Μουσική | Πρόσωπα

Θοδωρής Βουτσικάκης: «Πώς να γραφτεί καλός στίχος από μια γενιά που συμπιέζει το συναίσθημα σε τρία hashtag;» 18 Σεπτεμβρίου 2018

«Θεωρώ ότι δεν έχει μπει η υπογραφή της δικής μου γενιάς στο τραγούδι».

Είναι γελαστός και άνετος στη συζήτηση διαθέτοντας εκείνη την κατασταλαγμένη ηρεμία και την ευγένεια που μόνο οι καλλιεργημένες «φωνές» διαθέτουν. Σε ένα διάλειμμα της περιοδείας τους με την Λίνα Νικολακοπούλου (ουσιαστικά η πρώτη δική του καλοκαιρινή περιοδεία) συζητάμε για ο,τι θα μπορούσε να αποτελέσει μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης – μια που το πρόσωπο του, τουλάχιστον στα δικά μου μάτια, συγκεντρώνει όλες εκείνες τις ποιότητες που ορίζουν τους εν δυνάμει leaders της επόμενης καλλιτεχνικής γενιάς.

Λίγο πριν τον δούμε λοιπόν στην τελευταία του εμφάνιση αυτό το καλοκαίρι στους Κήπους του Μεγάρου (22 Σεπτεμβρίου) - μια συναυλία με τα «μεγάλα» τραγούδια των ‘80ς και ‘90ς της Λίνας Νικολακοπούλου, αλλά και δείγμα από την επερχόμενη δισκογραφική τους συνεργασία με συνθέσεις Νικόλα Πιοβάνι- ο Θοδωρής Βουτσικάκης μού εξηγεί πώς είναι να είσαι τριάντα ετών και ήδη… δακτυλοδεικτούμενος στο δύσκολο για την Ελλάδα cross over ρεπερτόριο και να διερευνάς με αισιοδοξία και αληθινή περιέργεια όλες τις ευκαιρίες που ανοίγονται μπροστά σου.

«Ερωτόκριτος» στο επιτυχημένο μιούζικαλ του Δημήτρη Μαραμή που είδαμε το 2017 στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής στο ΚΠΣΝ και η μία απ’ τις δύο κεντρικές φωνές στο νέο μουσικό έργο του Νίκου Ξυδάκη «Απόκοπος ή Σπιναλόγκα» (παρουσιάστηκε τον Ιούλιο με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ στην Σπιναλόγκα) φαίνεται να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός ελληνικού cross over ρεπερτορίου και μιας νέας «ανεξίθρησκης» γενιάς ακροατών που πάνε παντού– μη εξαιρουμένης της Λυρικής Σκηνής.

Απορία πρώτη. Πώς είναι να μιλάς την μεσαιωνική γλώσσα του Ερωτόκριτου και να μπορείς να «μπεις» στον ρόλο; Και να μας πείθεις;
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα που άμα τα ακούσεις μεμονωμένα μπορεί και να γελάσεις. Να τα βρεις γελοία. «Hκατσα να ξεκουραστώ σιμά στο κουτσουνάρι κι οντε γροικώ αναστεναγμό…» - λέξεις που δεν είναι τραγουδιστικές ή που δίνουν αφορμή για ερμηνεία. Το μαγικό, όμως, που συμβαίνει στον Ερωτόκριτο και δείχνει τη σημασία που έχει ο λόγος και στο τραγούδι και σε ολόκληρο το έργο, είναι η δύναμη του συνολικού κειμένου και του χαρακτήρα του Ερωτόκριτου. Ο ήρωας αυτός είναι δομημένος μέσα από τους 10χιλιάδες στίχους του Κορνάρου κι όχι μέσα από τις 27 σκηνές που έφτιαξε ο Δημήτρης Μαραμής. Είναι μια ψυχοσύνθεση που πρέπει να πάρει σάρκα και οστά και μέσα από τη δική σου φωνή, μέσα σε ένα δίωρο. Είναι μια δική σου εσωτερική διαδρομή, η οποία είναι απαραίτητη για να δώσεις νόημα και δύναμη σε κάθε μεμονωμένη λέξη.

Θέατρο μου ακούγεται περισσότερο αυτό παρά τραγούδι…
Μα έτσι είναι. Απλώς για μας που δεν είμαστε επαγγελματίες ηθοποιοί και δεν έχουμε την πείρα και ενδεχομένως την ταχύτητα να περάσουμε από τη μια συνθήκη στην άλλη - καλούμαστε να βρούμε κάμποσα στοιχεία ταύτισης με τον ρόλο, ακόμα κι αν τα έχουμε καλά κρυμμένα. Πρέπει να σκάψουμε και να βρούμε… Ενώ στο θέατρο ο ηθοποιός μαθαίνει την τεχνική και δεν χρειάζεται- τουλάχιστον τόσο πολύ – την βιωματική διαδικασία.
Στον «Ερωτοκριτο» του Μαραμή είχε την τύχη να ζήσει όλη την διαδικασία, από τη γέννηση, την προετοιμασία και την εξέλιξη του έργου μέχρι την τελική του παρουσίαση τον Μάιο του 2017. «Και μάλιστα σ αυτό τον ρόλο», διευκρινίζει. «Πράγματα που μπορεί να μην κρατήθηκαν για μένα έγιναν, όμως, υλικό για άλλους ρόλους. Τρομερά παραγωγικό όλο αυτό. Πραγματικό σχολείο».

Έχει σπουδάσει κλασσικό τραγούδι, αλλά τα βιώματα του δεν είναι αποκλειστικά από εκεί. «Κι εδώ είναι η «συγγένεια» μας με τον Δημήτρη Μαραμή. «Το σταυροδρόμι που πατάμε. Η κλασσική μουσική από τη,ν μια και το ελληνικό τραγούδι από την άλλη».

Η πρώτη του δισκογραφική εμφάνιση ήταν το 2014 στον κύκλο τραγουδιών του Μαραμή «Αισθηματική Ηλικία» (μελοποιημένη ποίηση). Όμως η κομβική απόφαση στην πορεία του ήταν το 2011 όταν τελειώνοντας την Νομική στα 23 του αποφάσισε να συνειδητά να γίνει τραγουδιστής «Βασικά να ομολογήσω στον ίδιο μου τον εαυτό» λέει . «Αυτή ήταν η απόφαση…»

 Δεν είναι ένα μεγάλο ρίσκο να αφήνεις την δικηγορία για το τραγούδι; Δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα σ’ αυτό το επάγγελμα... Πόσο μάλλον όταν ξεκινάς την ζωή σου…
Απλώς η εποχή μάς έδειξε ότι η βεβαιότητα άλλων επαγγελμάτων και χώρων που θεωρούνταν μοντέλα ζωής καταρρίφθηκε εντελώς. Οπότε κράτησα τη ρίζα του ζητήματος που είναι «τι θέλω να κάνω στην ζωή μου» και καθόλου «που θα είμαι ασφαλής». Αυτό είναι κι ένα θετικό κομμάτι στο χαμό που ζούμε τα τελευταία χρόνια..

Ναι, αλλά πώς ξέρεις ότι αξίζει να προσπαθήσεις. Γιατί πάντα υπάρχει το ερώτημα «πως θα τα βάλω εγώ με όλους αυτούς που είναι τόσο ταλαντούχοι»; Η κάνω λάθος;
Βάζεις το θέλω σου σε μια ζυγαριά και μετράς αν η επιθυμία σου αυτή μπορεί να αποτελέσει τον βασικό άξονα της ζωής σου. Γιατί αυτό που κάνουμε δεν είναι απλώς μια δουλειά με ωράριο όπου κλείνεις την πόρτα και πας σπίτι σου, αλλά μια ενασχόληση πρωτίστως εσωτερική, μια διαδρομή που δεν έχει τέλος. Κι αυτό που συμβαίνει πάνω στη σκηνή είναι το φανέρωμα ενός κομματιού αυτής της διαδρομής.

Θες να μου πεις ότι πρέπει να τα βάζεις διαρκώς με τα σωθικά σου…
Αυτή είναι η αλήθεια. Πρέπει να πάρεις την απόφαση να ανοίξεις τον δρόμο για να τα βάζεις συνέχεια με τα σωθικά σου..

Οπότε τι σημαίνει καλός τραγουδιστής;
O καλός τραγουδιστής εκτίθεται. Όταν δεν το κάνει, δεν ταυτιστεί δηλαδή με το ρόλο του , είτε γιατί δεν έχεις ζήσει κάτι αντίστοιχο είτε γιατί δεν θέλει να το... βρει τραγουδώντας, παίρνει το ρίσκο να εκτεθεί σε βάθος χρόνου απέναντι στο κοινό. Το τσιγγούνικο συναίσθημα, ο,τι και τεχνική να διαθέτεις, κάποια στιγμή θα σε προδώσει. Το κοινό θα σε βαρεθεί, θα σ αφήσει..

Μέχρι στιγμής πάντως όλα δείχνουν ότι η «τσιγγουνιά» δεν είναι του χαρακτήρα του. Και ότι εκείνος ο δύσκολος δρόμος που σε θέλει πάντα στις επάλξεις έχει δώσει τους πρώτους του καρπούς. Γιατί μπορεί να το πεις μοιραίο που βρέθηκε στο δρόμο του ο Δημήτρης Μαραμής (ουσιαστικά με εκείνον ξεκίνησε) ότι είχε την τύχη με το μέρος του όταν τον βρήκε το 2013 ο Νίκος Κυπουργός (για να πάρει μέρος στην παιδική όπερα «Σιωπή ο Βασιλιάς ακούει»), αλλά πάλι, τύχη να το πούμε που ο Νίκος Ξυδάκης τον επέλεξε σε έναν από τους δυο κεντρικούς ρόλους στο ανέβασμα του νέου του μουσικού έργου; 
«Αν μπορούσα να βάλω σε μια λίστα κάποια μου όνειρα, ο Νίκος Ξυδάκης ήταν μέσα σ αυτά» λέει. «Το ότι προέκυψε η Σπιναλόγκα είναι διπλή χαρά. Γιατί πας και γνωρίζεις ένα καινούργιο έργο μαζί του. Καταθέτεις τον δικό σου νου, την δική σου ψυχή. Μοναδική εμπειρία όλη η διεργασία, οι πρόβες, οι κουβέντες, η ίδια η παράσταση σ’ αυτό το μαγικό φυσικό σκηνικό».

Με την ίδια ευγνωμοσύνη εκφράζεται όταν τον ρωτώ για την Λίνα Νικολακοπούλου. «Είναι μια συνάντηση ζωής για μένα. Και δεν εννοώ μόνο για την καριέρα μου, αλλά για εμένα τον ίδιο σαν άνθρωπο».

Αλήθεια τι έχει η γενιά της Λίνα Νικολακοπούλου που νομίζεις ότι λείπει απ την δική σου;
Θεωρώ ότι πρόλαβε και χόρτασε τη ζωή Και δεν εννοώ βέβαια με την έννοια των… παχέων αγελάδων-όχι αυτό δεν το συζητώ. Το λέω με την πιο συνολική του ερμηνεία. Εμείς προσπαθούμε να συνέλθουμε από την σφαλιάρα που έχουμε φάει- ακόμα δεν ξεκινήσαμε . Σκέψου ότι από τους 5, 6 φίλους που έχω, είμαι ο μόνος που έχει μείνει στην Ελλάδα. Και δεν είναι εύκολα τα πράγματα για μας που μείναμε ακόμα και σε επίπεδο βιοπορισμού. Την προηγούμενη γενιά λοιπόν με όλα τα προβλήματα και τα καλά της την αισθάνομαι πιο χορτάτη..

Όμως, αυτό δεν είναι ένα συναίσθημα που χαρακτηρίζει κάθε νέα γενιά ανεξάρτητα από κρίσεις ή άλλα κοινωνικά χαρακτηριστικά; Ολοι οι νέοι δεν νιώθουν λίγο «στην απέξω» ; Kαι - ευλόγως – θέλουν να διεκδικήσουν μια θέση στον ήλιο.. Οκ, η Νικολακοπούλου ο Κραουνάκης ο Ξαρχάκος ο Μίκης... Αλλά θέλετε κι εσείς να βάλετε μια υπογραφή στο χρόνο…
Σίγουρα θέλουμε. Και υπάρχει πολύ υλικό, πολύς κόσμος που αξίζει να βγει προς τα έξω .Βέβαια , εδώ υπάρχει ένα ζήτημα –αν μιλήσουμε για το τραγούδι. Ο στίχος. Θεωρώ ότι δεν έχει μπει η υπογραφή της δικής μου γενιάς στο τραγούδι. Κι ενώ βλέπεις πολλές ωραίες φωνές, συνθέτες και μουσικούς που έχουν τρομερό ενδιαφέρον, ο στίχος χωλαίνει..

Θα στο ρώταγα και αυτό λοιπόν.. Γιατί ένας ανθρωπος των 30 ετών να μην θέλει να συνεργαστεί με κάποιον που είναι κοντά ηλικιακά. Και το λέω αυτό, όχι γιατί δεν εκτιμώ την Νικολακοπούλου- εννοείται. Όμως η κάθε γενιά έχει το δικό της στίγμα και η Νικολακοπούλου έχει εκφράσει τέλεια το συναίσθημα μιας συγκεκριμένης γενιάς. Αδύνατον να γράψει κακό στίχο, αλλά ετούτη την εποχή ποιος θα την «φωτογραφίσει»;
Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι ο λόγος της είναι απόλυτα σημερινός. Και ότι με εκφράζει. Μακάρι να υπάρξουν νεώτεροι αλλά …

Αλλά τι ;
Είναι και η εποχή που ζούμε κουλή εντελώς. Πώς να γραφτεί καλός στίχος από μια γενιά που εκβιάζει το συναίσθημα, το συμπιέζει για να χωρέσει σε τρεις λέξεις κι άλλα τρια hashgtag; Και δεν είναι η γλώσσα μόνο. Ο έρωτας η αγάπη το συναίσθημα, όλα αυτά που θέλεις να εκφράσεις και ίσως να χωρέσεις σε έναν στίχο, εκφράζονται από απόσταση σε έναν τοίχο διαδικτυακό. Τι να πω άλλο, νιώθω ότι η γλώσσα κακοποιείται

Πες μου ένα τραγούδι που λες και το αισθάνεσαι κόντρα ρόλο…
Τον «Δερβίση» της Λίνας και του Κραουνάκη –δεν είναι το πρώτο που θα περίμενε κανείς να πάρω από την δισκογραφία τους. Κι όμως είναι ένα τραγούδι που λέω πολλά χρόνια τώρα..

Πες μου και μια εμπειρία σου, μια γνωριμία (σχέση, συνεργασία ) που σε έκανε να δεις το «φως το αληθινό»…
Όταν βρέθηκα στην ίδια σκηνή με την Ντούλτσε Πόντες στην Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο περιοδείας της. Όταν είδα αυτή την ενέργεια βγαίνει και να μας καθηλώνει όλους, κατάλαβα ότι ο μεγάλος καλλιτέχνης έιναι κάτι πολύ ευρύτερο από μία ωραία φωνή. Λάμψη, συναίσθημα, φως. Κι αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τον αν έχεις ζεστάνει καλά τη φωνή σου. Μα καθόλου, σας διαβεβαιώνω…

Χάρη Ποντίδα

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Lisette Oropesa: Ντίβα της νέας γενιάς Η χαρισματική σοπράνο από τη Λουιζιάνα κατακτά τις μεγάλες σκηνές Main_slider Συνέντευξη: Η Idra Kayne μιλά στο www.tospirto.net «Θέλω να πω και ελληνικά τραγούδια Άλλωστε η μητρική μου είναι τα ελληνικά». Main_slider Νέα πρόσωπα: Δημήτρης Σκύλλας Η μουσική του χαρακτηρίζεται ως μια σύγχρονη τελετουργία που συνομιλεί με την παράδοση ποικίλων πολιτισμών. Main_original_slider Ο Bryan Ferry έρχεται στο Ηρώδειο κι εμείς ...σκαλίζουμε και βρίσκουμε Ο «δανδής της ροκ» στις 11.9 θα ανέβει στη σκηνή του Ωδείου Ηρώδου Αττικού, δύο μέρες πριν τη συναυλία του στο υπέροχο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης. Main_slider Κερδίζοντας το στέμμα της «βασίλισσας» της σόουλ Η ζωή και το έργο της Αρίθα Φράνκλιν.
#load_content_with_ajax