ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Θέατρο | Πρόσωπα

Η Ιώ Βουλγαράκη μιλά στο www.tospirto.net για τη Μνηστηροφονία 06 Ιουλίου 2017

«Φοβάμαι ότι εμείς, ακριβώς επειδή δεν είμαστε επικοί, τραγικοί ήρωες, αλλά κανονικοί άνθρωποι που ζούμε τη μικρή ζωή μας, μετατρέπουμε τον μετεωρισμό που μας δημιουργεί η έλλειψη δυνατότητας να γυρίσουμε σε κάτι που έχει υπάρξει και χάθηκε, σε προσαρμογή».

Με την 22η ραψωδία της Οδύσσειας, γνωστή και ως «Μνηστηροφονία», καταπιάνεται η Ιώ Βουλγαράκη στην παράσταση «Αφιξις» που θα παρουσιαστεί στις 7 και 8 Ιουλίου στη Μικρή Επίδαυρο.  Με όχημα τη σπουδαία μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη, και επενδύοντας στην αφήγηση και όχι στον ρεαλισμό, η νεαρή σκηνοθέτις και η ομάδα ΠΥΡ, την οποία έχει συνιδρύσει με τον Αργύρη Ξάφη και τη Δέσποινα Κούρτη, επιχειρούν «να φωτίσουν την ψυχική μας σύνδεση με μια από τις πιο αιματηρές σκηνές της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας», όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του Φεστιβάλ.  

Γιατί αποφασίσατε να χρησιμοποιήσετε ως αφετηρία αυτής της δουλειάς τη Μνηστηροφονία από την Οδύσσεια;
«Δεν πρόκειται για κάτι που είχαμε ως ομάδα στα σκαριά, η σκέψη γεννήθηκε με αφορμή την καταπληκτική, κατά τη γνώμη μου, θεματική του φετινού Φεστιβάλ με τίτλο «Ελευσις», τον ερχομό του ξένου δηλαδή. Ετσι σκεφτήκαμε τον Οδυσσέα, που είναι ένας πολύ ιδιάζων ξένος, γιατί επιστρέφει στην ίδια του την πατρίδα. Στη μνηστηροφονία βρίσκεται για μένα όλο το μεδούλι της ανάγνωσης που κάνουμε εμείς πάνω σε αυτόν τον μύθο και αυτό το κείμενο. Η παράσταση αντιμετωπίζει την επιστροφή σαν κάτι ανέφικτο, σαν κάτι που δεν μπορεί να συμβεί. Αυτός ο βασιλιάς επιστρέφει στον τόπο του και δεν τον αναγνωρίζει, ούτε τον ίδιο τον αναγνωρίζουν εκεί κι έτσι, προσπαθώντας να ανασυνθέσει τον εαυτό του και να βρει τη ζωή που έχει χάσει, αρχίζει να σκοτώνει όλους αυτούς που μαρτυρούν την 20ετή απουσία του. Δεν υπάρχει άλλο τέτοιο φονικό που να μη συμβαίνει σε πολεμική συνθήκη και με τον δράστη να έχει σώας τας φρένας. Μιλάμε για ένα τεράστιο μακελειό που οδηγεί στα μεγάλα ερωτήματα: γιατί τους σκοτώνει και τι σημαίνει παλεύω να επιστρέψω».

«Ποτέ δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε καμιά πατρίδα, αφού ο χρόνος κινείται αμείλικτα μόνο προς τα μπρος και τίποτα δεν παραμένει όπως το έχει διαφυλάξει η μνήμη», αναφέρετε στο σημείωμα της παράστασης. Αρα η πράξη του Οδυσσέα έχει κάτι το μάταιο…
«Κάτι απολύτως μάταιο. Εμένα αυτό με συγκινεί και έτσι καταλαβαίνω γιατί να αφηγηθεί αυτή την ιστορία κανείς σήμερα. Διαφορετικά, αν δηλαδή μιλήσουμε για μια σκηνή εκδικητικής βίας, αν δεν φωτίσουμε αυτή την πάλη αλλά και τη ματαιότητά της, είναι σαν να βλέπουμε μια χολιγουντιανή ταινία, όπου ένας υπερήρωας γίνεται φονική μηχανή».

Μπορούμε εμείς, οι κοινή θνητοί, να ταυτιστούμε με τον ομηρικό ήρωα;
«Φοβάμαι ότι εμείς, ακριβώς επειδή δεν είμαστε επικοί, τραγικοί ήρωες, αλλά κανονικοί άνθρωποι που ζούμε τη μικρή ζωή μας, μετατρέπουμε τον μετεωρισμό που μας δημιουργεί η έλλειψη δυνατότητας να γυρίσουμε σε κάτι που έχει υπάρξει και χάθηκε, σε προσαρμογή. Ακολουθούμε απλώς τη ζωή, δεν έχουμε άλλη επιλογή. Εδώ έχουμε ένα σύμβολο, έναν ήρωα πολύπλοκο και πολύ μεγάλο, δεν υπάρχει αναλογία, μας συνδέει όμως μαζί του αυτή η κατάσταση στην οποία είσαι ξένος στη ζωή σου, με αυτό μπορούμε να ταυτιστούμε».

Τι σας ένωσε με τον Αργύρη Ξάφη και τη Δέσποινα Κούρτη και ιδρύσατε την ομάδα Πυρ;
«Ημουν βοηθός του Αργύρη σε μια παράσταση που σκηνοθετούσε στο Πόρτα και είχα ήδη τότε αποφασίσει ότι θα σπούδαζα σκηνοθεσία στη Ρωσία. Ετσι γνώρισα τα παιδιά, γίναμε φίλοι και δώσαμε, μεταξύ αστείου και σοβαρού, την υπόσχεση ότι αν και όταν θα επέστρεφα στην Ελλάδα θα δουλεύαμε μαζί, αυτό έγινε. Το θέμα είναι τι μας κρατάει ακόμη κοντά. Μας ενώνει καλλιτεχνική σύμπνοια και μια κοινή ματιά πάνω στη ζωή, Μας ενώνει το ήθος με το οποίο θέλουμε να κάνουμε αυτή τη δουλειά. Είναι τόσο δύσκολη αυτή η εποχή που ο μόνος τρόπος να αντισταθείς σε ό,τι συμβαίνει, στην έκπτωση του επαγγέλματος μας, είναι να πορεύεσαι με ανθρώπους με τους οποίους μοιράζεσαι ένα κοινό ήθος».

Τι ορίζετε ως έκπτωση του επαγγέλματός σας;
«Όταν γύρισα από τη Ρωσία, νόμισα ότι ήταν εξαίρεση και μια πολύ ακραία συνθήκη το να πραγματοποιείται μια παράσταση με ανθρώπους απλήρωτους ή με ποσοστά. Μερικά χρόνια μετά, αυτό είναι ο απόλυτος κανόνας, το επάγγελμα μετατρέπεται σε χόμπι. Αυτό έχει θολώσει τρομερά τα νερά σε καλλιτεχνικό επίπεδο, συμβαίνουν άπειρα πράγματα χωρίς κανένα φίλτρο, με μια αντιμετώπιση του τύπου ας κάνουμε θέατρο όπως αυτό γίνεται, χωρίς καμιά προϋπόθεση και προδιαγραφή. Ανοιξε ο δρόμος σε καιροσκοπικές συμπεριφορές. Οι λίγοι οργανισμοί που προσφέρουν ακόμη επαγγελματικές συνθήκες, το Φεστιβάλ, η Στέγη, το Εθνικό, δεν σώζουν την κατάσταση. Ζούμε σε μια πολύ μπερδεμένη εποχή και η αξιοπρέπεια των ανθρώπων βάλλεται σοβαρά».

Ας επιστρέψουμε σε κάτι πιο ευχάριστο. Τη μουσική της παράστασης την υπογράφει η Σαβίνα Γιαννάτου. Αυτή η συνεργασία πώς προέκυψε;
«H Σαβίνα είναι από τους ανθρώπους που μέσα μου έψαχνα την ευκαιρία να συνεργαστούμε, δεν γνωριζόμασταν καλά αλλά την αγαπούσα πάντα χάρη στη μουσική και τον καλλιτεχνικό κόσμο της. Επειδή η παράσταση βασίζεται στην ιδέα της δράσης ως υποκειμενικού πλάνου του Οδυσσέα, ό,τι βλέπουμε το βλέπουμε δηλαδή μέσα από τα μάτια του, αυτό ανοίγει διαστάσεις υπερρεαλιστικές, ονειρικές, λιγότερο επικές, με μια εσωτερικότητα την οποία για μένα έχει φωτίσει πολύ ο μουσικός κόσμος της Σαβίνας. Υπάρχει ακόμη ένα κομμάτι φωνητικών αυτοσχεδιασμών, που τους κάνει κυρίως η Δέσποινα Κούρτη, στο οποίο είναι κορυφή η Σαβίνα. Πρέπει επίσης να πω ότι όταν της πρότεινα τη δουλειά μου αφηγήθηκε έκπληκτη το εξής: ο Δημήτρης Μαρωνίτης είχε πάει πριν από χρόνια να τη ακούσει και της είπε μετά τη συναυλία της: “Βρε Σαβίνα, όλα αυτά που κάνεις, οι αυτοσχεδιασμοί, οι λαρυγγισμοί, θα ταίριαζαν πολύ στην Οδύσσεια”. Αρα θα της συνέβαινε αργά ή γρήγορα». 

Γιώργος Νάστος

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Συνέντευξη: Ο Αλέξανδρος Λογοθέτης στα χέρια της... εφορίας Νομίζω ότι ακόμα και στην εποχή των «παχιών αγελάδων» η εικόνα που είχαμε σαν λαός δεν είχε μεγάλη απόσταση από αυτό που δείχνουμε σήμερα. Main_ta170524_221a2 Μία συζήτηση με αφορμή μία παρτίδα... Τάβλι Σαμούηλ Ακινόλ και Στέφανος Μουαγκιέ σε μια συνέντευξη/εξομολόγηση. Main_slider_3 Συνέντευξη: Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός για την τέχνη, τη λογική και το θαυμαστό θέατρο Νο «Δεν εμπιστεύομαι πάρα πολύ τη λογική. Είναι παραπλανητική». Main_slider Συνέντευξη: Κ. Χέλμη - Μ. Καρατζογιάννης για την Πατρίδα και όχι μόνο «Ποια Αριστερή Κυβέρνηση; Ξέρω πολύ καλά τους Αριστερούς. Αυτοί που έχουμε έτσι ξεκίνησαν, δεν είχαν τίτλο και έβαλαν το "Αριστεροί"». Main_slider Συνέντευξη: Η Ελενα Τοπαλίδου, ο Μπογκομόλοφ και οι «Δαιμονισμένοι» «Δαίμονες είμαστε όλοι σε σχέση με το που θα μπορούσαμε να φτάσουμε από τη μια στιγμή στην άλλη, αν αφήναμε το σκοτάδι της ψυχής μας». Main_slider Ξένια Καλογεροπούλου: «Το θέατρο με κάνει να ονειρεύομαι» «Τα παραμύθια που έχω ηχογραφήσει παλιά θα προτιμούσα να μην κυκλοφορούν».
#load_content_with_ajax