Θέατρο | Είδα...

Είδα: την «Αντιγόνη» σε σκηνοθεσία Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια 18 Ιουλίου 2018

Αρτιο αποτέλεσμα σε μια από τις παραστάσεις που θα ξεχωρίσουν αυτό το καλοκαίρι.

Να μια ομάδα κι ένας τρόπος δουλειάς που διαρκώς γονιμοποιείται και εξελίσσεται. Κι ας μην έχουν επωνυμία παρά την προσωπική τους ταυτότητα, ο Αιμίλιος Χειλάκης, η Αθηνά Μαξίμου και ο Μανώλης Δούνιας λειτουργούν και παράγουν ως σύνολο, εργάζονται και προχωρούν τη σκέψη και τη δράση τους, παράγουν θέατρο υψηλού επιπέδου, εφάμιλλο μιας παραγωγής που θα μπορούσε κάλλιστα να συνυπογράψει με περηφάνια ένας μεγάλος κρατικός θεσμός. Στο δύσκολο δρόμο της ιδιωτικής παραγωγής, ωστόσο, επιλέγουν να μην κάνουν εκπτώσεις· αλλά απεναντίας προάγουν με ποιοτικούς όρους ένα θέατρο ανοιχτό για όλους  - χωρίς αυτό να σημαίνει πως στερείται ιδεών και προτάσεων. Ισορροπούν ανάμεσα στο δόκιμο τρόπο και στο αίτημα για νεωτερισμό.

Μετά την πρώτη ομαδική τους απόπειρα στο αρχαίο δράμα με την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» συνεχίζουν στον  ίδιο απαιτητικό δραματουργικό χώρο αλλά πλέον στέκονται ένα βήμα πιο μπροστά· για την ακρίβεια ένα στέρεο βήμα πιο μπροστά, έχοντας λειάνει πολλές από τις αδυναμίες της παρθενικής τους απόπειρας.

Η «Αντιγόνη» γίνεται και αυτή πεδίο έρευνας για το σχήμα της τριπλής ερμηνείας. Τρεις ηθοποιοί επωμίζονται τους ρόλους της σοφόκλειας τραγωδίας τους οποίους ερμηνεύουν ούτε με ηλικιακά, ούτε με κριτήρια φύλου και κυρίως συνειδητά απομακρυσμένοι από το πνεύμα του ψυχολογικού θεάτρου. Σε μια ενδιάμεση κατάσταση αφήγησης και ρόλου, ο Αιμίλιος Χειλάκης, η Αθηνά Μαξίμου και ο Μιχάλης Σαράντης γίνονται φορείς του λόγου – αφού νωρίτερα έχουν γίνει συνεπείς μελετητές του αναδεικνύοντας με υπομονή τα πληθωρικά νοήματα, την ειρωνία και τις τραγικές πτώσεις.

Η τραγωδία της «Αντιγόνης» παρίσταται πεντακάθαρη: Η δύστυχη κόρη του δύστυχου Οιδίποδα και κόρη της ξεκληρισμένης πόλης των Θηβών αποφασίζει να μην αφήσει «άκλαυτο κι άταφο» τον αδελφό της Πολυνείκη (που αλληλοεξοντώθηκε με τον έτερο αδελφό Ετεοκλή) όπως ο άρχοντας Κρέων προστάζει. «Μπορείς να είσαι όπου φτάνει ο εαυτός σου» προτείνει η Αντιγόνη στην αδελφή της Ισμήνη και παραβαίνει τον αυθαίρετο κανονισμό του τυράννου «που τίποτα άλλο δεν προσδοκά παρά την τήρηση των νόμων». Το κορίτσι αναλαμβάνει το κόστος της πράξης της - «αν είναι ο θάνατος το κόστος της ζωής μου με χαρά να το πληρώσω» λέει - και έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με τον παραλογισμό του Κρέοντα.

Μια παράλληλη πορεία που φωτίζει άφθονους σταθμούς σκέψης για τον παραλογισμό της εξουσίας, την ανθρώπινη ηθική - τη μεταξύ τους πάλη ως δίκαιο της πολιτείας και δίκαιο των θεών – τη δύναμη του έρωτα, την ειμαρμένη. Ολα βρίσκονται ολόφωτα στην ανάγνωση των Χειλάκη και Δούνια που συν-σκηνοθετούν υιοθετώντας ένα άψογο ρυθμό, καλλιεργώντας την κλιμάκωση του σασπένς (σε μια ήδη γνωστή ιστορία), οργανώνοντας αρκετά παραγωγικά τη σχέση του Χορού με τη μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη.

Πράγματι, η σκηνοθεσία έχει άξιους συνομιλητές. Πρώτος – πρώτος ο Σταμάτης Κραουνάκης που μελοποιεί τα χορικά, αναδεικνύοντας τη θέση του πολίτη στο πολιτειακό αδιέξοδο - προσέξτε το μουσικό μοτίβο εκκλησιάσματος που παρουσιάζει στο τέλος της παράστασης. Η Εύα Νάθενα με τα καλαίσθητα γήινα κοστούμια της αλλά και «το χάλκινο σκοτάδι του τάφου», τον επιβλητικό πέτρινο κύβο που δεσπόζει στη σκηνή για να γίνει θρόνος μα και τόπος θρήνου για τους ήρωες του έργου. Ο Νίκος Βλασόπουλος με τους προσεγμένους φωτισμούς ειδικά στις σκηνές των συγκρούσεων. Η Αγγελική Στελλάτου που φέρνει ενδιαφέρουσες ιδέες κυρίως στην ενεργοποίηση του οκταμελούς Χορού. Και φυσικά, η εργασία του Γιώργου Μπλάνα που τείνει περισσότερο σε μια ποιητική απόδοση του Σοφοκλή παρά, μια λέξη τη λέξη, μετάφραση του πρωτοτύπου. Σε κάθε περίπτωση μια ακόμα στοχαστική, χυμώδης μα και εύγλωττη γλώσσα για να ερμηνευτεί από άξιους ηθοποιούς.

Οι τελευταίοι είναι σημαντικό κεφάλαιο πόσο μάλλον όταν εδώ συμπυκνώνονται σε ένα τόσο μικρό σχήμα κι όταν μάλιστα ερμηνεύουν ρόλους, μεταξύ τους, διαφορετικούς.

Ο Αιμίλιος Χειλάκης είναι ένας ιδανικός Κρέων. Αποδίδει μέγεθος στον ήρωα του, είναι ανά πάσα στιγμή, εκφραστικός, παρακολουθεί την πορεία και τις μεταπτώσεις του με ακρίβεια και μέτρο, δεν χάνει τίποτα από τις επισημάνσεις του κειμένου να πέσει κάτω. Ερμηνεύει και την Ευριδίκη σ' ένα εξαιρετικό σύντομο πέρασμα που, ωστόσο, διακρίνεται για το εύρημα του.
Στο πλευρό του η Αθηνά Μαξίμου στο ρόλο της Αντιγόνης που, στην προσπάθεια της να αποστασιοποιηθεί από την ψυχολογία του ρόλου, προκρίνει μια φόρμα ερμηνείας. Αποτέλεσμα αυτού ωστόσο, είναι η Αντιγόνη της απομακρυνθεί υφολογικά από τους βασικούς συμπρωταγωνιστές της, να χάσει, κάπου σε συγκίνηση, έχοντας αφεθεί σε μια μεγαλόσχημη απόδοση του ρόλου. Αντίθετα ως Τειρεσίας κάνει μια εξαιρετική, σπαρακτική εμφάνιση σε μια σκηνή (αγώνα λόγου με τον Κρέοντα) από τις πιο φορτισμένες και ευρηματικές της παράστασης.
Ο Μιχάλης Σαράντης με το τριπλό καθήκον του Αίμονα, της Ισμήνης και του Σκοπού σφύζει κάθε φορά από μια διαφορετική ενέργεια. Εσωτερικά φορτισμένος ως Ισμήνη, παιγνιώδης, σαρκαστικός μα και βαθιά συγκινητικός ως Σκοπός, δυναμικός και στέρεος ως Αίμονας· ομολογουμένως ένα σπάνιο ταλέντο της νεότερης γενιάς με πλήθος σκηνικών δυνατοτήτων που ήδη αποκαλύπτονται και μένουν να ανδρωθούν στο μέλλον. Ο Χορός, τέλος, με μια ικανοποιητική συνοχή – παρά τα όποια (κινησιολογικά κυρίως) ξεστρατίσματα – αναδεικνύει ως μονάδες τον Παναγιώτη Κλίνη, τον Σωκράτη Πατσίκα, τον Κρις Ραντάνοφ, τη Μαρία Τζάνη, ενίοτε και τον Πάρη Θωμόπουλο.
Εν τέλει, άρτιο το αποτέλεσμα σε μια από τις παραστάσεις που, αναμφίβολα, θα ξεχωρίσουν αυτό το καλοκαίρι.

 Γιατί να το δω:

  1.  Για τις λαμπρές ερμηνείες του Αιμίλιου Χειλάκη και του Μιχάλη Σαράντη.
  2.  Για την καλοδομημένη κι εύρυθμη σκηνοθεσία.
  3.  Για τη λιτή, αλλά λειτουργική, αισθητική πρόταση.
  4.  Για τη μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα.

 

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_slider Είδα: τον «Πλούτο» σε σκηνοθεσία Νικίτα Μιλιβόγεβιτς Μία εύστοχη διασκευή με εξαιρετικές ερμηνείες από το σύνολο των ηθοποιών. Main_cezaris_grauzinis_agamemnon_site_29_photo_evi_fylaktou Είδα: τον «Αγαμέμνονα» σε σκηνοθεσία Τσεζάρε Γκραουζίνις Η σκηνοθετική γραμμή λοιπόν αντικατέστησε τις πράξεις με το λόγο, αλλά όπως αναφέρει και ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του, το θέατρο είναι μίμηση πράξεων. Main_slider Είδα: τις «Τρωάδες» σε σκηνοθεσία Θόδωρου Τερζόπουλου Μια συνταρακτική τελετουργική απόδοση της τραγωδίας του Ευριπίδη. Main_mapa_teatro_apoxairetismos_site_1_photo_camille_barnaud-1 Είδα: τον «Αποχαιρετισμό» σε σκηνοθεσία Heidi Abderhalden και Rolf Abderhalden Μία παράσταση που καταφέρνει να δείξει τη ζωή της Κολομβίας, ενώ ταυτόχρονα διδάσκει. Main_skin-lia_haraki Είδα [κι ένιωσα]: το «Skin» της Λίας Χαράκη Μία συγκινητική performance - εμπειρία γύρω από την έννοια της εμπιστοσύνης.
#load_content_with_ajax