Θέατρο | Είδα...

Είδα: τον «Φεγγίτη» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη 13 Απριλίου 2018

Ωραία ακροβασία ανάμεσα στο πολιτικό και το ρομαντικό δράμα που φωτίζεται χάρη στις θαυμάσιες ερμηνείες.

Τα παραπλανητικά - ως προς την ταυτότητα τους – έργα, τα έργα που προοδευτικά “μεταμφιέζονται” σε κάτι άλλο από αυτό που αρχικά εισηγούνται, εξυπηρετούν θαυμάσια τη θεατρική τέχνη, η οποία υμνεί ανά πάσα στιγμή τη μεταμφίεση, την τέχνη του υποκριτή. Σε αυτήν την κατηγορία μπορούμε να εντάξουμε και το «Skylight» του Ντέιβιντ Χίαρ που, καθώς ξετυλίγει την πλοκή του, βαθαίνει, ανατρέπεται, αλλάζει πρόσωπο. Κι είναι αυτή μια από τις αιτίες που το κατατάσσει στην αξιόλογη σύγχρονη βρετανική δραματουργία.

Συστήνεται ως ένα χαμηλότονο ρομαντικό δράμα, ως ένας απολογισμός (ή μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης) στην παράνομη ερωτική σχέση ενός επιτυχημένου επιχειρηματία με την, κατά πολύ, νεότερη υφισταμένη του για να τραπεί μεθοδικά και κλιμακωτά προς μια σαφή πολιτική κατεύθυνση, ένα ηχηρό κοινωνικό σχόλιο.

Γραμμένο στα μέσα της δεκαετίας του '90 απηχεί τη μετα-θατσερική Βρετανία - τη βαθιά και βίαια αλλοτριωμένη από τις αξίες του καπιταλισμού – και αναδεικνύει την απαξίωση του ιδεαλισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης. Το έργο του Ντέιβιντ Χίαρ απηχεί τη βοή της νέας μορφής ταξικότητας όπως την εξέθεσε το φιλελεύθερο μοντέλο στην αγγλική κοινωνία – πολύ νωρίτερα συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη. Κι έτσι αυτό που αρχικά μοιάζει με μια τυπική αφήγηση για τις ανθρώπινες σχέσεις, ίσως και τη μάχη των φύλων κορυφώνεται σ' ένα (ευαίσθητο) μανιφέστο για την πάλη των τάξεων.

Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης επιχειρεί για δεύτερη φορά μέσα στην ίδια θεατρική χρονιά – μετά τον «Φάρο» του Κόνορ ΜακΦέρσον - να “διαβάσει” ένα αμφίσημο κείμενο και, ομολογουμένως, τα καταφέρνει. Αφαιρεί σταδιακά και ψύχραιμα τις επιφανειακές κρούστες του κειμένου, ενισχύοντας ολοένα τα πορτρέτα των δυο χαρακτήρων, του Τομ και της Κίρα, παρακολουθώντας με ακρίβεια τις αντιδράσεις τους και σκηνοθετώντας με ψυχολογικούς όρους. Μέσα από τους ήρωες του, εξάλλου, δίνει μέγεθος στους κόσμους που ο καθένας εκπροσωπεί για να αφήσει στο τέλος εκτεθειμένο το, μεταξύ τους, χάσμα. Και παρότι το δραματουργικό υλικό αφιερώνεται, σχεδόν εξ ολοκλήρου, στη σφοδρότητα των αντιθέσεων, η σκηνοθεσία του δεν παραλείπει να φωτίσει (τιμώντας και τον τίτλο του έργου) την ενωτική δύναμη της αγάπης. «Όταν δύο άνθρωποι είναι μαζί τότε υπάρχει ρίσκο», όπως αναφέρει ο Χίαρ (στη φροντισμένη εδώ μετάφραση της Μιρέλλας Παπαοικονόμου).

Ο Τομ Σέρζεντ, αρρενωπός μα κοντά στα 60, είναι ένας ιδιοκτήτης ακριβών εστιατορίων (που ανήκουν πια σε μια εταιρία εισηγμένη στο Χρηματιστήριο) απρόσιτος για τους υπαλλήλους του, σεξιστής, συναισθηματικά μη διαθέσιμος, φυγόπονος, αυτάρεσκος, ένα πρόσωπο που έχει αφομοιώσει πλήρως τις αξίες του καπιταλισμού καθώς αξιολογεί τη φτώχεια ή την αλληλεγγύη προς τη φτώχεια ως ένα ακόμα σύμπτωμα της εποχής του. Η Κίρα που υπήρξε υπάλληλος του, παρότι γόνος πλούσιας οικογένειας, έχει πλέον αφιερωθεί στη διδασκαλία, σε σχολεία που αναβιώνουν τη «ζούγκλα του μαυροπίνακα», εκθέτοντας όλες τις ευαισθησίες, την ανάγκη για κοινωνική συνεισφορά και συμμετοχή, απόλυτα διαθέσιμη να αναγνωρίσει και να ενταχθεί στην πραγματικότητα που την περιβάλλει.

Έχει σημασία  - αφού πάνω σε αυτούς τους χαρακτήρες υφαίνεται όλο το έργο – να αναδειχθούν με λεπτομέρεια οι πτυχές της προσωπικότητας τους, αφού κανείς δεν είναι αθώος, κανείς τους δεν συντάσσεται πλήρως με το «καλό» ή το «κακό» (άλλη μια αμφισημία του έργου). Γι' αυτό και πρέπει να σταθούμε στις ερμηνείες του Δημήτρη Καταλειφού και της Λουκίας Μιχαλοπούλου που ίσως να μην δικαιολογούν την τυπική εικόνα ενός παράνομου ζευγαριού – ωστόσο αποτυπώνουν αυτά τα δύο πρόσωπα στην ολότητα τους. Δείτε τον Δημήτρη Καταλειφό σαρωτικό, ταχύτατο να δίνει όλες τις πληροφορίες γύρω από το εργασιακό σύμπαν του Τομ· δείτε τον πως περιφέρεται στο χώρο (ένα διαμέρισμα εργατικής τάξης, όπως το σχεδίασε η Αθανασία Σμαραγδή) με την άνεση, τη σιγουριά και την αλαζονεία ενός καπιταλιστή, αλλά και στο τέλος την έκδηλη αμηχανία να αντιμετωπίσει τη ζωή στις υπόλοιπες εκφάνσεις της. Κι από την άλλη, τη Λουκία Μιχαλοπούλου να υπερασπίζεται με γνήσιο πάθος και συναισθηματική φόρτιση την ανθρώπινη αξία, την προσφορά στον άλλο, να εμφορείται από την αγάπη για το ταπεινό και τη λύτρωση που αυτό προσφέρει στην Κίρα, την ηρωίδα της. Είναι εξαιρετικές οι ερμηνείες τους και σε αυτές προστίθεται η καταλυτική παρουσία του Μιχάλη Πανάδη – στο ρόλο του Εντουαρντ, γιου του Τομ – που με μια αξιοπρόσεχτη αυθεντικότητα έρχεται σαν μια συμφιλιωτική δύναμη ανάμεσα στους δύο ήρωες. Εκπροσωπεί ίσως την ανάγκη του έργου να προσφέρει μια κάθαρση ή τουλάχιστον μιαν αχτίδα φωτός από τον φεγγίτη.

 

Γιατί να το δω:

  • Για τις εξαιρετικές ερμηνείες των πρωταγωνιστών.
  • Για την ενδιαφέρουσα δραματουργία.
  • Για την προσεγμένη σκηνοθεσία.

Γιατί να μην το δω:

  • Για την βραδυφλεγή φύση του έργου. 

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_255792g-evg_oelithios_1028_899 Είδα: τον «Ηλίθιο» σε σκηνοθεσία Νίκου Διαμαντή Συμβατική στα όρια της έντιμης ανάγνωσης του κλασικού κειμένου μ' έναν άνισο θίασο. Main_img_2946color_essentials_09 Είδα: τις «Δούλες» σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη Ίσως το πιο ενδιαφέρον και εύστοχο ανέβασμα του έργου τα τελευταία χρόνια. Main_b_24081_amlet Είδα: το «Please, continue (Hamlet)» των Roger Bernat και Yan Duyvendak Εκεί όπου ο δικανικός λόγος συνάντησε τους σαιξπηρικούς ήρωες. Main_x%ce%a9%ce%a1%ce%9f%ce%a3_photo_by___karol_jarek_(56)_ Είδα: τα «Ανεμοδαρμένα ύψη» σε σκηνοθεσία Σίμου Κακάλα Εμπνευσμένο δείγμα χειροποίητου θεάτρου πάνω στο συναρπαστικό μυθιστόρημα της Εμιλυ Μπροντέ. Main_main_1.i_lampsi_mias_asimantis_nixtas Είδα: τη «Λάμψη μιας ασήμαντης νύχτας» σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη Ένα σημαντικό έργο που εκπλήσσει με την τραχύτητα, αλλά και τη βαθιά του ευαισθησία. Main_bacchae10_elina_giounanli Είδα: τις «Βάκχες» σε σκηνοθεσία Αρη Μπινιάρη Ένα ακόμα εμπνευσμένο επεισόδιο στην ανάγνωση της αρχαίας τραγωδίας από τον σκηνοθέτη.
#load_content_with_ajax