ΠΕΜΠΤΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018
Θέατρο | Είδα...

Είδα: την «Κυρά της Θάλασσας» σε σκηνοθεσία της Δανάης Σπηλιώτη 26 Σεπτεμβρίου 2018

Η σκηνοθέτις μάς σύστησε εκ νέου το έργο μέσα από μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σκηνική ανάγνωση.

Ο Ίψεν έγραψε την «Κυρά της Θάλασσας» το 1888. Η Ελίντα είναι παντρεμένη με τον γιατρό Βάνγκελ. Ο γιατρός είναι χήρος και πατέρας δύο νέων κοριτσιών, τα οποία ζουν επίσης μαζί τους. Ο γιατρός Βάνγκελ έχει προσκαλέσει τον Άρνχολμ, παλιό δάσκαλο των κοριτσιών και γνώριμο της Ελίντα, σε μια προσπάθειά να κάνει την σύζυγό του να ευθυμήσει, καθώς τον τελευταίο καιρό μοιάζει να κυριεύεται από μελαγχολία. Μια σειρά αποκαλύψεις όμως θα έρθουν στο φως, όταν φτάσει στα μέρη τους ένας Ξένος, με τον οποίο, όπως πληροφορεί τον γιατρό η Ελίντα, συνδεόταν παλιά ερωτικά. Ο Ξένος, που είναι ναυτικός, θα διεκδικήσει και πάλι την Ελίντα, ενώ θα της υποσχεθεί επίσης τη θάλασσα, που τόσο της λείπει. Η γυναίκα θα παλέψει εσωτερικά και θα αναγκαστεί να δώσει εξηγήσεις για την απόφασή της τόσο στον σύζυγό της, όσο και στον Ξένο. Η μεγάλη επιθυμία και λαχτάρα της να βρίσκεται κοντά στη θάλασσα θα την διχάσει: να αφήσει την «κανονική» της ζωή στο πλάι του άντρα της και να φύγει με τον Ξένο ή να ξεχάσει την αγάπη της για τη θάλασσα και την ελευθερία που της υπόσχεται αυτός ο άντρας;

Σύμφωνα με τον Τζ. Μπέρναρντ Σω, το έργο αυτό, «εντυπωσίασε το Αγγλικό κοινό σαν το πιο φανταστικό και το λιγότερο κυριολεκτικό από "Το Κουκλόσπιτο" και τα άλλα έργα [του Ίψεν]» (Τζ. Μπ. Σω, «Η πεμπτουσία του ιψενισμού», Αθήνα: εκδ. Δωδώνη, 1993. 141). Είναι γεγονός ότι το έργο επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην Ελίντα και το πάθος της για τη θάλασσα, σε σημείο που κάνει την ηρωίδα να θυμίζει τις απόκοσμες γοργονόμορφες φιγούρες της Σκανδιναβικής μυθολογίας. Ταυτόχρονα βέβαια, στερεί από την πρωταγωνίστρια το ρεαλιστικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο πατούν άλλες ιψενικές ηρωίδες, όπως η «Έντα Γκάμπλερ» ή η Νόρα. 

Στο Tempus Verum ανεβαίνει, για δεύτερη χρονιά και για λίγες παραστάσεις, η «Κυρά της Θάλασσας» σε σκηνοθεσία Δανάης Σπηλιώτη. Η σκηνοθέτις (που επίσης μετέφρασε το κείμενο, γεγονός που αναμφισβήτητα βοήθησε τη σκηνοθεσία) μας σύστησε εκ νέου το έργο μέσα από μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σκηνική ανάγνωση.
Αρχικά, ανέδειξε το κωμικό στοιχείο του κειμένου, παρόλο που συχνά κατέληγε σε πικρές ή θλιβερές διαπιστώσεις. Το κυριότερο όμως είναι ότι η σκηνοθέτις κατάφερε να απεκδύσει το έργο της Σκανδιναβικής του ταυτότητας και παράλληλα να το καταστήσει απολύτως ρεαλιστικό, διαχρονικό και παγκόσμιο. Συγκεκριμένα, η Δ. Σπηλιώτη παρέδωσε στο κοινό μια παράσταση, η οποία είχε ως θέμα τις διαπροσωπικές σχέσεις και δη αυτές ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι παράλληλοι συχνά διάλογοι/μονόλογοι του ζευγαριού, Ελίντα-Βάνγκελ, ήταν χαρακτηριστικοί όχι μόνο της λεκτικής ασυνεννοησίας των δύο ανθρώπων, αλλά κυρίως της πνευματικής και συναισθηματικής τους απόστασης. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Ξένος εμφανίζεται στην παράσταση με τέτοιο τρόπο, ώστε δεν γίνεται σαφές εάν πρόκειται όντως για υπαρκτό πρόσωπο ή ενδεχομένως για φαντασίωση, ανάμνηση ή επιθυμία της ηρωίδας. Η Ελίντα της παράστασης δεν προσπαθεί να φύγει από έναν γάμο επειδή έχει άλλη σχέση, αλλά επειδή δεν βρίσκει κατανόηση, αγάπη και επικοινωνία στη σχέση που ήδη βρίσκεται.

Το τέλμα, στο οποίο βρίσκεται το παντρεμένο αυτό ζευγάρι, υπογράμμιζε το ατμοσφαιρικό αλλά και άχρονο ταυτόχρονα σκηνικό των Αριστοτέλη Καρανάνου-Αλεξάνδρας Σιάφκου. Όλη η δράση ήταν τοποθετημένη μέσα και γύρω από ένα παβίλλιον. Η στασιμότητα αυτή και ο περιορισμός στην κίνηση των ηθοποιών μετέδιδε στους θεατές την ασφυξία και την ανία που ένιωθε τόσο η ηρωίδα, όσο και οι νεαρότερες κόρες του Βάνγκελ. 
Η Στέλλα Βογιατζάκη έφτιαξε μια αέρινη, αν και απόκοσμη Ελίντα, η οποία αναζητούσε και επιθυμούσε τη θάλασσα σαν διαφυγή από τη ζωή που έχει. 
Εξαιρετικός ο Βάγκελ του Μπάμπη Γαλιατσάτου. Ήδη η φυσιογνωμική δυσαρμονία της αιθέριας Ελίντα και του απολύτως γήινου Βάνγκελ προϊδέαζε τον θεατή για τον προβληματικό τους γάμο. Ο διεκπεραιωτικός και καθημερινός τρόπος με τον οποίο ο γιατρός αντιμετώπιζε τα πάντα ισοπέδωνε κάθε προσπάθεια προσέγγισης της συζύγου του. Η Μυρτώ Πανάγου και η Πένυ Παπαγεωργίου, δυο σύγχρονα κορίτσια που ασφυκτιούσαν κάτω από την οικογενειακή στέγη, στην κοινωνία ενός μικρού μέρους, έφεραν στην παράσταση τη φρεσκάδα και την νιότη τους, αποδεικνύοντας ότι η ασυνεννοησία ανάμεσα στα δύο φύλα είναι διαχρονική και ανεξάρτητη από ηλικίες. Η σκηνοθέτις προκειμένου να εστιάσει στο κομμάτι των σχέσεων ανάμεσα στα δύο φύλα, πέρασε σε δραστική περικοπή του ιψενικού κειμένου. Δυστυχώς από την περικοπή αυτή περιορίστηκε σημαντικά η ιστορία του Άρνχολμ με την Μπολέτ. Έτσι, στην παράσταση, ο Θανάσης Ζερίτης στο ρόλο του δασκάλου έπαιξε κυρίως υποστηρικτικά στο πρωταγωνιστικό ζευγάρι, καθώς η ιστορία του με την Μπολέτ δεν αναπτύχθηκε. Κατάφερε όμως παρόλα αυτά να είναι ιδιαίτερα εκφραστικός στο παίξιμό του, ενώ έδενε πολύ καλά με τον Βάγκελ του Μπ. Γαλιατσάτου. Τέλος, ο Κωνσταντίνος Πλεμμένος ερμήνευσε με μοναδική αφέλεια και ειλικρίνεια τον εγωπαθή αρσενικό καλλιτέχνη, προκαλώντας τη συμπάθεια, μαζί και κάποια θυμηδία, του κοινού, και ιδιαίτερα του γυναικείου.
Συνολικά, μια παράσταση η οποία αποτελεί ενδιαφέρουσα σκηνική, αλλά και δραματουργική άποψη και μάλιστα από νέους ανθρώπους.

Γιατί να το δω
-Για την καταπληκτική σκηνοθεσία
-Για τις πολύ καλές ερμηνείες
-Για την υπέροχη φωνή του Μπάμπη Γαλιατσάτου

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_slider Είδα: το «Θα ονειρεύεσαι πάλι μια καινούρια φορεσιά» σε σκηνοθεσία Η. Ελληνικιώτη Μία ενδιαφέρουσα σκηνοθετική πρόταση. Main_original_slider_(1) Είδα: «Το Σώσε» σε σκηνοθεσία Εκτορα Λυγίζου Ξεκαρδιστική, ευφυής, παρά το φορμαλισμό της, μετα-φάρσα. Main_slider Είδα: το «Ριχάρδος Β’- Το Ρέκβιεμ ενός Βασιλιά» σε σκηνοθεσία Marlene Kaminsky Ο Τάσος Νούσιας ερμηνεύει τον Ριχάρδο Β’ επιτυγχάνοντας έναν υποκριτικό και κινησιολογικό άθλο, καθώς ζωντανεύει την ιστορία του βασιλιά όντας ουσιαστικά μόνος του πάνω σε μια άδεια σκηνή. Main_main_01_left Είδα: την «Κουζίνα» σε σκηνοθεσία Γιώργου Νανούρη Ενδιαφέρουσα και αισθητικά άψογη προσπάθεια αλλά με άτεχνες ερμηνείες. Main__elg0195 Είδα: τον «Τίμωνα τον Αθηναίο» σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού Μια πρώτης τάξεως εκκίνηση για το χειμερινό πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου. Main_slider Είδα: την «Άγρια Δύση» σε σκηνοθεσία του Θοδωρή Αθερίδη Το έργο φέρνει απόηχους περισσότερο από αστικό δράμα, παρά από επιθεώρηση.
#load_content_with_ajax