ΤΡΙΤΗ 19 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Θέατρο | Είδα...

Είδα: την «Αλκηστη» σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου 31 Ιουλίου 2017

Για την ώρα, η καλύτερη παράσταση των φετινών Επιδαυρίων.

Η σημαντικότερη σκηνοθετική εργασία της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Το ευγενέστερο ντεμπούτο που θα μπορούσε να έχει ένας δημιουργός στην επιδαύρια ορχήστρα. Η καλύτερη – τουλάχιστον για την ώρα – παράσταση του φετινού Φεστιβάλ. Εγκυρες όλες οι παραπάνω επευφημίες για την «Αλκηστη» του Εθνικού Θεάτρου, μα δεν πρέπει να μας διαφύγει μια ακόμα· ενδεχομένως η εξέχουσα: Η «Αλκηστη» της φέρει την ατμόσφαιρα των επιδαύριων παραστάσεων του Λευτέρη Βογιατζή.

Από την πρώτη σκηνή, όπου στο σιωπηλό κοίλον κυριαρχεί ο ήχος από το φτυάρισμα του τάφου της ηρωϊδας και το χώμα δημιουργεί ένα θολό τοπίο απαλής πάχνης μέχρι την τελευταία, εκείνη της (ψυχικά) έρπουσας αποχώρησης του βασιλιά Αδμητου και της “νεκραναναστημένης” γυναίκας του προς τα επιδαύρια ερείπια, αποτυπωνόταν η ίδια αίσθηση· το αισθητικό και ποιητικό ίχνος, η λόξα και η παραδοξότητα των αναγνώσεων του. Νόμιμο και θεμιτό αν σκεφτεί κανείς πως η Κατερίνα Ευαγγελάτου, από τα πρώτα της βήματα, θήτευσε ως βοηθός σκηνοθέτη του Λευτέρη Βογιατζή.
Και πολύ περισσότερο, αισιόδοξο και ενθαρρυντικό αν αναλογιστεί κανείς πως η θνητότητα του θεάτρου (και των ανθρώπων που την υπηρετούν) βρίσκει θαυμαστούς τρόπους να παρατείνει το βίο της – και μάλιστα μέσα από ένα έργο που συνομιλεί με αυτό ακριβώς: Με τις οδύνες των θνητών, είτε ζήσουν (λίγο παραπάνω) είτε πεθάνουν.

Στο έργο του Ευριπίδη, η επικίνδυνη ακροβασία ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο ξεκινά από τη θαρραλέα απόφαση της Αλκηστης να θυσιαστεί προκειμένου να ζήσει ο άνδρας της Αδμητος και κορυφώνεται με την, καθόλα, άνανδρη αποδοχή της θυσίας από τον τελευταίο. Από τη στιγμή, που η Αλκηστη «λογαριάζεται στους νεκρούς», είναι η  ζωή κι όχι ο θάνατος που σαρκάζει ανελέητα τον ανθρώπινο βίο. Τι να την κάνεις τη ζωή αν είναι ατιμασμένη και ποτισμένη στη δειλία; Ο Αδμητος μένει ζωντανός για να διαχειριστεί αυτά τα αμείλικτα ερωτήματα ενώ η Αλκηστη πεθαίνει ένδοξα, κερδίζοντας την αθανασία. Καθώς ο Ευριπίδης αναδεικνύει τη γελοιότητα και το ναρκισσισμό της ύπαρξης έναντι στο μεγαλείο του θανάτου, παραδίδει ένα κείμενο που διατηρεί μια εκπληκτική, κοφτερή ισορροπία: Ούτε τραγωδία, ούτε κωμωδία, «μια διαλεκτική σύνθεση κωμικών και τραγικών στοιχείων». Το έργο δηλαδή μοιάζει με την επώνυμη ηρωίδα του, «μπορείς να την πεις και ζωντανή και πεθαμένη».

Η Κατερίνα Ευαγγελάτου εκμεταλλεύεται κάθε σπιθαμή που της προσφέρει αυτή η απολαυστική αμφισημία και δημιουργεί μια παράσταση σε διαρκή συναγερμό. Σ' ένα περιβάλλον διάχυτης ειρωνείας, όπου τα πάντα μοιάζουν να είναι διπλής ανάγνωσης - φως και σκοτάδι, κωμωδία και δράμα - η σκηνοθέτις αφηγείται την ευριπίδεια ιστορία εύρυθμα, ευρηματικά, εμπνευσμένα, χωρίς στιγμή να θυσιάζει την ποιητική ισχύ, το οντολογικό βάθος ή την πολιτική ευρωστία του κειμένου.
Ακόμα και αποκομμένη από το συναισθηματικό φορτίο του φόρου τιμής στον Βογιατζή, η σκηνοθεσία της επενδύει στο λυρισμό. Εχοντας πολύτιμο αρωγό τον αψεγάδιαστο κινησιολογικό σχεδιασμό της Πατρίσιας Απέργη και τη σπουδαία ρετρό jazz σύνθεση του Γιώργου Πούλιου δουλεύει πάνω σε μια ποιητική εικονοποιία την οποία και κορυφώνει στην έξοχη σκηνή του θρήνου, που θα εισβάλλει ακαριαία στην παραστατική ανθολογία.

Την ίδια ώρα, η πολιτική διάσταση καραδοκεί παντού: Στο χρονικό και αισθητικό τοπίο της παράστασης – ένα αναγνωρίσιμο τυραννικό καθεστώς των 70s (κοστούμια Βασιλικής Σύρμα) – και στις ερμηνευτικές παραπομπές που έχουν κάτι από την υστερία των εξαγγελμάτων του Γεώργιου Παπαδόπουλου. Στον πυρήνα της ανάγνωσης φυσικά, προβάλλουν ο υπαρξιακός πλούτος του έργου. Εκεί η Κατερίνα Ευαγγελλάτου “σκάβει” στην ψυχή των ηρώων χωρίς να απωθεί την διασκεδαστική υφή της διαδικασίας.
Οφείλει, φυσικά, πολλά στους πρωταγωνιστές της: Στον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο που ως Αδμητος, θαρρείς, ενσωματώνει την όλη αμφιταλάντευση του έργου· άνθρωπος και ανθρωπάκι, μαζί γελοίος και τραγικός καθώς συνειδητοποιεί πως «ζει πέρα από τη μοίρα και παρακάμπτει το πεπρωμένο του» -  μια παράφορη ερμηνεία. Ο Γιάννης Φέρτης ως βασιλιάς Φέρης, ωραίος στην disco περιβολή του, συμβάλλει τα μέγιστα και με καλά αντανακλαστικά σ' ένα θαυμάσιο αγώνα λόγου με τον Αδμητο, όπου αποδομείται εντελώς το σχήμα της εξουσίας. Ο Δημήτρης Παπανικολάου, μια σκηνική παρουσία μεταξύ μπουλουξή του τότε και Joker του σήμερα, ερμηνεύει με θαυμαστό σατιρικό τέμπο τον, από μηχανής ημίθεο, Ηρακλή που σώζει τη μέρα μεν επαναφέροντας την Αλκηστη από τον Αδη αλλά ξεγυμνώνει εκ νέου τη φύση των θνητών, περιπαίζοντας τους. Η Κίττυ Παϊταζόγλου ως Αλκηστη είναι η δύναμη που πυροδοτεί το μύθο. Παρά το σύντομο πέρασμα της, προλαβαίνει να δώσει μια εικόνα της ηρωίδας, εύθραυστης σαν μπιμπελό εποχής – είναι άραγε η ευθραυστότητα του ήθους που την οδηγεί; - ενώ στη στιγμή της ανάστασης ερμηνεύει ακόμα με το σώμα μιας κέρινης κούκλας, κορυφώνοντας την παγερή ειρωνεία του κειμένου. Καίριες και σατιρικής υφής και οι ερμηνείες του Κώστα Βασαρδάνη ως Απόλλωνα και του Σωτήρη Τσακομίδη ως Θανάτου.
Ο Χορός τέλος - ένα φρέσκο, ασκημένο σύνολο νεαρών ανδρών - είναι παρών κυρίως μέσα από την κινησιολογική δυναμική του, διατρέχοντας και κατοικώντας με πυγμή την ορχήστρα της Επιδαύρου.
Εκεί στήνεται και το, υψηλού συμβολισμού, σκηνικό της Εύας Μανιδάκη: Ενας χωμάτινος τύμβος που υψώνεται σαν μυρμηγκοφωλιά για να υποδεχτεί στο κέντρο του ένα περήφανο κυπαρρίσι· τόπος προσκυνήματος μα και πεδίο των μεγαλύτερων μαχών του ανθρώπου.
Αυτονόητο πως, για όλα τα παραπάνω, επείγει να αναζητήσετε την «Αλκηστη» στους υπόλοιπους σταθμούς της περιοδείας της.

Γιατί να το δω:
-Για το επιτυχημένο πείραμα της υφολογικής ακροβασίας.
-Για την ευφυή ερμηνεία του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου.
-Για το φίνο, εντελές, αποτέλεσμα.
-Για την αναβίωση αισθήσεων από τις παραστάσεις του Λευτέρη Βογιατζή.

Γιατί να μην το δω:
-Γιατί κάνει μικρή περιοδεία.

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_slider Είδα: τη «Λυσιστράτη» σε σκηνοθεσία Γιάννη Μπέζου Εύπεπτη προσέγγιση της αριστοφανικής κωμωδίας. Main_aris_biniaris_site_23_photo_stelios_kallinikou Είδα: τoυς «Πέρσες» σε σκηνοθεσία Αρη Μπινιάρη Μια νέα πρόταση στο αρχαίο δράμα, άψογα εκτελεσμένη. Main_slider Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Χειλάκη- Δούνια Εντιμη προσέγγιση που τονώνεται από τρεις πολύ καλές ερμηνείες.. Main_00 Είδα: τoν «Οιδίποδα Επί Κολωνώ» σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη Επίπεδο ανέβασμα που θυσιάζει τη συνάντηση άξιων συντελεστών. Main_mideiat%cf%83stavroshabakis_(3_of_42) Είδα: τη «Μήδεια» σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη Ενδιαφέρουσα ανάγνωση μεν που δεν απογειώθηκε συναισθηματικά. Main_pantelis_dentakis_site_13_photo_kiki_pap Eίδα: τον «Κύκλωπα» σε σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη Ο Παντελής Δεντάκης κατάφερε να στήσει μία παράσταση γρήγορη με ενδιαφέρουσες εικόνες.
#load_content_with_ajax