Θέατρο | Είδα...

Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Χειλάκη- Δούνια 23 Αυγούστου 2017

Εντιμη προσέγγιση που τονώνεται από τρεις πολύ καλές ερμηνείες..

Την ιδανική ισορροπία ανάμεσα σε μια παράσταση για όλους και μια καλή παράσταση μοιάζει να έχει πετύχει αυτό το καλοκαίρι ο Αιμίλιος Χειλάκηςαξιοσημείωτο αν λάβουμε υπόψιν πως πρόκειται για την πρώτη σκηνοθεσία του στο αρχαίο δράμα και για ανοιχτό θέατρο – με τη σταθερή, πάντα, συνεργασία του Μανώλη Δούνια.

Η προσπάθεια τους στερεώνεται στον ένα από τους δύο ευριπίδειους μύθους για την περιπέτεια της Ιφιγένειας• τη δεύτερη αναφορικά με το χρόνο της συγγραφής της μα αυτή που, βάσει γεγονότων, προηγείται. Η θυσία της Ιφιγένειας στην Αυλίδα  - όπου έχει παραταχθεί το σύνολο του ελληνικού στόλου και στρατεύματος με προορισμό τη “βαρβαρική” χώρα της Τροίας – η στιγμή όπου «το σπλάχνο του Αγαμέμνονα που πρέπει να αφανιστεί» είναι το χρονικό σημείο εκκίνησης για τον Ευριπίδη να εκθέσει το τρομακτικό κενό εξουσίας, τη «μάστιγα της άθλιας πολιτικής» που ενδίδει στα μεγαλεία του ιμπεριαλισμού, καταπατώντας κάθε ηθικό νόμο. Η ένδεια βασιλέων και ηρώων δεν εξηγεί απλώς την αναίσχυντη απόφαση της θυσίας μα προοικονομεί συνάμα το μέγεθος της καταστροφής που θα τους βρει, φέροντας πια την ετικέτα του κατακτητή.

Ετσι, στηριγμένοι στη μετάφραση του ποιητή Γιώργου Μπλάνα (με το έργο του οποίου ο Χειλάκης έχει δημιουργήσει από καιρό σχέση εμπιστοσύνης) οι δύο σκηνοθέτες δικαιωματικά έλκουν υλικό από τις «Τρωάδες», το κορυφαίο κείμενο του τραγικού συγγραφέα.
Η παράσταση, ως εκ τούτου, θεμελιώνεται πάνω στο πολιτικό διακύβευμα του έργου. Τα κεντρικά πρόσωπα του μύθου εμφανίζονται πάνω σε μετακινούμενα βάθρα, με πρόσωπα και σώματα λευκά σαν αγάλματα δηλώνοντας ότι η ιστορία τους συνιστά μια μνημειακή κατάσταση, κάτι το παλιό. Σε αντίστιξη με την παλαιότητα της ιστορίας, ο Χορός των Γυναικών (οι γυναίκες της Χαλκίδας) είναι μια ομάδα από γυναίκες, καθημερινές, όπως τις συναντά κανείς στους δρόμους της πόλης σήμερα. Το άμεσο σχόλιο επί της διαχρονίας του μύθου, λοιπόν, εξυπηρετείται από την αφηγηματική φόρμα.

Τρεις ηθοποιοί, ένα δόκιμο στον τραγικό λόγο σχήμα από την αρχαιότητα – ο Αιμίλιος Χειλάκης, η Αθηνά Μαξίμου και η Λένα Παπαληγούρα -  επωμίζονται όλους τους βασικούς ρόλους του δράματος. Η ερμηνευτική διαδικασία συμπυκνώνεται, η σχέση μεταξύ των ηθοποιών γίνεται πιο γόνιμη και πιο δυναμική και οι ίδιοι οι ηθοποιοί εναλλάσσονται σε ύψη και ύφη. Ο Αιμίλιος Χειλάκης, για μια ακόμα φορά, αποδεικνύεται ένας εξαιρετικός αγωγός λόγου ως Αγαμέμνονας ενώ ο τρόπος με τον οποίο γελοιοποιεί τον Αχιλλέα φλερτάρει έξυπνα με την αποδόμηση. Η Αθηνά Μαξίμου επενδύει περισσότερο στο τραγικό μέγεθος των ηρώων της, είτε ως Μενέλαος και πολύ περισσότερο ως Κλυταιμνήστρα που, σε στιγμές, καθηλώνει υπερασπιζόμενη «το μεγάλο τίτλο της μάνας». Η Λένα Παπαληγούρα στον ομώνυμο ρόλο, όσο και αυτόν του γηραιού Πρεσβύτη, κουβαλάει δικαίως το μεγαλύτερο φορτίο της συγκίνησης. Και χωρίς να είναι η πρώτη φορά που συνδιαλέγεται με τέτοιες ποιότητες, είναι η πιο στέρεη, αν όχι η πιο κατασταλαγμένη και ψύχραιμη.Εκείνο που μοιράζονται οι τρεις πρωταγωνιστές εκτός από την καλή σκηνική επικοινωνία και τον διακριτικό φορμαλισμό που έχει επιβάλλει η σκηνοθεσία, είναι η αντίληψη για το τραγικό: Στην κόψη ρόλου και αφήγησης, έξω από ρεαλιστικές λύσεις και με τη συνείδηση ότι κοινωνούν μια παλιά και σημαντική ιστορία.

Ο εννιαμελής γυναικείος Χορός (Δήμητρα Βήττα, Ελεάνα Γεωργούλη, Σμαράγδα Κάκκινου, Άννα Κλάδη, Άννα Λάκη, Βάσια Λακουμέντα, Φραγκίσκη Μουστάκη, Δώρα Στυλιανέση, Μαρία Τζάνη) χωρίς να είναι το ίδιο καλοκουρδισμένος από την αρχή ως το τέλος, “πειθαρχεί” απόλυτα κάτω από το επικό τέμπο των ωραιότατων τραγουδιών που ο Σταμάτης Κραουνάκης έχει γράψει ειδικά για την παράσταση.
Καθώς απευθύνεται στο “μεγάλο” κοινό, η όψη της παράστασης δεν επιδιώκει ακρότητες. Τα κοστούμια που ο Κωνσταντίνος Ζαμάνης έφτιαξε για τους τρεις πρωταγωνιστές ανταποκρίνονται τόσο στο κλέος των ηρώων τους όσο και στη σκέψη της σκηνοθεσίας να τους  αντιμετωπίσει σαν μνημειακό υλικό. Μεγάλη η απόσταση που τα χωρίζει επομένως από την αμφιλεγόμενη ενδυματολογική επιλογή του Χορού που εμφανίζεται με sneakers και καθημερινά κοριτσίστικα ρούχα. Εγκυρότερη η σκηνογραφική πρόταση του Ζαμάνη μέσα από την οποία είδε τον οίκο των Ατρειδών να διασπάται τοποθετώντας τον καθέναν εξ αυτών στο δικό του ξύλινο βάθρο. Στις ανάγκες της περιοδείας υπάκουσαν και οι κάπως συντηρητικοί φωτισμοί του Νίκου Βλασόπουλου.
Η ανάγκη να διατηρηθούν οι ισορροπίες πάντως, δεν στερεί από την παράσταση την αξία και το ενδιαφέρον της.
  

Γιατί να το δω:
1. Για το τρίπτυχο των ερμηνευτών.
2. Για την εντιμότητα και την καθαρότητα της σκηνοθεσίας – ανάγνωσης.
3. Για την ωραία μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα.

Γιατί να μην το δω:
1. Δεν συντρέχει κανένας σοβαρός αποτρεπτικός λόγος.

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_slider Είδα: τo «Heisenberg» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου Μια γλυκιά, ανθρώπινη αν και χαμηλών τόνων, παράσταση. Main_img_1869 Είδα: τη «Μόλλυ Σουήνη» σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη Μια τρυφερή παράσταση που πραγματεύεται εύστοχα το ζήτημα της «τυφλότητας» και της ...ταυτότητας. Main_dscf2864 Είδα: τον «Δον Κιχώτη» σε σκηνοθεσία Σοφίας Σπυράτου Μία φανταχτερή και καθ' όλα έντιμη παιδική παράσταση. Main_at171011_1823a Είδα: τo «7 χρόνια» σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου Καλοστημένο και καλοπαιγμένο δράμα αγωνίας πάνω σε σύγχρονα αδιέξοδα. Main_irma_6_low_2__copy Είδα: την «Κατάρα της Ίρμα Βεπ» σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα Διασκεδαστικό, ανάλαφρο, καλοκουρδισμένο, αν και κάπως παλιομοδίτικο. Main_seafarer_print_stavroshabakis-10 Είδα: τo «Φάρο» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη Ενα επιτυχημένο πείραμα πάνω σε μια απρόσμενη δραματουργία που υπολογίζει πολλά στις ερμηνείες των πρωταγωνιστών.
#load_content_with_ajax