ΠΕΜΠΤΗ 17 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017
Θέατρο | Είδα...

Είδα: το Sanctuary σε σκηνοθεσία Brett Bailey 08 Μαΐου 2017

Μία λαβυρινθώδης περιήγηση με πολιτικές διαστάσεις στην Ευρώπη του σήμερα.

Πέρσι, η έκθεση / perfomance του Brett Bailey «Exhibit B» ήταν μια δυνατή γροθιά στο στομάχι, καθώς το κοινό ερχόταν αντιμέτωπο με την ιστορία του ρατσισμού, τις θηριωδίες της ίδιας μας της φυλής, αλλά και τις τρέχουσες απάνθρωπες πολιτικές απέναντι στους μετανάστες και τους πρόσφυγες, σε διάφορα μέρη του πλανήτη. 

Φέτος, ο Bailey,o σπουδαίος αυτός σκηνοθέτης και εικαστικός, εμπνεύστηκε από το μύθο του Μινώταυρου και έστησε μια λαβυρινθώδη εγκατάσταση στην πέτρινη αποθήκη της Πύλης Ε2 στο Λιμάνι του Πειραιά, όπου λίγους μήνες πριν είχαν βρει πρόχειρο καταφύγιο πολλοί πρόσφυγες. Εκεί έστησε το Ιερό του (Sanctuary), ένα σουρεαλιστικό και γεμάτο συμβολισμούς τοπίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κρίση, με την ξενοφοβία και το λαϊκισμό σε πλήρη άνθηση.

Η περιήγηση στον σκοτεινό του λαβύρινθο, διήρκησε 40 περίπου λεπτά και αποτελείτο από οχτώ τετράλεπτες στάσεις - σκηνές. Σκηνές έντονες, φορτωμένες με συμβολισμούς, εικόνες, ήχους και λέξεις που αφενός μεν στοχεύουν στην άμεση ευαισθητοποίηση του κοινού αναφορικά με το προσφυγικό ζήτημα, αφετέρου δε που μας κάνουν να αισθανθούμε ανασφάλεια για το μέλλον μας, όχι τόσο σε οικονομικό, όσο σε ανθρωπιστικό επίπεδο. Να σημειωθεί πως το καστ των σκηνών αυτών αποτελούταν από οχτώ πολύγλωσσους ερμηνευτές, ηλικίας από 20 έως 70 ετών, οι οποίοι είναι πρόσφυγες, μετανάστες, ακτιβιστές και διερμηνείς από τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ευρώπη.

Οι άνθρωποι της Στέγης μάς οδήγησαν στον Πρόλογο: Ειδυλλιακές εικόνες της ειρηνικής Ευρώπης, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας προβάλλονταν πάνω σ΄ένα τοίχο που στην απόληξή του είχε αγκαθωτά συρματοπλέγματα.
Ακολούθησε η πρώτη Πράξη: Οι Γλάροι. Πάνω σε μια σιδηροδρομική γραμμή, ένας πατέρας μιλά σε αραβική γλώσσα στο μωρό του προσπαθώντας να το καθησυχάσει (εμείς ακούμε τα λόγια του σε ελληνική και αγγλική μετάφραση). Του μιλά για τη μητέρα του που κατεβαίνει κάθε βράδυ για να το φιλήσει από τον ουρανό, του λέει πόσο το αγάπα, πως θα κάνει τα πάντα για να το προστατέψει. Γύρω τους πεταμένα σωσίβια,  παιδικές πάνες, παπούτσια και σαγιονάρες. Πίσω τους ένας φωτογράφος.
Δεύτερη πράξη: Περιστέρια. Αυτή είναι ίσως η πιο περίεργη περφόρμανς του project. Στο πίσω μέρος μιας ιδιάζουσας βιτρίνας δεσπόζει αριστερά μία αφίσα ενός μοντέλου και δεξιά μία αφίσα του Αλέξη Τσίπρα. Στο μπροστινό της μέρος δύο κούκλες- μοντέλα κρατούν δύο ψηλές ομπρέλες στα χέρια τους. Ακούγονται φτερουγίσματα περιστεριών διαρκώς. Στη μέσα καθισμένη σ΄ένα αναπηρικό καροτσάκι μία γυναίκα ντυμένη από την κορυφή ως τα νύχια στα λευκά. Στις ρόδες του καροτσιού καφέδες Starbucks και της σακούλας εταιρείας H&M. Η γυναίκα βγάζει από το αριστερό της χέρι το ένα λευκό γάντι και φορά ένα μαύρο. Κάνει τα χέρια της γροθιά, το λευκό με το μαύρο πολεμούν συμβολικά, το μαύρο βιάζει το λευκό….

Πράξη τρίτη: Ρέκβιεμ. Ένας πρόσφυγας πάνω σε ερείπια. Στα σκοτεινά παίρνει στα χέρια του ένα κλαρίνο και αρχίζει να παίζει σπαρακτικά. Ο χώρος φωτίζεται, μπροστά του διακρίνονται δύο πόδια  ενός εγκλωβισμένου – νεκρού- ανθρώπου. Όσο ακούγεται η μελωδία σε μία οθόνη τάμπλετ μπροστά διακρίνονται οι αναμνήσεις του. Εικόνες μια χαμένης επανάστασης.

Πράξη τέταρτη: Μινώταυρος. Ένας οίκος ανοχής σε κόκκινο φωτισμό. Αριστερά ένας χάρτινος ανθρωπόμορφος Μινώταυρος κάθεται σε στυλ αρχαίου Ρωμαίου. Σε μία τηλεοπτική οθόνη προβάλλονται βομβαρδισμοί. Ακούγεται κλασική μουσική. Μια νέα μαύρη γυναίκα που εκδίδεται, με διάφορες κινήσεις βγάζει από ανάμεσα από τα πόδια της την ίδια της την καρδιά και με μαλάξεις προσπαθεί να της ξαναδώσει ζωή. Μάταια.

Πράξη πέμπτη: Η νύχτα των Κρυστάλλων. Ένας νεαρός με το πρόσωπο καλυμμένο. Νεοναζί. Πίσω του αφίσες της Μέρκελ, δίπλα του μια πράσινη πόρτα στην οποία είναι βαμμένο ένα Μ. Βρίσκεται σε ιερό μουσουλμανικό χώρο, γι΄αυτό και αφήνει εκεί μια γουρουνοκεφαλή.

Πράξη έκτη: Κοράκι. Σ΄ ένα καταυλισμό προσφύγων ένας πρόσφυγας μ' ένα κινητό στο χέρι. Στο βάθος δεξιά διακρίνεται ένα κοράκι. Σκουπιδότοπος στον ορίζοντα, κάποιες φωτογραφίες κολλημένες στον τοίχο. Ο άνθρωπος μάς φωτογραφίζει με ήχο πυροβολισμού….

Πράξη έβδομη; Europa. Ίσως η πιο συγκλονιστική στιγμή της περιήγησής μας. Μία ηλικιωμένη κυρία κάθεται και πλέκει στην πολυθρόνα του ευρωπαϊκού μεσοαστικού σαλονιού της. Η τηλεόραση δείχνει τη Μαρί Λεπέν. Η κυρία συνομιλεί μαζί της σε πλήρη ηρεμία, μερικές φορές μας δίνει την αίσθηση πως προσεύχεται στο όνομά της. Η κουρτίνα του σαλονιού της φωτίζεται και βλέπουμε στο παράθυρο τον πατέρα με το μωρό παιδί στην αγκαλιά του στις ράγες του τρένου. Αυτή είναι η σύγχρονη Ευρώπη, η σύγχρονη πραγματικότητα. Η σκιά του πατέρα προβάλλεται τεράστια και βασανιστική και στο βάθος.

Πράξη όγδοη: Επιπλεόντας. Ένας μαύρος κάθεται στη μέση ενός ναυαγίου. Γύρω διάσπαρτα σωσίβια, καρέκλες σπασμένες, βαλίτσες που αναδύονται από τα κύματα. Μπροστά κάγκελα με αναθήματα για τους νεκρούς. Αρκουδάκια, στεφάνια, φαναράκια. Πίσω του σκάνε πυροτεχνήματα. Η σονάτα του σεληνόφωτος είναι η ιδανική μουσική υπόκρουση.
«Αν μπορούσες να κάνεις ένα βήμα πίσω στο χρόνο;» αναρωτιέται ο ίδιος. 

Επίλογος. Λίγο πριν την έξοδο βλέπουμε τις ειδυλλιακές στιγμές των Ευρωπαϊκών χωρών. Πλέον όμως στεκόμαστε από την άλλη πλευρά του τοίχου και τα βλέπουμε όλα ανεστραμμένα.

Συμβαίνει όμως όντως αυτό; Κάθεται τελικά το κοινό στην απέναντι πλευρά; Ή μήπως αυτός ήταν ο στόχος του Brett Bailey, ο δικός του προσωπικός μίτος απέναντι σ΄αυτό το παγκόσμιο πρόβλημα, ο οποίος και επιτεύχθηκε εν μέρει; Γιατί το παραγεμισμένο με συμβολισμούς και νοήματα "Sanctuary" μπορεί να μας ταρακούνησε λίγο, να μας συγκίνησε και να μας προβλημάτισε, αλλά δεν σε καμία περίπτωση δεν προκάλεσε μέσα μας τα συγκλονιστικά συναισθήματα του Exhibit B και δεν έκανε μέσα μας την ανατροπή...

Γιατί να πάω:
- Γιατί η περιήγηση σ΄αυτόν τον λαβύρινθο αποτελεί μία άλλης μορφής θεατρική εμπειρία.
- Γιατί θα βρεθεί αντιμέτωπος με την Ευρώπη του σήμερα και το δυσοίωνο μέλλον της. 

Γιατί να μην πάω:
- Γιατί αν έχει δει κάποιος το Exhibit B, δε θα βιώσει ανάλογες συγκινήσεις.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_00 Είδα: τoν «Οιδίποδα Επί Κολωνώ» σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη Επίπεδο ανέβασμα που θυσιάζει τη συνάντηση άξιων συντελεστών. Main_mideiat%cf%83stavroshabakis_(3_of_42) Είδα: τη «Μήδεια» σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη Ενδιαφέρουσα ανάγνωση μεν που δεν απογειώθηκε συναισθηματικά. Main_%c2%a9patroklos_skafidas_6632 Είδα: την «Αλκηστη» σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου Για την ώρα, η καλύτερη παράσταση των φετινών Επιδαυρίων. Main_pantelis_dentakis_site_13_photo_kiki_pap Eίδα: τον «Κύκλωπα» σε σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη Ο Παντελής Δεντάκης κατάφερε να στήσει μία παράσταση γρήγορη με ενδιαφέρουσες εικόνες. Main_peace_press_2_photo_patroklos_skafidas Είδα: την «Ειρήνη» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη. Μείγμα καλών προθέσεων που καταλήγει σ' ένα άνισο αποτέλεσμα. Main_dimitris_kourtakis_aris_servetalis_site_2_photo_kiki_pap Είδα: Το «Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης στο εργαστήριό μου» σε σκηνοθεσία Δ. Κουρτάκη Ο καλύτερος θεατρικός επίλογος για το φετινό φεστιβάλ Αθηνών.
#load_content_with_ajax