται και να μπορούν να επιβιώσουν από το Κράτος. Οφείλω βέβαια να πω ότι τα τελευταία 2 χρόνια (2017 και 2018) επανήλθε ο θεσμός των επιχορηγήσεων από το ΥΠΠΟΑ στο Χορό και το Θέατρο, ο οποίος είχε σταματήσει να λειτουργεί κα να δίνονται επιχορηγήσεις από το 2008-2009!!! Επίσης, συγκεκριμένα ο κλάδος του Χορού, σε περίοδο βαριάς κρίσης, πήρε συνολικά πιο πολλά χρήματα από όλες τις προηγούμενες περιόδους, και αυτό είναι πολύ σημαντικό και ευχάριστο! Ίσως και να σημαίνει και κάτι για την απήχηση αυτής της τέχνης στη σημερινή κοινωνία, ή ίσως να μη σημαίνει και τόσα...δεν ξέρω...

Ο δεύτερος κύκλος παραστάσεων του έργου και το ταξίδι στην Κύπρο…
Το έργο «από τι υποφέρετε; από Ύπαρξη» προσκλήθηκε να παρουσιαστεί για 4 παραστάσεις στον όμορφο και πολύ ποιοτικό χώρο «Πολυχώρος Συνεργείο» του Στέλιου Κυπριανού στη Λεμεσό. Έχω ξαναπάει με το Αμάλγαμα και το πολύ αγαπημένο έργο «στην άκρη του βατήρα» στο ίδιο θέατρο και και η ανταπόκριση του κοινού ήταν πολύ θερμή, και η φιλοξενία του Στέλιου μοναδική!
Το «από τι υποφέρετε; από Ύπαρξη» είναι ένα έργο που ήδη έχει συμπληρώσει 43 παραστάσεις την προηγούμενη ανοιξιάτικη σεζόν, και πάνω από 1300 άτομα το έχουν ήδη παρακολουθήσει, κάποιοι μάλιστα 2 και 3 φορές. Το βίωμα αυτό που συμβαίνει κατά τη διάρκεια του έργου μεταξύ ημών και του κοινού είναι φορές που δεν περιγράφεται με λόγια... Το μοίρασμα συγκίνησης, που θεωρώ ότι ΣΥΝδημιουργείται από: το έργο, τους περφόρμερς και από το κοινό μαζί, είναι βραδιές που τολμώ να πω, κι ας φανώ μάλλον αυτάρεσκη, συγκλονίζει...
Επειδή αρκετοί μας το ξαναζητούν, και επειδή το κοινό της ομάδας μου Αμάλγαμα τα τελευταία χρόνια ανοίγει και αυξάνεται, το έργο θα ξαναπαιχτεί για λίγες ακόμα παραστάσεις από τις 30 Σεπτέμβρη. Το έργο, αν και δυσκολοταξίδευτο λόγω του ότι έχει 7 ερμηνευτές, προορίζεται να ταξιδέψει στο εξωτερικό από τον Ιανουάριο 2019 και έπειτα.

Γεωργία Οικονόμου

Info

30 Σεπτεμβρίου 2018
Στον Χώρο Αμάλγαμα, στις 30 Σεπτεμβρίου 2018, 7 και 14 Οκτωβρίου 2018 (είσοδος ελεύθερη με συνεισφορά).

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider «Με κίνητρο τον αδιάκοπο έρωτά μας με την τέχνη» Η Αντιγόνη Γύρα μιλά για το φετινό «ταξίδι» του Κινητήρα. Main_credit-_jakub_jelen_5 Η αιρετική ομάδα Svalbard Company στήνει ένα αλλοπρόσαλλο τσίρκο Τα μέλη της μιλούν στο www.tospirto.net. Main__car2174 Ένα ζωντανό έργο τέχνης απελευθερωμένο από αναστολές Ο Olivier de Sagazan μιλά στο www.tospirto.net. Main_slider Αρωμα από αυθεντικό αργεντίνικο tango στην Ελλάδα Η παγκοσμίου φήμης Αργεντίνα χορεύτρια και χορογράφος Natalia Ηills μιλά στο www.tospirto.net. Main_happy_hour_by_grant_halverson Η Monica Bill Barnes σπάει τους κανόνες στο Happy Hour «Θέλουμε να κάνουμε μια μορφή τέχνης όπου οι άνθρωποι μπορούν να δουν τον εαυτό τους με έναν νέο τρόπο». Main_slider Form.at: Μια χορογραφική αλληγορία για την κοινωνική ουτοπία Μια χορογραφική αλληγορία για το αέναο χτίσιμο και γκρέμισμα των ανθρώπινων σχέσεων στο Bios.
#load_content_with_ajax