Θέατρο | Είδα...

Είδα: το «Δαχτυλίδι της μάνας» σε σκηνοθεσία Παύλου Παυλίδη 06 Ιουνίου 2018

Υποδειγματική σκηνοθεσία κι ερμηνευτική απόδοση ενός άγνωστου έργου που συγκινεί.

Πώς μία ομάδα νέων παιδιών μπορεί να διαχειριστεί ένα διήγημα του 1898 γραμμένο σε ιδιάζουσα ντοπιολαλιά και να το κάνει να ηχήσει στο σήμερα; Πώς μπορεί μέσα σ΄αυτό να συγκεράσει την παράδοση με το σήμερα τόσο αρμονικά και τόσο συγκινητικά; Πώς μπορεί να συνδυάσει παραδοσιακά όργανα με την ηλεκτρική κιθάρα και με όχημα μία μόνο ξύλινη εξέδρα να μας βυθίσει στα νεραϊδοσκοτάδια της Ηπείρου και να μας μεταφέρει πάνω ψηλά στα βουνά δροσίζοντάς μας  καλοκαιριάτικα;  Και πώς ένας θάνατος, μπορεί να αποβεί μία αισιόδοξη τελετή αποχαιρετισμού;
Απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δίνονται μέσα από την προσέγγιση του έργου του 1898 «Το δαχτυλίδι της μάνας» του Γιάννη Καμπύση που παρουσίασε η ομάδα των C. for Circus και σκηνοθέτησε με ξεχωριστή έμπνευση ο Παύλος Παυλίδης.
Οι περισσότεροι γνωρίζουν το έργο αυτό από τη μεταφορά του, το 2004, στην Εθνική Λυρική Σκηνή σε λιμπρέτο Γιώργου Στεφόπουλου (ο οποίος υπέγραφε ως Άγνης Ορφικός), μουσική Μανώλη Καλομοίρη  και σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Η ιστορία του απλή. Διαδραματίζεται στην ελληνική ύπαιθρο παραμονή Χριστουγέννων και βασίζεται στη ζωή του ποιητή  Κώστα Κρυστάλλη, τον ποιητή του βουνού και της στάνης, όπως έχει χαρακτηριστεί. Σε μία καλύβα κοντά στο δάσος ζει μία φτωχή οικογένεια: η μάνα κι οι δυο της γιοι. Ο 25χρονος Γιαννάκης, ο Ποιητής, βαριά άρρωστος, γνωρίζοντας πως έχει πλέον λίγη ζωή μέσα του, νοσταλγεί τα απάτητα βουνά του τόπου του, τους θρύλους της οικογένειάς του, τις Νεράιδες του Βουνού. Ταξιδεύει με τη φαντασία του κοντά τους, για να τον συντροφεύσουν στις τελευταίες του στιγμές και καρτερά να “σβήσει” στην ποδιά της αγαπημένης του. H μητέρα του, για να τον σώσει, αποφασίζει να πουλήσει τη μοναδική περιουσία της οικογένειας, το δαχτυλίδι που έδωσαν κάποτε οι μοίρες στους προγόνους της, αν και γνωρίζει ότι μια τέτοια κίνηση είναι καταραμένη.

Σαν επιλογή και μόνο, το να ανεβάσει κάποιος εν έτει 2018 και μάλιστα αρχές Ιουνίου, παράλληλα δηλαδή με την έναρξη του Φεστιβάλ Αθηνών, αυτό το έργο του Καμπύση στο θεατρικό σανίδι, αποτελεί εκ προοιμίου διάβημα… απονενοημένο.  Πόσο μάλλον, όταν την επιλογή αυτή κάνει μία ομάδα νέων ηθοποιών που έχει μεν κάποιους σταθερούς ακολούθους, δεν έχει όμως την σκέπη ενός μεγάλου θεατρικού οργανισμού πάνω από το κεφάλι της. Οι C For Circus αποδεικνύουν, ωστόσο, περίτρανα πώς οι καλές δουλειές βρίσκουν πάντα  ανταπόκριση (η παράσταση από τις πρώτες μέρες παρουσίασής της γνωρίζει απανωτά sold out), αλλά και χώρο, ακόμη και στο ασφυκτικό θεατρικό τοπίο της Αθήνας.
Ο Παύλος Παυλίδης επέλεξε να σκηνοθετήσει ένα άγνωστο στο ευρύ κοινό έργο και διαχειρίστηκε το υλικό του με υποδειγματική δεξιοτεχνία χτυπώντας νοηματικά φλέβα χρυσού. Κι αυτό γιατί στηρίχθηκε στην ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να ονειρεύεται και να στρέφεται στη φαντασία του αυτούς τους δύσκολους καιρούς. Στην ανάγκη του να παραμερίζει την σκληρή πραγματικότητα - όχι μόνο τη ρεαλιστική, αλλά και την υπαρξιακή/ μεταφυσική, αυτή που κρατά άσβεστο τον φόβο του θανάτου- και να «ταξιδεύει» με όχημα το μυαλό του σε τόπους απλούς, παραμυθένιους και συμβολικούς. Στη φύση, στα στοιχεία της, αλλά και στις πολλαπλές διαστάσεις της ζωής που, αν μη τι άλλο, υπαγορεύουν πως τελικά η ουσία ενυπάρχει μέσα στην απλότητα.

Με όχημα τη μουσική, την ποίηση και τη φαντασία, οι C. for Circus στήνουν μια ολοζώντανη τελετή αποχαιρετισμού, μία τελετή που, μολονότι οι προσλαμβάνουσες της ήταν κάποιες φορές ευδιάκριτες (θυμήθηκαμε την «Γκόλφω» του Καραθάνου, και λόγω της ντοπιολαλιάς και στον ύμνο της αγάπης, αλλά και τους«Πέρσες» του Άρη Μπινιάρη στα ροκ χορικά σημεία της παράστασης), συνιστά μία μοναδική εμπειρία θέασης. Κι αυτό γιατί στήθηκε με φρέσκια ματιά, χωρίς εντυπωσιασμούς, με λιτά μέσα κι επίκεντρο τους ίδιους τους ηθοποιούς. Με τον λόγο, το μέλος, τις εναλλαγές του φωτός με το απόλυτο σκοτάδι και με μοναδικό σκηνικό όχημα μία μεγάλη ξύλινη σανίδα, που στην αρχή ήταν το λογείο ενός… δυναμικού μπουλουκιού κι ακολούθως «μεταμορφώθηκε» σε τραμπάλα, σε λόφους και βουνά.
Η ομάδα των ηθοποιών (Παναγιώτης Γαβρέλας, Χρύσα Κοτταράκου, Αθανασία Κουρκάκη, Ειρήνη Μακρή, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Νατάσα Ρουστάνη, Σπύρος Χατζηαγγελάκης) έμοιαζε με υποκριτική γροθιά, από αυτές που δεν μπορείς να ξεχωρίσεις κανέναν, γιατί ο καθένας είχε τη δική του στιγμή κορύφωσης. Η ντοπιολαλιά και οι ιδιωματισμοί του Καμπύση έρεαν αβίαστα στον λόγο τους ξυπνώντας στο υποσυνείδητό μας αναμνήσεις εντυπωμένες από τους παππούδες μας που μας αφηγούνταν ιστορίες από μία Ελλάδα ξεχασμένη, παραμύθια με ξωτικά και μοίρες κι έδιναν σάρκα κι οστά σ΄έναν κόσμο σχεδόν μυστικιστικό, ενώ παράλληλα η μελοποίηση πολλών σημείων του κειμένου παρείχε απλόχερα ζωογόνο πνοή στο κείμενο. 

Γιατί να δω την παράσταση:

  • Γιατί ο τρόπος που ζωντανεύει το κείμενο του 1898 είναι τουλάχιστον υποδειγματικός.
  • Για τα ρίγη συγκίνησης που θα σας κατακλύσουν μπροστά στο δέος του θανάτου.
  • Γιατί αποδεικνύεται περίτρανα πως η νέα γενιά μπορεί να κάνει θαύματα.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_proton_theatre_kornel_bourdicho_apomimisi_zois_site_2-1 Είδα: την «Απομίμηση ζωής» σε σκηνοθεσία Κόρνελ Μούντρουτσο Εντυπωσιακά σκηνικά ευρήματα και ελλιπής δραματουργία σε μια παράσταση που διατηρεί το ενδιαφέρον του θεατή. Main_loula_pateraki_ergotaksio_kokkini_site_07_photo_evi_fylaktou Είδα: το «Εργοταξιο Λούλα Αναγνωστάκη- Η κόκκινη παράσταση» σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη Η πολιτική χροιά των έργων της Αναγνωστάκη σε μία αμφιλεγόμενη προσέγγιση. Main_georgia_mavragani_par_ola_ayta_site_04_photo_haris_akriviadis_christina_zaxopoulou-1 Είδα: το «Παρ’ όλα αυτά» σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη Μια παράσταση- μαρτυρία για τον καρκίνο, ένα βιωμένο, αναποδογυρισμένο και ξαναχτισμένο παρόν που δεν έχει «καθαρίσει» εντελώς (για κάποιες τουλάχιστον) ακόμα. Main_loula_pateraki_ergotaksio_lefki_site_03_photo_evi_fylaktou Είδα: Το «Εργοτάξιο Λούλα Αναγνωστάκη – Η λευκή παράσταση» σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη Μια παράσταση που μιλάει εύστοχα για τη ματαιότητα, τη ζωή, τον θάνατο, αλλά και τους ανθρώπους που βρέθηκαν δίπλα στη συγγραφέα παρασύροντας και βυθίζοντας το κοινό μέσα στον κόσμο της. Main_novosibirsk_state_academic_drama_theatre_timofey_kulyabin_tris_aderfes_site_5_photo_viktor_dmitriev-1 Είδα: τις «Τρεις αδελφές» σε σκηνοθεσία Τιμοφέι Κουλιάμπιν Μια παράσταση ποιητικού ρεαλισμού μαρτυρία καλού ρωσικού θεάτρου. Main_giannis_moschos_h_-poli_site_22 Είδα: την «Πόλη» σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόσχου Ουσιαστική και καλαίσθητη πρόταση στο θέατρο της Λούλας Αναγνωστάκη.
#load_content_with_ajax