Θέατρο | Είδα...

Είδα: τoν «Αμλετ» σε σκηνοθεσία Λεβάν Τσουλάντζε 18 Οκτωβρίου 2017

Η σαιξπηρική τραγωδία δοσμένη σαν αστικό δράμα,

Στην τρίτη και πλέον νεόκοπη σκηνοθεσία του στην Αθήνα ο Γεωργιανός σκηνοθέτης Λεβάν Τσουλάντζε παίρνει το μεγαλύτερο ρίσκο του: Να διαχειριστεί την πλέον δημοφιλή σαιξπηρική τραγωδία σαν αστικό δράμα. Επιχειρεί να συρρικνώσει τα μεγέθη των ηρώων ακόμα και τη σκηνική μορφή τους σε μια αναγωγή στον παρόντα χρόνο. Και ενίοτε με περιπαικτικό ύφος, με μια αποδομητική ελαφράδα.

Η φόρμα αυτή είναι δοκιμασμένη (έως και δόκιμη) από μια σειρά συναδέλφων του στο νεωτερικό θέατρο της Κεντρικής Ευρώπης και ο ίδιος μοιάζει να τη χειρίζεται προσεκτικά, χωρίς ακρότητες, αλλά οδηγημένος από την προφανή ανάγκη να μιλήσει μέσα από το κλασικό απευθείας στο σήμερα.

Ετσι, οι χαρακτήρες της παράστασης του - η βασιλική οικογένεια της Δανίας - φέρουν ένα vintage, μονολονότι αναγνωρίσιμο, μεγαλείο αστικότητας, χορεύουν βαλς αλλά ακούνε disco και pop μουσική στο ipad τους, μιλούν στο κινητό και σε κάθε περίπτωση επικοινωνούν έναν πιο καθημερινό, μέσα στη γήινη ποιητικότητα του, λόγο (μετάφραση Δημοσθένης Παπαδόπουλος). Την ίδια ώρα, o Τσουλάτζε επιτρέπει να εμφιλοχωρήσει στην παράσταση του η λοξή ματιά, φλερτάροντας ενδεχομένως με μια γκροτέσκα εξωστρέφεια – δείτε για παράδειγμα το hipster comic look του Οράτιου.

Κανένα από τα παραπάνω, εκτός «κανόνα», στοιχεία, δεν πλήττουν το ήθος ή το “ύψος” του έργου – παρότι η αποδομητική διάθεση απέναντι στο κλασικό κρύβει σταθερά τέτοιους κινδύνους. Το έργο “περνάει” στην πλατεία απρόσκοπτα, οι ήρωες και οι προθέσεις τους είναι καθαρές, η λειτουργία της παράστασης εύρυθμη – παρά την τρίωρη διάρκεια της.

Εκεί, ωστόσο, που μπορούμε να μιλήσουμε για “πλήγμα” στη σκηνοθετική ματιά είναι στο χώρο που, αδικαιολόγητα, δίνεται στο ρεαλιστικό στοιχείο. Από τη συνάντηση του Αμλετ με το φάντασμα του βασιλιά πατέρα του ως τη μονομαχία μεταξύ του πρίγκιπα και του Λαέρτη, οι ρεαλιστικές αναπαραστάσεις καθηλώνουν επικίνδυνα το κέντρο της παράστασης θυσιάζοντας, χωρίς λόγο, την ποιητική διάσταση του έργου. Γιατί όποια ταυτότητα κι αν επιδιώκει να δώσει η σκηνοθεσία στο συγκεκριμένο ανέβασμα, ο «Αμλετ» δεν παύει να είναι ένα από τα ωραιότερα φιλοσοφικά ποιήματα της παγκόσμιας εργογραφίας. Και το νατουραλιστικό θέατρο μοιάζει να παραβιάζει τον πυρήνα της σαιξπηρικής προβληματικής.

Σε αυτό το αντιφατικό πλαίσιο, καλείται να ανταποκριθεί η δεκαμελής ομάδα, ευτυχώς χωρίς ιδιαίτερες απώλειες. Την καλύτερη ισορροπία στην ακροβασία «τραγωδία vs αστικό δράμα» την επιτυχγάνει ο Τάσος Ιορδανίδης στον επώνυμο ρόλο και η Ιωάννα Παππά ως Οφηλία. Ο Ιορδανίδης μ' έναν αρκετά δουλευμένο εσωτερικό παλμό  βάζει στο επίκεντρο της ερμηνείας του ήρωα του, όχι την αναμενόμενη σαιξπηρική αναρώτηση «Να ζει κανείς ή να μη ζει;» αλλά εκείνη του «Να πάσχεις;». Γι' αυτό και βλέπουμε τον Αμλετ του να βυθίζεται σε υπαρξιακή δίνη, αρνούμενος να παρακολουθήσει τις έτερες προκλήσεις της ζωής. Στο πλευρό του, η Ιωάννα Παππά που, βοηθούμενη από την ασκημένη εκφραστικότητα και τη σωματικότητα της, δεν χάνει στιγμή το τραγικό της μέτρο ακόμα και στις πιο παιγνιώδεις στιγμές του ρόλου. Οι στιγμές συνύπαρξης τους δε, από τις πιο φορτισμένες της παράστασης.
Ο Αρης Λεμπεσόπουλος στο ρόλο του βασιλιά Κλαύδιου σπρώχνει τη μανιέρα του προς το όριο του γκροτέσκου και επιφυλλάσει μια ενδιαφέρουσα κορύφωση στην επίκληση του για λύτρωση. Η Πέμυ Ζούνη με τη σειρά της επιδιώκει να δώσει μια πιο ανθρώπινη διάσταση στη βασίλισσα Γερτρούδη, αλλά δεν αποφεύγει τους σκηνικούς ακκισμούς. Μεστές ερμηνείες έχουμε από τον Θοδωρή Κατσαφάδο ως Πολώνιο και τον Νίκο Πουρσανίδη ως Λαέρτη ενώ, ακολουθώντας τη σκηνοθετική οδηγία, το “βάρος” της ελαφρότητας αναλαμβάνουν να αποδώσουν ωραία ο Ιάσονας Παπαματθαίου, ο Δημήτρης Διακοσάββας και ο Δημήτρης Καπετανάκος.
Ειδική μνεία στο πολυεπίπεδο σκηνικό του Σταύρου Λίτινα και στα ατμοσφαιρικά ευρήματα που αυτό παρέχει καθώς και στα κομψά κοστούμια της Ηλένιας Δουλαδήρη.

Γιατί να το δω:
Για τη μετρημένα πειραγμένη κατεύθυνση της ανάγνωσης.
Για τις καλές ερμηνείες.
Γιατί να μην το δω:
Για τις ατυχείς ενθέσεις νατουραλιστικού θεάτρου.

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_ko%ce%a1%ce%95%ce%a3_%ce%9aiki_papadopoulou Είδα: Τις «Κόρες» σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη Μία συμβολική και αέρινη παράσταση που ρέει αβίαστα. Main_cds_2774-edit Είδα: τo «Τίμημα» σε σκηνοθεσία Ιωάννας Μιχαλακοπούλου Ισορροπημένη, μέσα στην κλασικότητα της, ανάγνωση του έργου με ερμηνείες που την ενδυναμώνουν. Main__a_ira__11-01re463_p Είδα: Το «Όλα θα πάνε καλά (1). Το τέλος του Λουδοβίκου» σε σκηνοθεσία Ζ. Πομμερά Πολύτιμο μάθημα ιστορίας μέσα από ένα πεντάωρο επικό πρότζεκτ. Main_f.rimenas-p.pierros-v.papakonstantinou-v.romnios-g.tsouris Είδα: τoν «Χαρτοπόλεμο» σε σκηνοθεσία Γιώργου Παλούμπη Ευτυχής στιγμή για την ελληνική δραματουργία σ' ένα ολοκληρωμένο ανέβασμα. Main_mon_petit_prince___photo_6_(credits_yiannis_zahos) Είδα: τον «Μικρό Πρίγκιπα» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μπογδάνου Μία όμορφη πτήση ανάμεσα στην κυριολεξία και τον συμβολισμό.
#load_content_with_ajax