ΤΡΙΤΗ 14 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018
Θέατρο | Είδα...

Είδα: το «Δαχτυλίδι της μάνας» σε σκηνοθεσία Παύλου Παυλίδη 06 Ιουνίου 2018

Υποδειγματική σκηνοθεσία κι ερμηνευτική απόδοση ενός άγνωστου έργου που συγκινεί.

Πώς μία ομάδα νέων παιδιών μπορεί να διαχειριστεί ένα διήγημα του 1898 γραμμένο σε ιδιάζουσα ντοπιολαλιά και να το κάνει να ηχήσει στο σήμερα; Πώς μπορεί μέσα σ΄αυτό να συγκεράσει την παράδοση με το σήμερα τόσο αρμονικά και τόσο συγκινητικά; Πώς μπορεί να συνδυάσει παραδοσιακά όργανα με την ηλεκτρική κιθάρα και με όχημα μία μόνο ξύλινη εξέδρα να μας βυθίσει στα νεραϊδοσκοτάδια της Ηπείρου και να μας μεταφέρει πάνω ψηλά στα βουνά δροσίζοντάς μας  καλοκαιριάτικα;  Και πώς ένας θάνατος, μπορεί να αποβεί μία αισιόδοξη τελετή αποχαιρετισμού;
Απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δίνονται μέσα από την προσέγγιση του έργου του 1898 «Το δαχτυλίδι της μάνας» του Γιάννη Καμπύση που παρουσίασε η ομάδα των C. for Circus και σκηνοθέτησε με ξεχωριστή έμπνευση ο Παύλος Παυλίδης.
Οι περισσότεροι γνωρίζουν το έργο αυτό από τη μεταφορά του, το 2004, στην Εθνική Λυρική Σκηνή σε λιμπρέτο Γιώργου Στεφόπουλου (ο οποίος υπέγραφε ως Άγνης Ορφικός), μουσική Μανώλη Καλομοίρη  και σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Η ιστορία του απλή. Διαδραματίζεται στην ελληνική ύπαιθρο παραμονή Χριστουγέννων και βασίζεται στη ζωή του ποιητή  Κώστα Κρυστάλλη, τον ποιητή του βουνού και της στάνης, όπως έχει χαρακτηριστεί. Σε μία καλύβα κοντά στο δάσος ζει μία φτωχή οικογένεια: η μάνα κι οι δυο της γιοι. Ο 25χρονος Γιαννάκης, ο Ποιητής, βαριά άρρωστος, γνωρίζοντας πως έχει πλέον λίγη ζωή μέσα του, νοσταλγεί τα απάτητα βουνά του τόπου του, τους θρύλους της οικογένειάς του, τις Νεράιδες του Βουνού. Ταξιδεύει με τη φαντασία του κοντά τους, για να τον συντροφεύσουν στις τελευταίες του στιγμές και καρτερά να “σβήσει” στην ποδιά της αγαπημένης του. H μητέρα του, για να τον σώσει, αποφασίζει να πουλήσει τη μοναδική περιουσία της οικογένειας, το δαχτυλίδι που έδωσαν κάποτε οι μοίρες στους προγόνους της, αν και γνωρίζει ότι μια τέτοια κίνηση είναι καταραμένη.

Σαν επιλογή και μόνο, το να ανεβάσει κάποιος εν έτει 2018 και μάλιστα αρχές Ιουνίου, παράλληλα δηλαδή με την έναρξη του Φεστιβάλ Αθηνών, αυτό το έργο του Καμπύση στο θεατρικό σανίδι, αποτελεί εκ προοιμίου διάβημα… απονενοημένο.  Πόσο μάλλον, όταν την επιλογή αυτή κάνει μία ομάδα νέων ηθοποιών που έχει μεν κάποιους σταθερούς ακολούθους, δεν έχει όμως την σκέπη ενός μεγάλου θεατρικού οργανισμού πάνω από το κεφάλι της. Οι C For Circus αποδεικνύουν, ωστόσο, περίτρανα πώς οι καλές δουλειές βρίσκουν πάντα  ανταπόκριση (η παράσταση από τις πρώτες μέρες παρουσίασής της γνωρίζει απανωτά sold out), αλλά και χώρο, ακόμη και στο ασφυκτικό θεατρικό τοπίο της Αθήνας.
Ο Παύλος Παυλίδης επέλεξε να σκηνοθετήσει ένα άγνωστο στο ευρύ κοινό έργο και διαχειρίστηκε το υλικό του με υποδειγματική δεξιοτεχνία χτυπώντας νοηματικά φλέβα χρυσού. Κι αυτό γιατί στηρίχθηκε στην ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να ονειρεύεται και να στρέφεται στη φαντασία του αυτούς τους δύσκολους καιρούς. Στην ανάγκη του να παραμερίζει την σκληρή πραγματικότητα - όχι μόνο τη ρεαλιστική, αλλά και την υπαρξιακή/ μεταφυσική, αυτή που κρατά άσβεστο τον φόβο του θανάτου- και να «ταξιδεύει» με όχημα το μυαλό του σε τόπους απλούς, παραμυθένιους και συμβολικούς. Στη φύση, στα στοιχεία της, αλλά και στις πολλαπλές διαστάσεις της ζωής που, αν μη τι άλλο, υπαγορεύουν πως τελικά η ουσία ενυπάρχει μέσα στην απλότητα.

Με όχημα τη μουσική, την ποίηση και τη φαντασία, οι C. for Circus στήνουν μια ολοζώντανη τελετή αποχαιρετισμού, μία τελετή που, μολονότι οι προσλαμβάνουσες της ήταν κάποιες φορές ευδιάκριτες (θυμήθηκαμε την «Γκόλφω» του Καραθάνου, και λόγω της ντοπιολαλιάς και στον ύμνο της αγάπης, αλλά και τους«Πέρσες» του Άρη Μπινιάρη στα ροκ χορικά σημεία της παράστασης), συνιστά μία μοναδική εμπειρία θέασης. Κι αυτό γιατί στήθηκε με φρέσκια ματιά, χωρίς εντυπωσιασμούς, με λιτά μέσα κι επίκεντρο τους ίδιους τους ηθοποιούς. Με τον λόγο, το μέλος, τις εναλλαγές του φωτός με το απόλυτο σκοτάδι και με μοναδικό σκηνικό όχημα μία μεγάλη ξύλινη σανίδα, που στην αρχή ήταν το λογείο ενός… δυναμικού μπουλουκιού κι ακολούθως «μεταμορφώθηκε» σε τραμπάλα, σε λόφους και βουνά.
Η ομάδα των ηθοποιών (Παναγιώτης Γαβρέλας, Χρύσα Κοτταράκου, Αθανασία Κουρκάκη, Ειρήνη Μακρή, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Νατάσα Ρουστάνη, Σπύρος Χατζηαγγελάκης) έμοιαζε με υποκριτική γροθιά, από αυτές που δεν μπορείς να ξεχωρίσεις κανέναν, γιατί ο καθένας είχε τη δική του στιγμή κορύφωσης. Η ντοπιολαλιά και οι ιδιωματισμοί του Καμπύση έρεαν αβίαστα στον λόγο τους ξυπνώντας στο υποσυνείδητό μας αναμνήσεις εντυπωμένες από τους παππούδες μας που μας αφηγούνταν ιστορίες από μία Ελλάδα ξεχασμένη, παραμύθια με ξωτικά και μοίρες κι έδιναν σάρκα κι οστά σ΄έναν κόσμο σχεδόν μυστικιστικό, ενώ παράλληλα η μελοποίηση πολλών σημείων του κειμένου παρείχε απλόχερα ζωογόνο πνοή στο κείμενο. 

Γιατί να δω την παράσταση:

  • Γιατί ο τρόπος που ζωντανεύει το κείμενο του 1898 είναι τουλάχιστον υποδειγματικός.
  • Για τα ρίγη συγκίνησης που θα σας κατακλύσουν μπροστά στο δέος του θανάτου.
  • Γιατί αποδεικνύεται περίτρανα πως η νέα γενιά μπορεί να κάνει θαύματα.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_kthve_giannis_anastasakis_orestis_site_18_photo_tasos_thomoglou Είδα: τον «Ορέστη» σε σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη Ανισο και ετεροβαρές αποτέλεσμα με επί μέρους καλές στιγμές. Main_vangelis_theodoropoulos_thesmoforiazouses_press_29_photo_evi_fylaktou Είδα: Τις «Θεσμοφοριάζουσες» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου Μία ολοκληρωμένη, φρέσκια, πολύχρωμη και πλήρη έμπνευσης δουλειά. Main_ethniko_theatro_thanos_papakonstadinou_ilektra_press_01_photo_elina_giounanli-1 Είδα: την «Ηλέκτρα» σε σκηνοθεσία Θάνου Παπακωνσταντίνου Ο σκηνοθέτης πραγματοποιεί το επιδαύριο ντεμπούτο του κάτω από πολύ καλές συνθήκες. Main_blindspot_theatre_group_michalis_konstantatos_site_19_photo_pinelopi_gerasimou Είδα: τους «Βρικόλακες» σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κωνσταντάτου Μια εμπνευσμένη παράσταση στην οποία φωτίζεται όλος ο ψυχικός και μη συνειδητός κόσμος των ηρώων. Main_slider Είδα: την «Αντιγόνη» σε σκηνοθεσία Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια Αρτιο αποτέλεσμα σε μια από τις παραστάσεις που θα ξεχωρίσουν αυτό το καλοκαίρι. Main_slider Είδα: τον «Πλούτο» σε σκηνοθεσία Νικίτα Μιλιβόγεβιτς Μία εύστοχη διασκευή με εξαιρετικές ερμηνείες από το σύνολο των ηθοποιών.
#load_content_with_ajax