ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018
Μουσική | Πρόσωπα

Συνέντευξη: Η Loreena McKennitt μιλά στο www.tospirto.net 21 Μαΐου 2018

«θα ήθελα να ξυπνήσω στην Χίο. Σε εκείνο το καταπληκτικό ξενοδοχειάκι που είχαμε βρεθεί πριν μερικά χρόνια, όπου μας έφερναν μαρμελάδες σπιτικές και είχε καταπληκτικά αρώματα ο κήπος...»

Φωνή ευγενική. Κοριτσίστικη. Με εύκολο, κελαριστό γέλιο κι έτοιμη να εξηγήσει, με λεπτομέρεια και σαφήνεια, αυτό που τη ρωτάς. Λίγες μέρες μετά την κυκλοφορία του τελευταίου της δίσκου με τίτλο «Lost Souls» - το πρώτο στούντιο άλμπουμ με νέο δικό της υλικό - η Loreena McKennitt, η Καναδή με την κέλτικη ψυχή και την αέρινη (σοπράνο) φωνή, που δε σταμάτησε ποτέ να γυρίζει τον κόσμο και να εμπλουτίζει τα τραγούδια της με το «αλάτι» της γης (ήχους αυθεντικούς απ’ όλες τις γωνιές του πλανήτη) ακούγεται περισσότερο σαν συνειδητοποιημένη και καλά καταρτισμένη οικολόγος/ανθρωπολόγος πανεπιστημιακού επιπέδου που έχει και ακτιβιστική δράση μέσα από τη μουσική παρά σαν σταρ μουσικός…

Αν ξεχάσεις προς στιγμήν ότι μέσα στην 30χρονη πορεία της έχει πουλήσει πάνω από 140 εκατομμύρια δίσκους σ’ όλον τον κόσμο -χρυσούς και πλατινένιους σε 15 χώρες- , χαράσσοντας τη δική της ανεξάρτητη πορεία, δισκογραφικά και ως touring artist, έχεις απέναντι σου (μέσω τηλεφώνου βεβαίως) μια «φωνή της συνείδησης», βαθιά προβληματισμένη με το μέλλον της γης, μια φωνή φαινομενικά ήρεμη, αλλά με εκείνη την υπόγεια φόρα που μόνο μια «ιερή φωτιά» δίνει. Άλλωστε και στο «Lost Souls», πέρα από το καθαρά μουσικό μέρος –που είναι πάντα εξόχως ενδιαφέρον με τις διαπολιτισμικές του συναντήσεις και τα μεσανατολίτικα περάσματα του – νιώθεις την ιερότητα ενός σκοπού που πάει πέρα από την ίδια τη μουσική. Εννιά τραγούδια που ηχογραφήθηκαν στο Hamilton του Καναδά, στα Catherine North Studios και στου Peter Gabriel την Real World με την συμμετοχή εξαιρετικών μουσικών- μέσα σ αυτούς και οι δικοί μας Πάνος Δημητρακόπουλος, Σωκράτης Σινόπουλος και Χάιγκ Γιαζιτζιάν. Σημειώστε πως ο τίτλος «Lost Souls» είναι εμπνευσμένος από σειρά διαλέξεων του συγγραφέα Ronald Wright (σειρά και βιβλίο που εξετάζει τους λόγους της καταστροφής των μεγάλων πολιτισμών στην ιστορία της ανθρωπότητας).

«Τα περισσότερα τραγούδια σ’ αυτόν τον δίσκο» -μου εξηγεί όσο πιο καθαρά μπορεί- «προέρχονται από τα 80ς και 90ς». Η πηγή της έμπνευσης μου ήταν από τότε ένα πάντρεμα από θέματα που με απασχολούσαν… Για παράδειγμα, η καταστροφή των δασών ή η ιστορία των Κελτών… θέματα που αν τα συνδυάσεις και με την αλλαγή του κλίματος έχεις μια ιδέα για τι ψάχνω, τι διαβάζω, με τι ασχολούμαι. Κι αυτό που προσπαθώ είναι να εκφράσω ό,τι αισθάνομαι και ό,τι σκέπτομαι μέσα στα τραγούδια μου. Αυτό συνέβη από το ξεκίνημα μου, από τον πρώτο μου δίσκο, που με έκανε να ψάξω την κέλτικη παράδοση...»

Είναι ας πούμε πράγματα που προέκυψαν στο δρόμο, καθώς προχωράγατε..
Εγώ ζούσα στην Μανιτόμπα στο κέντρο του Καναδά και κάποια στιγμή έγινα μέλος σε ένα club, όπου πολλά μέλη του είχαν Αγγλική και Ιρλανδική καταγωγή. Εκεί πρωτοάκουσα για τους Κέλτες και τη μουσική τους κι αμέσως θέλησα να ασχοληθώ περισσότερο. Όμως, για να καταλάβει κανείς την κέλτικη παράδοση πρέπει πρώτα να μάθει κάτι περισσότερο για την κοινωνική, οικονομική, πολιτική κατάσταση. Ετσι, ξεκίνησα να μελετώ την ιστορία τους… Οπότε όλο αυτό ξεκίνησε περιστασιακά, ας πούμε, από τα τέλη του ‘70, δουλεύτηκε στην πορεία όλη τη δεκαετία του ‘80 μέχρι που φτάσαμε στην Βενετία το 1991, οπότε πέρασε πλέον σε άλλο επίπεδο…

Μοιάζει σαν να εξερευνάτε την ταυτότητα σας μέσα από την ιστορία των Κελτών. Ή κάνω λάθος;
H οικογένεια μου προέρχεται από την Σκωτία και την Ιρλανδία από την μια μεριά και την Ρωσία από την άλλη. Λιγάκι ναι. Αλλά σκέπτομαι, ότι ακόμη κι αν καταγόμουν από την Νότιο Αμερική, πάλι θα με ενδιέφεραν οι Κέλτες...

Lost Souls” («Χαμένες ψυχές»). Μιλάτε για τις δικές μας ψυχές. Την ανθρωπότητα ολόκληρη…
Παρακολούθησα μια σειρά διαλέξεων του Ρόναλντ Ράιτ και επηρεάστηκα ιδιαίτερα. Είναι ανθρωπολόγος κι έχει μελετήσει την άνοδο και την παρακμή των πολιτισμών. Αυτό που υποστηρίζει ο Ράιτ είναι ότι το ανθρώπινο είδος έχει την τάση να πέφτει στις παγίδες που δημιουργεί ο ίδιος για τον εαυτό του. Είναι οι λεγόμενες «progress traps» (παγίδες που προέρχονται από την πρόοδο). Ένα παράδειγμα είναι η εξέλιξη των εξοπλισμών. Τα πυρηνικά όπλα είναι μια τέτοια παγίδα. Υπάρχει γενικά μια τεράστια τεχνολογική πρόοδος που δεν προλαβαίνουμε να την απορροφήσουμε κι υπάρχουν πολλές έρευνες που δείχνουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αλλάζει προς μια κατεύθυνση που δεν είναι η επιθυμητή. Όλα αυτά σκεπτόμουν, όταν έγραψα το κομμάτι -προσπαθώντας βέβαια να τα πω με έναν μεταφορικό τρόπο…

Έχετε ασχοληθεί με το θέμα…
Σε ερασιτεχνικό επίπεδο, έχω διαβάσει πολύ “physiology of species” (φυσιολογία των ειδών) Με ενδιαφέρει το θέμα… Με ενδιαφέρουν πολλά κι αυτό βγαίνει στη δουλειά μου. Ξέρετε ποτέ δεν πήγα στο πανεπιστήμιο. Μάλλον πήγα για τρεις μήνες, ήθελα να γίνω κτηνίατρος. Δεν ξαναπάτησα ποτέ…

Μου κάνει εντύπωση που όταν ξεκινήσατε τη μουσική σας καριέρα διαλέξατε αυτόν τον δρόμο. Τον δύσκολο δρόμο. Η world music δεν υπήρχε καν σαν λέξη…
Μα νομίζετε ότι ήξερα πού πήγαινα; Mακάρι να μπορούσα να πω κάτι τέτοιο, αλλά δεν ήταν έτσι.. Το μόνο που ήξερα –μ’ έναν βαθύ, αλλά και αόριστο τρόπο- ήταν ότι ήθελα οπωσδήποτε να ασχοληθώ με την Κέλτικη μουσική. Και μέσα απ’ αυτήν, σαν δεύτερο βήμα, με την ιστορία των Κελτών... Και παρόλο που είμαι χρόνια μέσα στη μουσική δεν ανήκω στη μουσική βιομηχανία. Ούτε σκέπτομαι, ούτε ανήκω εκεί. Ουδέποτε ακολούθησαν τους κανόνες της. Πάντα, από την πρώτη πρώτη στιγμή οδηγήθηκα από τις ιδέες και τους ήχους που ενδιέφεραν εμένα προσωπικά. Κι έλεγα μέσα μου «οκ». Εφόσον ενδιαφέρουν εμένα, θα ενδιαφέρουν και τους άλλους. Βέβαια, έπρεπε να οργανωθώ με έναν άλλο τρόπο, να μάθω και για το internet πολλά, να στήσω έναν δικό μου μηχανισμό. Όμως δεν ανήκω σε καμία βιομηχανία –for better or worst…

Εχετε συνεργαστεί με ‘Ελληνες καλλιτέχνες και μουσικούς και μας έχετε επισκεφτεί κάμποσες φορές. Νιώθετε έστω λίγο Ελληνίδα –ως προς το μουσικό σας εαυτό;
Θα επιθυμούσα να ζω λίγο πιο κοντά σας (ενώ γελάει). Θυμάμαι μια φορά που ήμουν στην Αθήνα για να προωθήσω έναν δίσκο μου.. Θυμάμαι λοιπόν που βγαίναμε τα βράδια κι ήταν ο κόσμος έξω και έφταναν στα αυτιά μου τόσο διαφορετικές μουσικές, τόσο διαφορετικοί τρόποι να εκφράζεται κανείς. Ένιωσα πολύ κοντά σε όλο αυτό.

Και τώρα συνεργάζεστε με τους Σωκράτη Σινόπουλο, Πάνο Δημητρακόπουλο και Χάιγκ Γιαζιτζιάν… Αλήθεια ποιο είναι το όφελος να έρχεστε σε επαφή με όλες αυτές τις... φυλές μουσικών;
Όταν ενορχηστρώνουμε έναν δίσκο προσπαθώ πάντα να παίζουν μουσικοί που προέρχονται από τα μέρη που αναφέρεται το κάθε κομμάτι. Αυτό δίνει στη μουσική μια αυθεντικότητα. Κι εγώ απολαμβάνω αυτό το μοίρασμα των ήχων, των τρόπων, των νοοτροπιών. Αφήστε που δημιουργούνται και σχέσεις μέσα στα χρόνια κι είναι ακόμα πιο meaningful η όλη διαδικασία.

Ωρες ωρες σκέφτομαι ότι η ανοιχτή σας ματιά και το ενδιαφέρον να «παντρέψετε» ήχους και μουσικές απ’ όλα τα μέρη της γης, είναι και μια απάντηση σ’ αυτήν την εσωστρέφεια την οπισθοδρόμηση - όπου τείνει να επιστρέφει ο πλανήτης. Ο πλανήτης του Τραμπ…
Μετά από ταξίδια 30 χρόνων, ξέρω ότι δε βαδίζουμε καλά.. Τι νομίζετε ότι θέλουν όλοι οι άνθρωποι πάνω στη γη; Ολοι θέλουμε οικογένεια, αγάπη, την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Αυτές είναι οι παναθρώπινες αξίες και ανάγκες μας. Γι’ αυτό ανησυχώ πολύ και θυμώνω με αυτό το…στένεμα που βλέπω στο πως σκέφτονται οι άνθρωποι. Ολη αυτή η πληροφόρηση, όλη αυτή η τεχνολογία δε μας βγάζει κάπου. Παντού βλέπω μια απαξίωση στον ρόλο που έχει η Ιστορία ως βασικό συστατικό του πολιτισμού μας ..

Απ’ όλα τα ταξίδια που έχετε κάνει τελευταία, ποιο σας άφησε κάτι μοναδικό.
Δύσκολη ερώτηση. Πέρασα αρκετό καιρό στην Σκωτία, πριν τρία χρόνια στην Ινδία, αλλά δεν έχει νόημα να ψάχνω... Σίγουρα δεν θα ζήσω τόσο ώστε να προλάβω να πάω παντού (γελώντας ). Να σας κάνω κι εγώ μια ερώτηση τώρα; Είναι ακόμα ανθισμένες οι νεραντζιές στην Αθηνα η πέρασε η εποχή τους; (Της απαντάω ότι αν και δεν έχουμε τα αρώματα του Απρίλη, είναι φουντωμένα τα δέντρα, η άνοιξη είναι ωραία, ότι έχει ζέστη κλπ κλπ ).

Πού θα θέλατε να είστε τώρα;
Τώρα δα έλεγα σε μια συνεργάτιδα μου πόσο θα ήθελα να ξυπνήσω στην Χίο. Σε εκείνο το καταπληκτικό ξενοδοχειάκι που είχαμε βρεθεί πριν μερικά χρόνια, όπου μας έφερναν μαρμελάδες σπιτικές και είχε καταπληκτικά αρώματα ο κήπος..

Ε να το προγραμματίσετε..
Το πιο πιθανό είναι να έρθουμε του χρόνου.. Ελπίζω η Νότιος Ευρώπη και η Μεσόγειος να είναι μέσα στο δίχρονο τουρ που θα ξεκινήσει μετά τον Οκτώβρη. Ολος ο αρχαίος κόσμος της Μεσογείου.. Το λέω και συγκινούμαι από τώρα…

Χάρη Ποντίδα

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Συνέντευξη: Ο Μάνος Ελευθερίου μιλάει στο www.tospirto.net Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε στη Χάρη Ποντίδα τον Σεπτέμβριο του 2016. Main_alexis_karaiskakis_final_030_copy Η Σάμος πλημμυρίζει νέους και κλασική μουσική Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Samos Young Artists Festival, Αλέξης Καραϊσκάκης – Νάστος, μιλά στο www.tospirto.net. Main_slider Ο Νίκος Ξυδάκης κι η Σπιναλόγκα "H φθορά, ο θάνατος, ο τρόμος, απελπισία.. Και παράλληλα ο έρωτας, η νίκη για τη ζωή." Main_slider Ανίτα Ραχβελισβίλι, μια ντίβα στην Ελλάδα Η διάσημη μεσόφωνος από τη Γεωργία έρχεται για να τραγουδήσει την «Κάρμεν» στο Ηρώδειο. Main_th.konstantinou-2 Συνέντευξη ΤΑΚΙΜ: «Ο Έλληνας είναι ομαδικός παίχτης» Ο Θωμάς Κωνσταντίνου- από τα ιδρυτικά μέλη του γκρουπ- μιλά στο www.tospirto.net. Main_tigerlillies_2 «Μου αρέσει το…υπογάστριο της ζωής. Εκεί βρίσκω περισσότερο ενδιαφέρον και ομορφιά» Ο Martin Jacques μάς «ξεναγεί» στις χειρότερες στιγμές των Tiger Lillies.
#load_content_with_ajax