ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017
Φωτογραφία | Εκθέσεις

Αγαπημένη θεία Λένα των παιδιών! 16 Ιανουαρίου 2017

Η ζωή και το έργο της Αντιγόνης Μεταξά μέσα από ένα ντοκιμαντέρ και μία έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη.

Είναι μια σπάνια ευκαιρία να ξεναγείσαι στον παραμυθένιο κόσμο της Αντιγόνης Μεταξά, γνωστότερης ως Θείας Λένας, από την ίδια της την εγγονή. Και πριν λίγη ώρα, στο Μουσείο Μπενάκη είχαμε αυτήν την ευκαιρία και μάλιστα διπλή, καθώς η Μαρία Ηλίου, γνωστή ντοκιμαντερίστρια και εγγονή της Θείας Λένας, υπογράφει και το ντοκιμαντέρ που θα προβληθεί για πρώτη φορά σήμερα το βράδυ στις 8 μ.μ., στο Μουσείο Μπενάκη. Νωρίτερα ξενάγησε τους δημοσιογράφους στην ενδιαφέρουσα φωτογραφική έκθεση που φιλοξενεί το Μουσείο και η οποία ανοίγει για το κοινό την Πέμπτη.
Η έκθεση αυτή, το ντοκιμαντέρ αλλά και δύο νέες επανεκδόσεις βιβλίων της Αντιγόνης Μεταξά, σύμφωνα με τον Άγγελο Δεληβοριά, την ψυχή δηλαδή του Μουσείου Μπενάκη, αποτελούν «φόρο τιμής στα παιδικά μας χρόνια», μιας και η Αντιγόνη Μεταξά με την χαρακτηριστική, αγαπησιάρικη φωνή της, «γαλούχησε γενιές παιδιών με τις εκπομπές της στο ραδιόφωνο, το μέσο δηλαδή που επί πολλά χρόνια υπήρξε ο μοναδικός συνομιλητής μας...». Και η ίδια βέβαια «εισέπραξε το μεγαλύτερο βραβείο για την προσφορά της αυτή: την ανταπόκριση του κόσμου».

Έχουμε και λέμε λοιπόν:

*Τη Δευτέρα 16 Ιανουαρίου 2017, στις 20:00, στο Αμφιθέατρο του Κτηρίου της οδού Πειραιώς του Μουσείου Μπενάκη θα πραγματοποιηθεί η πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ με τίτλο «Αγαπημένη Θεία Λένα. Η ζωή και το έργο της Αντιγόνης Μεταξά».

* Την ταινία συνοδεύει ομότιτλη φωτογραφική έκθεση, η οποία εγκαινιάζεται την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου στις 20:00 στο Κεντρικό Κτήριο του Μουσείου Μπενάκη. Το σενάριο, η σκηνοθεσία αλλά και η επιμέλεια της έκθεσης είναι της Μαρίας Ηλιού και ιστορικός σύμβουλος είναι ο Αλέξανδρος Κιτροέφ. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης (20 Ιανουαρίου - 12 Μαρτίου 2017) το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει μια σειρά καθημερινών προβολών του ντοκιμαντέρ στο αμφιθέατρο του ίδιου κτηρίου (Κουμπάρη 1).

*Με αφορμή την έκθεση και το ντοκιμαντέρ επανεκδόθηκαν για πρώτη φορά, μετά από πολύ καιρό, δύο από τα πιο γνωστά βιβλία της Αντιγόνης Μεταξά: Τα « Άκουσέ με, Μαρία μου» (Εκδόσεις Πατάκης), για μικρότερα παιδιά (παραμύθια με ιστορίες ζώων που φέρονται σαν άνθρωποι), και «Η ώρα του παιδιού», με παραμύθια απο τις εκπομπές της (Εκδόσεις Παπαδόπουλος).

Σύμφωνα με τον ιστορικό σύμβουλο της ταινίας Αλέξανδρο Κιτροέφ, «την δεκαετία του ’50 η χώρα έβγαινε από την δραματική δεκαετία του ’40 και η δουλειά της Θείας Λένας ήταν σαν βάλσαμο για τα παιδιά. Επι δεκαετίες ξιοποιούσε όλα τα μέσα που υπήρχαν: ραδιόφωνο, βιβλία, παιδικό θέατρο, τηλεόραση. Ακολουθούσε δηλαδή μια multimedia προσέγγιση. Η δουλειά της δεν είχε ιδεολογική χροιά, ωστόσο είχε μια πατριωτική διάσταση ήδη από το ΄40. Διότι το να εξηγείς μέσα από το ραδιόφωνο, σε εποχή ξενης κατοχής, την ιστορία, τον πολιτισμό και τον πλούτο του τόπου αυτού είναι μια μορφή αντίστασης...».

Η Θεία Λένα
Η αγαπημένη Θεία Λένα ταυτίστηκε με τις μνήμες των παιδιών που ανθρώθηκαν τις δεκαετίες του ‘40, ΄50 και ΄60 στην Ελλάδα. Μια θρυλική μορφή, για κάποιους η πιο σημαντική παιδαγωγός στην Ελλάδα, η Αντιγόνη Μεταξά, κόρη του Γ.Μεταξά, ιδιοκτήτη της ομώνυμης Σχολής, σπούδασε παιδαγωγικά και υποκριτική, έλαμψε με το ταλέντο της στο θεατρικό σανίδι (μέχρι και ο Ξενόπουλος υποκλίθηκε σοτ ταλέντο της) και τελικά δημιούργησε τον πρώτο μόνιμο θεατρικό οργανισμό για παιδιά στην Αθήνα, το «Θέατρο του παιδιού», γράφοντας και ανεβάζοντας παραστάσεις από το 1933 έως το 1941. Η Θεία Λένα είναι όμως γνωστή κυρίως για τις παιδικές ραδιοφωνικές εκπομπές της στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας.

Από το 1939 έως το 1966 χιλιάδες ελληνόπουλα περίμεναν καθημερινά στο ραδιόφωνό τους να ακούσουν τα παραμύθια της από το ΕΙΡ (Ελληνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας). Η «Ώρα του παιδιού» περιελάμβανε εκπομπές για όλες τις ηλικίες: «Η Θεία Λένα στα μικρά παιδιά», «Ελάτε να ταξιδέψουμε», «Η εφημεριδούλα της Θείας Λένας, «Τι μας λένε τα παιδιά», αλλά και εκπομπές με τα έπη του Ομήρου και αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας για τα μεγαλύτερα παιδιά. Από το 1963 έως το 1971 οι νεότερες γενιές άκουγαν την εκπομπή «Καλημέρα, παιδάκια» από το ραδιόφωνο της ΥΕΝΕΔ.

Η Αντιγόνη Μεταξά έγραψε πάνω από 50 βιβλία –ανάμεσά τους η γνωστή Εγκυκλοπαίδεια του παιδιού και η Μυθολογική Εγκυκλοπαίδεια–, πρωτοπαρουσίασε σειρά δίσκων βινυλίου με παραμύθια και τραγούδια, σε σκηνοθεσία του συζύγου της ραδιοσκηνοθέτη Κώστα Κροντηρά, και τις πρώτες τηλεοπτικές εκπομπές για παιδιά, «Συντροφιά με τη Θεία Λένα».

Το 1965, η Αντιγόνη Μεταξά βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του παιδαγωγικού της έργου. Έφυγε από τη ζωή το 1971, αφήνοντας πίσω της ένα τεράστιο έργο, που βασίζεται στην ιδέα ότι μπορεί κανείς να μαθαίνει στα παιδιά σημαντικά πράγματα για τη ζωή και συγχρόνως να τα ψυγαγωγεί. Ο Κώστας Κροντηράς ανέλαβε την επανεκτύπωση των βιβλίων της και η κόρη της Λήδα Κροντηρά, μητέρα της Μαρίας Ηλιού, συνέχισε το έργο της.

Το ντοκιμαντέρ
Ένα χαμένο κλειδί και ένα κλειστό ντουλαπάκι, που έσπασε Μαρία Ηλιού το 2015 στο οικογενειακό σπίτι της Αντιγόνης στη θάλασσα της Κινέττας, ήταν η αφορμή για να γίνουν αυτό το ντοκιμαντέρ και αυτή η έκθεση. Στο ντουλαπάκι βρέθηκαν χαμένες φωτογραφίες από τη ζωή και το έργο της.

Στο ντοκιμαντέρ αλλά και στην έκθεση παρουσιάζεται το άγνωστο υλικό που βρέθηκε στο σπίτι στη θάλασσα, αλλά και υλικό από το αρχείο της Αντιγόνης, το οποίο είχε οργανώσει η Λήδα Κροντηρά: ηχητικό υλικό , φιλμάκια , φωτογραφίες αλλά και τα βιβλία της.

Στο ντοκιμαντέρ συμμετέχουν ακροατές των ραδιοφωνικών εκπομπών της Θείας Λένας σε διαφορετικές δεκαετίες. Μιλούν για τη ζωή και το έργο της ο ιστορικός της ραδιοφωνίας Γιώργος Χατζηδάκης, ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, ο κριτικός Κώστας Γεωργουσόπουλος, η σκηνοθέτης Κάρμεν Ρουγγέρη, ο δημοσιογράφος Νίκος Βατόπουλος, η παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών του Τρίτου Προγράμματος Κάτια Καλλιτσουνάκη, η αρχιτέκτονας Ελένη Σαλουβάρδου αλλά και η ίδια η σκηνοθέτης Μαρία Ηλιού.
Την μουσική του ντοκιμαντέρ υπογράφει ο Νίκος Πλατύραχος που αξιοποίησε δημιουργικά στο πιάνο μουσικές της εποχής της Μεταξά, μεταμορφώνοντας τις όμως σε κάτι διαφορετικό και πολύ φρέσκο. Οπως μας είπε ακόμα θυμάται την μέρα που ο πατέρας του, τους έφερε στο σπίτι την πεντάτομη Εγκυκλοπαίδεια του Παιδιού...
Πολλοί άλλωστε στην σημερινή συνέντευξη τύπου, όπως η εκδότρια Ελενα Πατάκη, γνώρισαν και αγάπησαν τη Θεία Λένα μέσα από δίσκους βινυλίου. Η κ.Πατάκη χαρακτήρισε τα βιβλία της Αντιγόνης Μεταξά «βιβλία αγκαλιάς» ενω η Χριστίνα Παπαδοπούλου ομολόγησε πως αναρωτήθηκε για την τύχη των βιβλίων αυτών στα σημερινά παιδιά, αλλά «επικράτησε η εμπιστοσύνη μου στο έργο της Μεταξά». Οι δε αμφιβολίες της κάμφθηκαν οταν είδε την 9χορνη κόρη της να ρουφά τα παραμύθια της Θείας Λένας...
Στην έκθεση, που παρακολουθεί την Α.Μεταξά από μωρό, σταθήκαμε στην φωτογραφία που της κάνει πρόταση γάμου ο Κώστας Κροντηράς. Ο οποίος, αντιμέτωπος με την άρνηση του πατέρα της αγαπημένης του να την παντρέψει με θεατρίνο, έκανε στην άκρη τις φιλοδοξίες του, ασχολήθηκε με την Σχολή του πεθερού του και στήριξε μέχρι τέλους την σημαντική δράση της γυναίκας του. Για μια φορά οι ρόλοι αντιστράφηκαν...

Info: Πρώτη προβολή ντοκιμαντέρ: Δευτέρα 16 Ιανουαρίου 2017, ώρα 20:00. Κτήριο οδού Πειραιώς - Πειραιώς 138. Εγκαίνια έκθεσης και αρχή προβολών: Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2017, ώρα 20:00. Διάρκεια: 20 Ιανουαρίου – 12 Μαρτίου 2017. Κεντρικό Κτήριο, Κουμπάρη 1. Προπώληση στο ταμείο του Μουσείου Μπενάκη (Κουμπάρη 1). Τιμή εισιτηρίου ντοκιμαντέρ: € 7, € 5 Ι Ενιαίο εισιτήριο για το ντοκιμαντέρ και την έκθεση: € 12, € 9. ΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΡΟΒΟΛΩΝ – Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1) 20/01 – 19/03/2017: Τετάρτη: 09:30-11:00 & 15:00-16:30, Πέμπτη: 09:30-11:00, 15:00-16:30 & 17:00-18:30, Παρασκευή: 09:30-11:00, 11:30-13:00, 13:30-15:00 & 15:30-17:00, Σάββατο: 09:30-11:00, 11:30-13:00, 13:30-15:00, 15:30-17:00,17:30-19:00, 19:30-21:00 & 21:30-23:00, Κυριακή: 09:30-11:00, 11:30-13:00 & 13:30-15:00. Διάρκεια ντοκιμαντέρ: 90΄. Υπό την αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών.

Ευάννα Βενάρδου

Περισσότερα "Εκθέσεις"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΚΘΕΣΕΙΣ" Main_737katerina_sclaveniti_kalirois__copie Ανοικτό παράθυρο στην πόλη Ένα συμμετοχικό πρότζεκτ φωτογραφίας της Γιάννας Ανδρεάδη αποκαλύπτει διαφορετικές όψεις της Αθήνας. Main_slider Παγώνοντας τον χρόνο στις Κυκλάδες Η έκθεση του Robert McCabe εστιάζει στα κυκλαδίτικα ειδώλια του Αιγαίου και παρουσιάζει πτυχές της καθημερινής ζωής Main_mediadefaultimagestheo_angelopoulos_2 Ο Αγγελόπουλος μπροστά από τον φακό Οι φωτογραφίες της Νέλλης Τραγουστή «αποκαλύπτουν» έναν μεγάλο δημιουργό την ώρα της δουλειάς. Main_slider 30 ματιές στον κόσμο του Μιχάλη Κακογιάννη Η έκθεση του Antonio Manta αποκαλύπτει τον διάσημο σκηνοθέτη μπροστά και πίσω από τις κάμερες. Main_theofanidis_alekos_001 «Mini Portofolios» για 65 Η ομαδική έκθεση «Mini Portfolios» παρουσιάζει τη δημιουργική ταυτότητα ευφάνταστων δημιουργών στην Ελληνοαμερικανική Ένωση.
#load_content_with_ajax