ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2018
Θέατρο | Είδα...

Είδα: το «Ένας άνθρωπος επιστρέφει στην πατρίδα του πιστεύοντας ότι θα τον σκοτώσουν και τον σκοτώνουν» σε σκηνοθεσία Ιόλης Ανδρεάδη 22 Δεκεμβρίου 2017

Εκεί που το θέατρο συναντά το τελετουργικό δράμα και μία Ρούλα Πατεράκη στα καλύτερά της.

H Ιόλη Ανδρεάδη και ο Αρης Ασπρούλης όταν αποφάσισαν να ανεβάσουν στη θεατρική σκηνή το έργο «Ένας άνθρωπος επιστρέφει στην πατρίδα του πιστεύοντας ότι θα τον σκοτώσουν και τον σκοτώνουν», μια μεταγραφή για δύο πρόσωπα βασισμένη στο «Murder in the Cathedral» του T.S. Eliot στη μνημειώδη μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη, ήξεραν εκ προοιμίου πως παίρνουν ένα μεγάλο ρίσκο. Και αυτό γιατί το πρώτο ολοκληρωμένο έργο του Eliot για το θέατρο, ένα ποιητικό όραμα που γράφτηκε για το Φεστιβάλ του Καντέρμπουρι το 1935, δεν είναι ούτε εύκολο ούτε εύπεπτο. Η πυκνότητα των νοημάτων του, η συμβολικότητα των λόγων του, ο υπόκωφος λυρισμός του και η βαθιά πνευματικότητα που το διαπνέει απαιτούν ένα εναργές και πεπαιδευμένο κοινό.

Είναι χαρακτηριστικό πως ενώ στο πρωτότυπο έργο παρουσιάζονται περισσότεροι από δέκα χαρακτήρες, οι Ανδρεάδη- Ασπρούλης στηριζόμενοι στη ρήση του Σεφέρη πως  «τα πρόσωπα του έργου δεν είναι πολλά - είναι ένα, ο Θωμάς. Η μάχη του με το αξεχώριστο κακό...», κράτησαν στη μεταγραφή του έργου τους μόνο δύο πρόσωπα: Τον Θωμά Μπέκετ και τη Γυναίκα της Καντερβουρίας. Αυτοί οι δύο ήρωες εμπερικλείουν μέσα τους όλες τις αντιθέσεις και τις συνθέσεις των προσώπων του πρωτότυπου έργου και τις κεντρικές δράσεις και αλληλεπιδράσεις τους τις παρακολουθούμε μέσα από έναν εσωτερικής έντασης διάλογο του Θωμά Μπέκετ με τον ίδιο του τον εαυτό. Αντιστοίχως, η Γυναίκα της Καντερβουρίας, μεταμορφώνεται σε χορό, ιερείς, Πειρασμούς, ακόμη και σε δήμιο/ Μαύρο Άγγελο του Θανάτου και διατηρεί σε όλη την παράσταση μία εξαιρετικά ιδιαίτερη σχέση με τον Θωμά. Και αυτό είναι αν μη τι άλλο ρηξικέλευθο και απόλυτα γοητευτικό, καθώς τελικά αποδείχθηκε πέρα ως πέρα λειτουργικό στην πράξη.

Η σκηνοθετική ματιά της Ιόλης Ανδρεάδη δεν προδίδει τη δραματουργική αυτή σύλληψη. Δεν επιθυμεί να εξηγήσει, να αναλύσει και να υποκύψει σε σκηνοθετικές ευκολίες στο κείμενο του Eliot. Τουναντίον το αντιμετωπίζει με τελετουργικό σεβασμό και με τη χρήση έντονων συμβολισμών (εξαιρετική η χρωματική αντίθεση των δύο πρωταγωνιστών) προσπαθεί να το αναδείξει. Οι ήρωές της στατικοί, σχεδόν ακίνητοι ορισμένες φορές  εκφωνούν τους λόγους τους και με τους χρωματισμούς των φωνών τους δημιουργούν την αίσθηση μιας νοερής κίνησης. Ο Θωμάς Μπέκετ ολόλευκος σαν αμνός του Θεού, σαν λευκή περιστέρα οδηγείται στο Θάνατο από τον Μαύρο Αγγελο και κατ΄επέκταση από έναν ολόκληρο λαό. Και εδώ είναι που το κείμενο έρχεται και εφάπτεται με τρόπο συγκλονιστικό με τη δική μας εποχή. Μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τη δική της ιδιαίτερη νόσο, μία εποχή που η κοινωνία της απαιτεί ένα εξιλαστήριο θύμα έτσι ώστε να επέλθει η καθάρση. Μία κάθαρση που δεν έρχεται δυστυχώς ποτέ γιατί «εγκλωβίζεται» στον αέναο κύκλο της ιστορίας και στην ανθρώπινη αυτοκαταστροφικότητα.

Η διανομή του έργου ήταν εν μέρει επιτυχής. Η Ρούλα Πατεράκη στο ρόλο της Γυναίκας μας έδωσε μία συγκλονιστική ερμηνεία. Μια απόλυτα δουλεμένη ερμηνεία, αρκετά μακριά από την προσωπική της μανιέρα (με ψήγματά της μόνο, που «έδεσαν» απόλυτα με τη ροή της παράστασης), που ανέδειξε την υποκριτική της ομορφιά. Οι αλλαγές στη φωνή της και η διαρκής κινησιολογική της μεταμόρφωση έδωσαν μία ξεχωριστή εσωτερική δυναμική στο έργο και ήταν τα στοιχεία που ουσιαστικά το ανέδειξαν. Ο Γιώργος Νανούρης στο ρόλο του Θωμά Μπέκετ ήταν  πιο αδύναμος και άνευρος στο σύνολο της ερμηνείας του (είναι δύσκολο για έναν νέο ηθοποιό βέβαια να σταθεί στη σκηνή στιβαρά έχοντας δίπλα του μία Πατεράκη στα καλύτερά της). Δεν κατάφερε έτσι να σηκώσει τον «σταυρό του Γολγοθά» του Θωμά Μπέκετ, παρά μόνο στον μονόλογο του κηρύγματος (που σημειωτέον διατηρήθηκε σχεδόν αυτούσιο στη μεταγραφή) που τον ερμήνευσε με πιο μεγάλη αμεσότητα.

Γιατί να δω την παράσταση
- Γιατί πρόκειται γα μία αυθεντική τελετουργική προσέγγιση του έργου του Eliot.
- Για τον καθαρό λόγο του κειμένου.
- Για την ερμηνεία της Ρουλας Πατεράκη.

Γιατί να μη δω την παράσταση
- Για το συμπνυκνωμένο νοημάτων κείμενο που απαιτεί την απόλυτη προσήλωση του θεατή.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_novosibirsk_state_academic_drama_theatre_timofey_kulyabin_tris_aderfes_site_5_photo_viktor_dmitriev-1 Είδα: τις «Τρεις αδελφές» σε σκηνοθεσία Τιμοφέι Κουλιάμπιν Μια παράσταση ποιητικού ρεαλισμού μαρτυρία καλού ρωσικού θεάτρου. Main_giannis_moschos_h_-poli_site_22 Είδα: την «Πόλη» σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόσχου Ουσιαστική και καλαίσθητη πρόταση στο θέατρο της Λούλας Αναγνωστάκη. Main_slider Είδα: το «Φαρενάιτ 451» σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου Το προφητικό βιβλίο του Ρέι Μπράντμπουρι στην πρώτη, χορταστική θεατροποίηση του στην ελληνική σκηνή. Main_pan180531_5d4_2952 Είδα: το «Δαχτυλίδι της μάνας» σε σκηνοθεσία Παύλου Παυλίδη Υποδειγματική σκηνοθεσία κι ερμηνευτική απόδοση ενός άγνωστου έργου που συγκινεί. Main_toneelgroep_ivo_van_hove_site_22_photo_jan_versweyveld-1 Είδα: το «Μετά την πρόβα» και την «Περσόνα» σε σκηνοθεσία Ιβο Βαν Χόβε Μια ευτυχής συγκυρία μετάκλησης που εγκαινίασε το φετινό φεστιβαλικό προγραμματισμό. Main_normal_dimitris_kourtakis_apotiximenes_apopires_eorisis_sto_ergastirio_mou_site_5-1 Είδα: Το «Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης στο εργαστήριό μου» σε σκηνοθεσία Δ. Κουρτάκη Ο καλύτερος θεατρικός επίλογος για το φετινό φεστιβάλ Αθηνών.
#load_content_with_ajax