Μουσική | Πρόσωπα

Δημήτρης Καλαντζής : Η τζαζ των αισθήσεων των παραισθήσεων και των (υψηλών) πωλήσεων 07 Σεπτεμβρίου 2017

Στις 13 του Σεπτέμβρη το τιμ Καλαντζή επανέρχεται στους Κήπους του Μεγάρου Μουσικής για ένα ακόμη Χατζιδακικό αφιέρωμα.

Ήταν όντως μια από τις τελευταίες εκλάμψεις της ελληνικής δισκογραφίας το 2011 (την εποχή που ή λέξη «δισκογραφία» είχε ένα συγκεκριμένο εκτόπισμα στα αυτιά μας). Το άλμπουμ «Μano’s- Jazz tribute to Manos Hadjidakis» (Verve/Universal) από τον πιανίστα Δημήτρη Καλαντζή και το κουιντέτο του, σε συνεργασία με την Καμεράτα και τον Μίλτο Λογιάδη (η πρώτη παρουσίαση έγινε στο Μέγαρο Μουσικής τον Γενάρη του 2011) εκτός του ότι συνέβαλε στο άνοιγμα του πάντα επιφυλακτικού με την τζαζ ελληνικού κοινού, ήταν κι ένα καλό μάθημα στις απόψεις περί εμπορικότητας που είχαν από κτίσεως κόσμου οι εν Ελλάδι δισκογραφικές εταιρείες. Τζαζ δίσκος και να γίνει χρυσός μέσα στον πρώτο χρόνο της κυκλοφορίας του;

Η αλήθεια είναι ότι ο συνδυασμός τζαζ και κλασσικής μουσικής (είναι γνωστό ότι ο Καλαντζής εκτός από τζαζμαν γνωρίζει καλά την κλασσική) ταίριαξε ωραία με τις θεατρικές και κινηματογραφικές μουσικές του Χατζιδάκι («Η μπαλάντα των αισθήσεων», «Μια πόλη μαγική», «Παραμύθι χωρίς όνομα κ.λ.π.) φτιάχνοντας στην ουσία ένα νέο καλά δουλεμένο υλικό με την λεπτομέρεια, τη φαντασία, αλλά και την ψυχή που αναλογούσε στο είδος. Με τη συμβολή τότε μια εξαιρετικής ομάδας μουσικών (Τάκης Πατερέλλης άλτο σαξόφωνο, Ανδρέας Πολυζωγόπουλος τρομπέτα, Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης και Γιώργος Γεωργιάδης μπάσο) το Mano’s έγινε η απαρχή για μια πλούσια καριέρα σε λάιβ εμφανίσεις, αλλά και νέα δισκογραφικά πρότζεκτ, πάντα με «κλασσικό» υλικό, (διασκευές Θεοδωράκη και με συνθέτες του ελαφρού, Καπνίσης, Πυθαγόρας, Μωράκης, Μουζάκης, Σακελλάριος κ.α).

Στις 13 του Σεπτέμβρη το τιμ Καλαντζή επανέρχεται στους Κήπους του Μεγάρου Μουσικής για ένα ακόμη Χατζιδακικό αφιέρωμα – αυτή τη φορά για να γιορταστούν οι πλατινένιες πωλήσεις του δίσκου. Όχι ότι αυτό θα έπρεπε να μετράει τόσο, απλώς καμιά φορά ακόμη και το εμπόριο έχει την σημασία του.


Μάλλον έμελλε να είναι σημαδιακός εκείνος (ο προ εξαετίας) δίσκος σας για τον Χατζιδάκι. Για την δισκογραφία σίγουρα μια έκπληξη (ακούγεται σαν αστείο στην Ελλάδα «πλατινένιος δίσκος της τζαζ»). Για σας, τί ακριβώς σήμανε όλο αυτό (εκτός από το να εκπλαγείτε ευχάριστα ).
Όντως ακούγεται σαν αστείο. Σίγουρα πολύ μεγάλη έκπληξη, αλλά και πολύ μεγάλη ικανοποίηση και χαρά και μια αίσθηση ότι πρέπει να μάθω περισσότερα απ αυτό.

Τι φοβόσασταν περισσότερο όταν ξεκινήσατε να «παίζετε» με το υλικό που είχατε στα χέρια σας και πού κολλήσατε (αν κολλήσατε κάπου)…
Ούτε φοβόμουν κάτι ούτε και κόλλησα. Πραγματικά προέκυψε πολύ φυσικά και σιγά σιγά, αφού για καιρό παίζαμε ως ντουέτο με το Γιώργο τον Γεωργιάδη αυτά τα κομμάτια, στην αρχή όπως είναι, αλλά σταδιακά πήραν αυτή τη μορφή και ειπωμένα στη γλώσσα που μιλάμε εμείς.

Τελικά μιλάμε για διασκευή ή για ένα αποτέλεσμα νέο που έχει ως αφετηρία του τον Χατζιδάκι;
Η γνώμη μου είναι ότι η έννοια «διασκευή» είναι ένα αποτέλεσμα νέο που έχει ως αφετηρία του τον συνθέτη, απλά θα πρόσθετα πως η πετυχημένη διασκευή θα πρέπει να διατηρεί ολόκληρη την ουσία του συνθέτη, ακόμα και αν το αποτέλεσμα φαίνεται να έχει φτάσει πολύ «μακριά» από την αρχική σύνθεση.

Τι σημαίνει διασκευή στην τζαζ (το ρωτάω γιατί στο μυαλό μου –ίσως λανθασμένα -είναι κάτι εντελώς νέο).
Όταν μιλάμε για τζαζ μουσική, και η απλή εκτέλεση ενός κομματιού είναι πάντα εντελώς μα εντελώς διαφορετική, ίσως και απρόβλεπτη, αφού απρόβλεπτο είναι και το ταξίδι των αυτοσχεδιασμών πάνω στο κομμάτι. Αν προσθέσει κανείς και κάποιες παρεμβάσεις αρμονικές ή οτιδήποτε άλλες πάνω στο αρχικό θέμα, τότε έχει την εικόνα μιας «τζαζ διασκευής»

Βλέπω ότι αγαπάτε τους έλληνες συνθέτες παλαιότερων εποχών (Χατζιδάκις, Θεοδωράκης Γιαννίδης, Καπνίσης κλπ). Υπάρχει πιστεύετε ένα κοινό dna που τους συνδέει όλους αυτούς; Θα μπορούσε να έχει κι ένας Σαββόπουλος (λόγου χάριν) σειρά;
Υπάρχει προφανώς κοινή «γενετική» ας πούμε καταγωγή των καλλιτεχνών ενός λαού. Όμως προσωπικά θα εντόπιζα το ενδιαφέρον στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ιδιοσυγκρασίας του καθενός, που τους κάνει να ξεχωρίζουν ο ένας απ τον άλλον. Ο λόγος πάντως που καταπιάστηκα με ελληνικές συνθέσεις και Έλληνες συνθέτες, που αγαπώ εξ ορισμού μου, αφού μεγάλωσα μ’ αυτή τη μουσική, είναι ότι ήθελα να πω μια τζαζ ιστορία με αφορμή τραγούδια, που κι εγώ κι ο κόσμος που θα τα ακούσει, να έχουμε προσωπικά βιώματα, να ξέρουμε τα λόγια… να είναι δικά μας εντελώς.

Βλέπετε άνοιγμα στη μουσική μας πραγματικότητα όσον αφορά την τζαζ (π.χ δυνατότητα να κάνει κανείς ένα αξιοπρεπές λάιβ ή να έχει μια τακτική συναυλιακή παρουσία ) σε σχέση με την εποχή που κάνατε τον δίσκο; Αν ναι που το αποδίδετε;
Άνοιγμα βεβαίως υπάρχει, αν και 6 χρόνια πριν, εμένα μου φαίνεται σαν χθες. Το ζήτημα βέβαια της «αξιοπρεπούς» συναυλίας ή της τακτικής συναυλιακής παρουσίας, έχει περισσότερο να κάνει με οικονομικές συγκυρίες. Το πραγματικό άνοιγμα ωστόσο, έχει να κάνει με το συνεχή εμπλουτισμό της σκηνής με νέους εξαιρετικούς μουσικούς, που ευτυχώς και «αναπόφευκτα» παρασύρουν μαζί τους και νέο και νεανικό κοινό στη τζαζ.

Παραμένει η τζαζ μια λέξη που …φοβάται το κοινό;
Μάλλον ναι.

Πάντα αναρωτιόμουν (και να μου πείτε αν εξακολουθεί να ισχύει και σήμερα) γιατί να υπάρχει αυτό το «εστέτ» πρόσημο σε μια μουσική που ξεκίνησε από την πιο καταπιεσμένη, υποβαθμισμένη, κατατρεγμένη κοινότητα των αμερικάνων (αφροαμερικάνων).
Υπάρχει γιατί προφανώς ως κοινό (και χωρίς να φταίει κάτι), μας λείπουν κάποια επεισόδια. Πώς οι Σουηδοί ας πούμε, ακούνε τα ρεμπέτικα σε θέατρο με ησυχία κ.λ.π., ενώ εμείς πίνοντας τσίπουρα, χορεύοντας και τραγουδώντας τα, κατ’ αυτό τον τρόπο μάς λείπει η βιωματική σύνδεση με την ουσία της τζαζ δηλ. το μπλουζ, αλλά και το αφρικανικό ρυθμικό dna της.

Ο δάσκαλος Καλαντζής τι βλέπει να αλλάζει σιγά σιγά στις νέες γενιές μαθητών του; Μπορείτε να ονομάσετε κάποια χαρακτηριστικά της νέας (αλλά εν ενεργεία) γενιάς τζαζμεν στην Ελλάδα ; (σε σχέση με την δική σας γενιά).
Είναι πιο καταρτισμένοι, συγκεντρωμένοι στο στόχο, είναι και περιπετειώδεις αλλά και με σεβασμό στην παράδοση, έχουν όλα τα καλά, δόξα τω θεώ, λεφτά δεν έχουν αλλά αυτό το κακό μπορεί να τους βγεί και σε καλό.

Τι θα λέγατε σ’ έναν νέο που σκέφτεται μια καριέρα σ αυτό; Γιατί κάποτε, όλοι πέρναγαν και λιγάκι από μπουζούκια. Ισχύει και τώρα;
Ευτυχώς όχι τόσο, γιατί ούτε τα «μπουζούκια» έχουν πια λεφτά. Βάζω τη λέξη σε εισαγωγικά, γιατί η ενασχόληση των νέων μουσικών (και αυτών της τζαζ) με τη μουσική μας παράδοση γίνεται πια από καλλιτεχνικό ενδιαφέρον και όχι με σκοπό τα λεφτά (που δεν υπάρχουν). Σ’ αυτό το τελευταίο το θεάρεστο, σημαντικό ρόλο έχουν παίξει τα μουσικά σχολεία, η θετική επίδραση των οποίων στο μουσικό μας γίγνεσθαι, έχει αρχίσει και γίνεται φανερή και παρά τις ελλείψεις τους.

Μιλήστε μας λίγο για τη σχέση του κουιντέτου σας. Υπάρχει κοινή πορεία χρόνων ή αλλάζει από καιρού εις καιρόν;
Το συγκεκριμένο γκρουπ έχει πολύ μακριά και καλή ιστορία. Βεβαίως όλοι παίζουμε με όλους στην σχετικά μικρή και φοβερή τζαζ σκηνή.

Τα καινούργια σας πλάνα;
Ίσως να γράψω περισσότερα δικά μου κομμάτια και να παίξω όσο πιο πολύ αντέχω.

Κάτι που σας κρατάει αισιόδοξο για το αύριο (μέσα σ’ αυτην την μάλλον άχαρη εποχή).
Είπαμε οι νέοι (μουσικοί κατά προτίμηση).

Κάτι που καταλάβατε και είναι σημαντικό για σας, μεγαλώνοντας (μουσικά και όχι μόνον)…
Ότι η ζωή είναι μικρή και την τιμάς όταν τη χαίρεσαι πολύ, εσύ και με τους γύρω σου.

Χάρη Ποντίδα

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, ο Θάνος Παπακωνσταντίνου και η τολμηρή επιλογή του «Ορφέα» Οι δύο καλλιτέχνες μιλούν για την όπερα του Μοντεβέρντι που θα ανεβάσουν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Main_original_slider Θέμος Σκανδάμης: «Το ραδιόφωνο έχει φερθεί πολύ φειδωλά στο υλικό μου» «Ο Σαββόπουλος είναι ο άνθρωπος εξ αιτίας του οποίου ξεκίνησα να γράφω τραγούδια». Main_%ce%9f%ce%99%ce%9a%ce%9f%ce%9d%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%a5_ Ο Θοδωρής Οικονόμου και 5 πιανίστες, 5 Σάββατα στην Κυψέλη Μουσικές παραστάσεις στη Β’ σκηνή του Θεάτρου οδού Κεφαλληνίας. Main_%ce%9c%ce%af%ce%bb%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%a0%ce%b1%cf%83%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%af%ce%b4%ce%b7%cf%82-miltos-pashalidis Μίλτος Πασχαλίδης: «Η τέχνη είναι το δεκανίκι στην ανημποριά μας. Στην αναπηρία μας» «Προσωπικά συνάντησα μεγάλη γενναιοδωρία στο δρόμο μου. Γι’ αυτό και γελάω όταν ακούω την φράση «τους έφαγε το κύκλωμα». Τόσα χρόνια σ’ αυτή την δουλειά, δεν έχω δει το κύκλωμα». Main_pant2 Ο Παντελής Κυραμαργιός ψάχνει την «Αρετή» «Η τέχνη είναι αναδευτήρας απαραίτητος να ανακατέψει την ψυχή μας για να ανέβουν προς τα πάνω οι αρετές». Main_slider Δημήτρης Μυστακίδης: Ψάχνοντας το ρεμπέτικο στα δάκτυλα του... μπλουζ «Όλες μου οι δουλειές - ιδίως το Esperanto και το Αmerika - εκτός από καλύτερο μουσικό με έκαναν καλύτερο άνθρωπο».
#load_content_with_ajax