Μουσική | Πρόσωπα

Δημήτρης Μυστακίδης: Ψάχνοντας το ρεμπέτικο στα δάκτυλα του... μπλουζ 12 Οκτωβρίου 2017

«Όλες μου οι δουλειές - ιδίως το Esperanto και το Αmerika - εκτός από καλύτερο μουσικό με έκαναν καλύτερο άνθρωπο».

Λίγες ημέρες πριν την επίσημη πρώτη του νέου του δίσκου«Amerika» στο διεθνές κοινό, o Δημήτρης Μυστακίδης μάς τον παρουσίασε στην Αθήνα στις 12/10 ( Θέατρο «Θησείον») και την Κυριακή 15 Οκτωβρίου θα το παρουσιάσει στο Γενί Τζαμί σε μια solo παράσταση διάρκειας 90 λεπτών.

Το όνομα του είναι από τα ωραία «μυστικά» της ευρύτερης μουσικής κοινότητας στην Ελλάδα. Το μυστικά βέβαια, βάλτε το σε πολλά εισαγωγικά. Γιατί λίγο να έχεις παρακολουθήσει τα πράγματα τα τελευταία 20 χρόνια (π.χ τον βίο του Νίκου Παπάζογλου ή τα λάιβ του Θανάση Παπακωνσταντίνου) ξέρεις ότι η κιθάρα του Μυστακίδη έχει συμβάλει με τον τρόπο της στο να βρουν τον ήχο που τους έκανε ξεχωριστούς.
Δάσκαλος της λαϊκής κιθάρας εδώ και πολλά χρόνια (με όλη όμως την σημασία του όρου) αλλά και παιδί της ..νύχτας (εκτός από τους προαναφερθέντες έχει παίξει με τους πάντες ως σέσιον μουσικός) έχει λιώσει πολλές ταστιέρες στο διάβα του, μέχρι να έρθει η «στιγμή» του. Η στιγμή που το «όλον του» - ο δάσκαλος, ο ερευνητής και ο καλλιτέχνης- μπορούν να συμπυκνωθούν και μέσα στην προσωπική του δισκογραφία. Το «ΑmeriKa» από την Θεσσαλονικιώτικη Fishbowl είναι η τελευταία του δισκογραφική δουλειά, η οποία ολοκληρώνει και τη σπουδή του στο Ρεμπέτικο. Διασκευές και επανεκτελέσεις αποκλειστικά για λαϊκή κιθάρα- αυτή τη φορά με την ιδιαίτερη τεχνική («τσιμπιτή») που ανέπτυξαν οι δικοί μας μετανάστες όταν στις αρχές του 20 αιώνα βρήκαν μια δεύτερη πατρίδα στην φτωχομάνα Αμερική. Το προηγούμενο cd του σπουδή στο αστικοποιημένο μεταπολεμικό ρεμπέτικο ( «Εσπεράντο») ήταν μέσα στις πιο ενδιαφέρουσες παραγωγές του 2015 κι όχι μόνο στην Ελλάδα. Ένα ελληνικό cd με ρεμπέτικα στάθηκε για πάνω από ένα τετράμηνο στο Νο2 των World Music Charts (Ενωση ευρωπαϊκών ραδιοφώνων για μουσικές της World Music). Όμως και το Amerika φαίνεται να έχει δρόμο ανοιχτό μπροστά του. Χαρακτηριστικό της δυναμικής του είναι ότι επιλέχτηκε από το Womex (World Music Expo) να συμπεριληφθεί μέσα στα showcases (ζωντανές παρουσιάσεις) που οργανώνει φέτος το Womex (που γίνεται από τις 25-29 Οκτωβρίου στο Κατοβίτσε της Πολωνίας ).
Με αφορμή λοιπόν το Αmerika μιλήσαμε γι αυτά και για εκείνα. Ο,τι μπορεί να μάθει κανείς από έναν άνθρωπο που συναντάει πρώτη φορά τηλεφωνικά και ψάχνει να βρει το κέντρο βάρους του . Το νήμα το πιάνουμε από το σημείωμα που έγραψε ο ίδιος για το ένθετο του νέου cd και το οποίο -όπως λέει χαρακτηριστικά- "αφιερώνει σε όσους δεν τα κατάφεραν": «Είδα μια ανήμπορη χώρα να διώχνει τα παιδιά της/ τη μεγαλειώδη προσπάθεια επιβίωσης και προσαρμογής /τη δύναμη του ονείρου/την ελπίδα/την αλληλεγγύη το φόβο και το ρατσισμό των βολεμένων. Αυτός ο κόσμος πρέπει να αλλάξει Κεμάλ” (για να παραφράσουμε τον γνωστό στίχο του Γκάτσου)

Nα υποθέσω ότι το timing να κάνεις το cd αυτό έχει να κάνει και με αυτό που ζήσαμε (ζούμε) στην Ελλάδα του σήμερα. Μια νέα μετανάστευση…
Σίγουρα έπαιξε ρόλο. Όχι ότι δεν το είχα κατά νου να κάνω κάτι τέτοιο – γιατί η αφορμή ήταν αυτή η ιδιαίτερη τεχνική της τσιμπητής κιθάρας. Αλλά με όλα αυτά που συνέβησαν τελευταία μέσα στα σπίτια μας- γιατί εδώ που ζω πώς να μην επηρεαστώ..

Πού δηλαδή;
Ζω στο Ωραιόκαστρο, λίγο έξω από την Θεσσαλονίκη κι είχαμε ένα χοτ σποτ εδώ δίπλα μας κι έγιναν διάφορα επεισόδια. Όπως το να μην θέλουν τα παιδιά των μεταναστών στα σχολεία. Απίθανα πράγματα . Κι εγώ δεν ξεχωρίζω δικοί μας μετανάστες / ξένοι. Όλοι που σηκώνονται να φύγουν από το σπίτι τους υποχρεωτικοί μετανάστες είναι. Κανείς δεν φεύγει από το σπίτι του για πλάκα.

Για να πω κι εγώ την αλήθεια άκουγα την γλώσσα των τραγουδιών αυτών και πρώτη φορά με συγκίνησε αυτό που κάποτε κορόιδευα . Δεν ξέρω αν ήταν μέσα στις προθέσεις σου, αλλά τα «greek glish» έτσι όπως ακούγονται μέσα από την ερμηνεία σου μου βγάζουν ένα μοναδικό συναίσθημα.
Η αλήθεια είναι ότι έψαξα κομμάτια που αναδείκνυαν το συγκεκριμένο ιδίωμα. Κι όσο έψαχνα τόσο συνειδητοποιούσα ότι υπάρχει πολύ ψωμί πίσω απ αυτή την ιστορία- που μόνο για πλάκα δεν είναι..

Δηλαδή;
Oι Έλληνες που πήγαν εκεί και γενικά όλες οι εθνότητες προσπαθούσαν να βρουν απάγκιο ο ένας κοντά στον άλλο. Γι’ αυτό μαζεύονταν στα καφενεία τους, στου συλλόγους τους, ολόκληρα χωριά συγκεντρώνονταν σε έναν τόπο. Ο τρόπος όμως που εφάρμοσαν οι αρχές να τους αφομοιώσουν ήταν να τους πείσουν να μην μιλούν την γλώσσα τους. Η αρχιεπισκοπή βοήθησε σ αυτό. Τους επέβαλε τα αγγλικά. Οπότε τα greek glis είναι και αποτέλεσμα της άρνησης τους να ξεχάσουν τα ελληνικά. Όχι ότι ήταν μόνον η Αμερική που υιοθέτησε τη μέθοδο γιατί κι εδώ το ίδιο συνέβη με τους πρόσφυγες που ήρθαν από τα μικρασιάτικα παράλια. Τους απαγόρευσαν τα τούρκικα.

Βλέπω το έχεις ψάξει σε διάφορα επίπεδα το θέμα...
Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο διάβασα. Άστο. Πάνω από ενάμιση χρόνο έψαχνα. Όλες μου όλες οι δουλειές όμως - ιδίως το Esperanto και αυτό- εκτός από καλύτερο μουσικό με έκαναν καλύτερο και σαν άνθρωπο...

Η αφετηρία για το Amerika ποια ήταν;
Ηταν το μόνο κομμάτι της λαικής κιθάρας-το «τσιμπητό»- που δεν είχα πιάσει. Η πρώιμη περίοδος του Ρεμπέτικου στην Αμερική ..

Τι το ιδιαίτερο έχει αυτή η τεχνική;
Παίζεται με τα δάκτυλα, δεν έχει πένα. Άλλα τα κουρδίσματα στην κιθάρα, πολύ μινιμαλιστικό το παίξιμο και μικρή έκταση να τραγουδήσεις. Αλλά αυτό σου δίνει την δυνατότητα να επενδύσεις στην έκφραση. Ας πούμε μοιάζει πολύ με τα πρώιμα μπλουζ της Αμερικής..

Φαντάζομαι υπάρχει επιρροή από τα μπλουζ …
Ναι είμαι σίγουρος γι αυτό. Πήραν τα τραγούδια που κουβαλούσαν από την πατρίδα τους και τα προσάρμοσαν πάνω στα παιξίματα που βρήκαν εκεί.

Πού τα έπαιζαν ;
Στα καφενεία των Ελλήνων, στα καφέ Αμάν .. Εγιναν πολλά καφέ Αμάν τότε και πολλές δισκογραφικές. Ελληνικές εταιρείες. Στην ουσία έχουμε να κάνουμε με την πρώτη world music γιατί οι ορχήστρες φτιάχνονταν από διάφορες εθνότητες. Τότε ηχογραφήθηκαν και τα πρώτα ρεμπέτικα – και όχι μόνο ρεμπέτικα γιατί αυτά ήταν τα λιγότερα. Γράφτηκαν πολλά δημοτικά , επιθεωρησιακά …Τα ρεμπέτικα ηχογραφήθηκαν από κιθαρίστες κι ένα δυο μπουζουκσήδες, όπως ο Τζακ Χαλκιάς που ηχογράφησε το Μινόρε του Χαλκιά. Ο δίσκος αυτός έγινε εισαγωγή στην Ελλάδα και ουσιαστικά πυροδότησε την έκρηξη ηχογραφήσεων του Ρεμπέτικου που ακολούθησε εδώ. Αντιδάνειο ήταν όλο αυτό. Πήγαν οι δικοί μας στην Αμερική, ηχογράφησαν, στην συνέχεια τα εισάγαμε εμείς κι αρχίσαμε κι εδώ τις ηχογραφήσεις. Μιλάμε για μια εποχή κοντά στο 1930..

Είναι φοβερό, αλλά μιλάμε για σχεδόν έναν αιώνα πριν. Απ ότι βλέπω όμως κι εσύ έχεις φροντίσει να υπάρχουν και αγγλικοί χαρακτήρες στα cd σου. Γιατί;
Θέλω πολύ να κάνω άνοιγμα και έξω. Το Esperanto για παράδειγμα πήγε πολύ καλά…

Εκτός από τη γνωστή ραδιοφωνική του πορεία (στις πρώτες θέσεις των world music charts) είχε άλλου είδους καριέρα εκτός Ελλάδας;
Έχουμε παίξει στην Δανία, την Σουηδία, το Βέλγιο, την Ολλανδία , την Γερμανία . Η Fishbowl (η εταιρεία που βγάζει τους δίσκους του) κάνει την διακίνηση του στο εξωτερικό. Και κλείνει και τις συναυλίες.. Το Αmerika επιλέχθηκε από το φετινό Womex και θα το παρουσιάσω λάιβ στο Κατοβίτσε (στην Πολωνία). Σίγουρα υπάρχει ενδιαφέρον.

Πιστεύεις ότι αν ακούσει κανείς τα τραγούδια αυτά στο εξωτερικό θα νιώσει κάτι;
Ναι. Νομίζω.. Έπαιξα πρόσφατα κομμάτια από το Αmerika στην Γάνδη και πήγε πολύ καλά. Μάλιστα μου ήρθε ένα μήνυμα που έγραφε κάτι σαν «δεν καταλάβαινα τίποτα απ αυτά που έλεγες , αλλά σχεδόν πονούσα». Βέβαια πάντα προσπαθώ να βάλω τον κόσμο σε ένα κλίμα πριν ξεκινήσω, λέγοντας τι θα παίξω, ποιο είναι το πλαίσιο που κινούνται τα τραγούδια.

Να πάμε στην ιδιότητα σου την εκπαιδευτική (καθηγητής στο Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής στα ΤΕΙ της Άρτας εδώ και 17 χρόνια. Τα 4 τελευταία και στο μεταπτυχιακό του Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης). Οι δουλειές σου είχαν νομίζω και μια τέτοια πλευρά. Ή κάνω λάθος;
Καθόλου. Πάντα προσπαθούσα να υπάρχει και αυτό το κομμάτι, το εκπαιδευτικό. Να υπάρχει πάντα κι ένα τέτοιο concept.

Τι εικόνα έχεις για τη νεώτερη γενιά;
Την καλύτερη. Υψηλή τεχνική και υψηλή αισθητική. Κλάσεις ανώτεροι από μας . Σε όλα. Και δε θέλω να ακούω γκρίνιες τύπου «εμείς στην εποχή μας που κάναμε αυτό και το άλλο κλπ κλπ». Τι κάναμε δηλαδή εμείς στην εποχή μας;

Υπήρχε κάποιο μότο στη ζωή σου, που το βλέπεις να επαναλαμβάνεται και να επαληθεύεται όσο περνούν τα χρόνια;
Tώρα τι να πω; Τα τετριμμένα όπως δουλειά και επιμονή; Oταν έχεις την τύχη να σε ζει η εργασία που σου αρέσει, αυτό που αγαπάς περισσότερο, η δουλειά δεν είναι δουλειά, είναι η ζωή σου. Σωματικά μπορεί να έχω κουραστεί πολλές φορές, αλλά ψυχολογικά ποτέ. Όλα τα έκανα με χαρά.

Ο Δημήτρης Μυστακίδης παρουσιάζει τον δίσκο του AMERIKA στην Αθήνα στο θέατρο ΘΗΣΕΙΟΝ την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου και στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή 15 Οκτωβρίου στο Γενί Τζαμί και τα Σάββατα του Νοεμβρίου (4-11-18-25) θα εμφανίζεται στο Γυάλινο- Up Stage.

Χάρη Ποντίδα

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_photo_maria_papageorgiou Συνέντευξη: Η Μαρία Παπαγεωργίου, ο Χρήστος Θηβαίος και το...βλέμμα «Νιώθω γριά επί σκηνής με τον Χρήστο!». Main_22770816_1823946707645782_6743704056306879817_o Ο Λεωνίδας Μπαλάφας, οι επιχειρήσεις, τα μεγάλα αφεντικά, τα λόμπι και τα... ζόμπι «Το τραγούδι δεν μπορεί να κάνει πιο εύκολη τη ζωή κανενός. Μπορεί όμως να δημιουργεί συναισθήματα και μνήμες, να συμπονεί, να δίνει χαρά και δύναμη στους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη». Main_slider Συνέντευξη: Η Μαρίζα Ρίζου, η Μαντάμ Σουσού, η επιτυχία και η... ματαιοδοξία «Για όλους εμάς που έχουμε να κάνουμε με σκηνή και χειροκρότημα, η ματαιοδοξία είναι ένας εχθρός που περιμένει πάντα στη γωνία». Main_slider Ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, ο Θάνος Παπακωνσταντίνου και η τολμηρή επιλογή του «Ορφέα» Οι δύο καλλιτέχνες μιλούν για την όπερα του Μοντεβέρντι που θα ανεβάσουν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Main_original_slider Θέμος Σκανδάμης: «Το ραδιόφωνο έχει φερθεί πολύ φειδωλά στο υλικό μου» «Ο Σαββόπουλος είναι ο άνθρωπος εξ αιτίας του οποίου ξεκίνησα να γράφω τραγούδια». Main_%ce%9f%ce%99%ce%9a%ce%9f%ce%9d%ce%9f%ce%9c%ce%9f%ce%a5_ Ο Θοδωρής Οικονόμου και 5 πιανίστες, 5 Σάββατα στην Κυψέλη Μουσικές παραστάσεις στη Β’ σκηνή του Θεάτρου οδού Κεφαλληνίας.
#load_content_with_ajax