Θέατρο | Είδα...

Είδα: την «Γρανάδα» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού 14 Φεβρουαρίου 2018

Το νέο απόκτημα της ελληνικής δραματουργίας, σ' ένα βαθιά συγκινητικό ανέβασμα.

Ο Γιάννης Καλαβριανός είναι σκηνοθέτης. Οχι. Ο Γιάννης Καλαβριανός είναι και σκηνοθέτης. Γιατί η βασικότερη ή τουλάχιστον η πιο προσωπική λειτουργία του είναι αυτή του συγγραφέα. Και ίσως το θέατρο ντοκουμέντο με το οποίο καταπιάστηκε αρχικά να μην ανέδειξε όλες τις συγγραφικές του δυνατότητες ωστόσο, τα τελευταία του έργα, το «Αβελάρδος και Ελοϊζα» (2015) και η νεόκοπη «Γρανάδα» είναι γενναιόδωρες μαρτυρίες μιας σημαντικής ποιητικής γραφής, πλούσια σε συναίσθημα, λυρισμό, υπαρξιακό βάθος και ωραίους χαρακτήρες.

Ισως, μάλιστα, στην περίπτωση της «Γρανάδας» (που μόλις ανέβηκε στο Από Μηχανής θέατρο) να συναντάμε το πιο ολοκληρωμένο έργο που έχει υπογράψει ως τώρα. Ο Γιάννης Καλαβριανός γράφει ένα κείμενο αναζητώντας απαντήσεις για τη ζωή. Κι αν αυτό ακούγεται γενικόλογο γράφει ένα έργο που θέτει ερωτήσεις για την απώλεια· για τη ζωή που ορίζεται από τον θάνατο και για τη ζωή που ορίζεται από το χρόνο. Περισσότερο, όμως, γράφει ένα έργο για τη ζωή που ορίζεται από την αγάπη. Ολες αυτές οι μεγαλειώδεις δυνάμεις που κινούν από καταβολής το ανθρώπινο σύμπαν χωρούν στην καθημερινή ιστορία μιας, σχεδόν, τυπικής ελληνικής οικογένειας και συνάμα κινούνται παράλληλα με το επικό life story της βασίλισσας Ιωάννας της Καστίλλης (γνωστής και ως Ιωάννας της τρελής). Είναι ευρηματικότατη – αν όχι ευφυής - η ιδέα με την οποία ο συγγραφέας υφαίνει και πλέκει αυτές τις δύο αφηγήσεις  που - τουλάχιστον - χρονικά πολύ απέχουν· σαν να «βλέπεις κάτι από το παρελθόν και ξανακοιτάζεις το μέλλον».

Ο «Αβελάρδος και Ελοϊζα» ήταν η πρώτη φορά που ο Καλαβριανός επιχείρησε να εφορμήσει δραματουργικά από μια πραγματική ιστορία (καταγεγγραμένη στον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα) και με μυθιστορηματική χροιά. Εδώ ωστόσο, στη «Γρανάδα» προχωράει το εγχείρημα του ένα βήμα παρακάτω, καθώς τη φωτίζει μέσα από σύγχρονα πρόσωπα που, τρόπον τινά, μοιράζονται τα ίδια φορτία. Κι, όπως οι αρχαίοι τραγικοί απέδιδαν τα ανθρώπινα πάθη σε βασιλικούς οίκους για να τα απευθύνουν στους κοινούς θνητούς, έτσι κι εκείνος θέτει ως παράδειγμα τον τραγικό βίο της βασίλισσας Ιωάννας για να βρει “απογόνους” αυτού, όπου κι αν κοιτάξει στον ανθρώπινο κύκλο – ακόμα και σ' αυτόν μιας ελληνικής μεσοαστικής οικογένειας.

Η ωραία λογοτεχνική γλώσσα, τα φλας μπακ της αφήγησης μέσα στον χρόνο, τα κορυφαία θέματα που θίγονται μ' έναν ευθύβολο τρόπο, ο σαρκασμός προστίθενται στις αρετές της γραφής του που μοιάζουν να “προ-σκηνοθετούν” την παράσταση. Από τη στιγμή, που ο συγγραφέας παραχωρεί τη θέση του στο σκηνοθέτη Γιάννη Καλαβριανό όλα αυτά αποκτούν μια κινηματογραφική ευρυθμία, χωρίς σοβαρές εξάρσεις και βρίσκουν τόπο ν' ανήκουν στα πρόσωπα και τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών.
Μια πολύ δεμένη ομάδα, μολονότι δεν έχουν δουλέψει ξανά με την ίδια ακριβώς σύνθεση -  Φιλαρέτη Κομνηνού, Εφη Σταμούλη, Γιώργος Γλάστρας, Στέφη Πουλοπούλου, Αλεξία Μπεζίκη, Διαμαντής Αδαμαντίδης -  αναδεικνύουν άριστα τις ποιότητες του κειμένου. Λοξοδρομούν τεχνηέντως του μελό και κατακτούν τη γνήσια, ατόφια συγκίνηση με ερμηνείες που χαρακτηρίζονται από έναν, καλώς εννοούμενο, ρεαλισμό, από μια ρέουσα αυθεντικότητα· παρότι συνομιλούν με τ' άπιαστα και συχνά ακατανόητα της θνητότητας και της τραγικότητας μας.
Στην ομάδα, αν και δεν μοιράζεται τη σκηνή μαζί τους, εντάσσεται και η Λυδία Φωτοπούλου που εμφανίζεται σε βίντεο ως Ιωάννα (περισσότερο φασματική είναι η εμφάνιση της παρά ρόλος) σταθερά αχώριστη από τη θαυμαστή λεπτότητα και μελαγχολία με την οποία ερμηνεύει.
Χρήσιμοι συνομιλητές με αυτό το δραματουργικό τοπίο του χοροχρόνου και των συναισθημάτων του η σκηνογραφία της Ευαγγελίας Θεριανού, η μουσική του Αγγελου Τριανταφύλλου και τα φώτα του Αλέκου Αναστασίου.
Κι όλοι τους συμμέτοχοι σε μια ακόμα σημαντική στιγμή  αυτής της σεζόν για το χώρο της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας.


Γιατί να το δω:
-Για το κληροδότημα ενός σημαντικού ελληνικού έργου.
-Για τις βαθιά συγκινητικές ερμηνείες.
-Για την προσεγμένη σκηνοθεσία.

Γιατί να μην το δω:
Ουδείς λόγος.

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_slider Είδα: την «Αντιγόνη» σε σκηνοθεσία Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια Αρτιο αποτέλεσμα σε μια από τις παραστάσεις που θα ξεχωρίσουν αυτό το καλοκαίρι. Main_slider Είδα: τον «Πλούτο» σε σκηνοθεσία Νικίτα Μιλιβόγεβιτς Μία εύστοχη διασκευή με εξαιρετικές ερμηνείες από το σύνολο των ηθοποιών. Main_cezaris_grauzinis_agamemnon_site_29_photo_evi_fylaktou Είδα: τον «Αγαμέμνονα» σε σκηνοθεσία Τσεζάρε Γκραουζίνις Η σκηνοθετική γραμμή λοιπόν αντικατέστησε τις πράξεις με το λόγο, αλλά όπως αναφέρει και ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του, το θέατρο είναι μίμηση πράξεων. Main_slider Είδα: τις «Τρωάδες» σε σκηνοθεσία Θόδωρου Τερζόπουλου Μια συνταρακτική τελετουργική απόδοση της τραγωδίας του Ευριπίδη. Main_mapa_teatro_apoxairetismos_site_1_photo_camille_barnaud-1 Είδα: τον «Αποχαιρετισμό» σε σκηνοθεσία Heidi Abderhalden και Rolf Abderhalden Μία παράσταση που καταφέρνει να δείξει τη ζωή της Κολομβίας, ενώ ταυτόχρονα διδάσκει. Main_skin-lia_haraki Είδα [κι ένιωσα]: το «Skin» της Λίας Χαράκη Μία συγκινητική performance - εμπειρία γύρω από την έννοια της εμπιστοσύνης.
#load_content_with_ajax