ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Θέατρο | Πρόσωπα

Νέα Πρόσωπα: Κατερίνα Δαμβόγλου (Fly Theatre) 14 Σεπτεμβρίου 2017

Οι Fly Theatre είναι η Κατερίνα Δαμβόγλου και ο Robin Beer.

Μετά από δύο επιτυχημένες σεζόν στο Θέατρο Νέου Κόσμου και περιοδεία σε Ελλάδα και Κύπρο με την «Αγγελική», η ομάδα Fly Theatre παρουσιάζει τη νέα της δουλειά στο Θέατρο 104, μια παράσταση βασισμένη στη ζωή και το έργο της Φρίντα Κάλο. Η εκφραστική Κατερίνα Δαμβόγλου συνυπογράφει το κείμενο και τη σκηνοθεσία και θα αναλάβει τον ρόλο της μεξικανής ζωγράφου, άρα ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος να μας λύσει κάποιες απορίες σχετικά το «Frida Κι Αλλο».

 
Τι σας ενέπνευσε περισσότερο από τη ζωή της Φρίντα Κάλο και θελήσατε να κάνετε μια παράσταση βασισμένη σε αυτή;  
Α, δεν ήταν η ζωή της. Η μούρη της ήταν. Από παιδί μου λέγαν όλοι πόσο της μοιάζω. Ναι, έβγαλα τα φρύδια μου κι εγώ. Έφαγε πολύ σιχτίρι αυτή η μούρη. Και τώρα που μεγάλωσα κι ασχολούμαι με το θέατρο είπα να σταματήσω να λέω ευχαριστώ μέσα από τα δόντια και να κάνω κάτι εποικοδομητικό με αυτή τη μούρη που όλοι λένε ότι τους θυμίζει την Κάλο. Μπορεί να λέω την αλήθεια, αλλά μη με πάρετε στα σοβαρά. Χρησιμοποιώ αυτή την πρώτη ερώτηση για να σας πω, εμμέσως, πως η παράσταση θα έχει χιούμορ...και ψέματα. Αυτό που εμπνέει στη ζωή της Φρίντα είναι ό,τι με ενέπνευσε και στην ηρωίδα της προηγούμενης μας παράστασης (μιλώ για την "Αγγελική") η λαχτάρα για ζωή. Όχι για επιβίωση αλλά ζωή. Μόνο που η Φρίντα ήθελε τόσο να ζήσει την κάθε στιγμή (μάλλον για να κερδίζει τον χαμένο χρόνο που περνούσε στο κρεβάτι του πόνου) που κατέληξε αυτοκαταστροφική, έρμαιο του πάθους της για ζωή. Ήθελε να καταβροχθίσει τη ζωή και την καταβρόχθισε η ίδια η ζωή.

Από ποιες πηγές αντλήσατε το υλικό σας; Υπάρχει κάτι που δεν γνωρίζατε και σας εξέπληξε κάνοντας την έρευνα για την παράσταση; 
Από οχτώ βιογράφους της. Από οπτικό υλικό δεκάδων ντοκιμαντέρ, ομιλιών και ταινιών. Από άλλες πηγές, που δεν αφορούν τη Φρίντα μα "κολλούσαν" στην παράσταση και στα λόγια που θέλαμε να χρησιμοποιήσει επί σκηνής γιατί ταιριάζουν στο χαρακτήρα της.  Συνολικά, η βιβλιογραφία μας ξεπερνά τις 20 πηγές.
Τι δεν γνωρίζαμε..έχω ξεχάσει πια. Α! θα ξεκινήσω με το κουτσομπολιό. Είχε ένα αχνό μουστάκι. Μια φορά το ξύρισε και ο Ντιέγκο (ο σύζυγος της) θύμωσε. Ωστόσο η τριχοφυΐα της δεν ήταν τόσο έντονη. Πατούσε και τα φρύδια και το μουστάκι της με μαύρο χρώμα ώστε να είναι πιο έντονα. Όλα για το μύθο ε; Αυτό που μας έκανε φοβερή εντύπωση ήταν τα ψέματα που έλεγε. Και πώς ανασκεύαζε, σαν καλός παραμυθάς, ανάλογα με την περίοδο που διένυε και φυσικά το "κοινό" στο οποίο απευθυνόταν, σημαντικές λεπτομέρειες της ζωής της για χάρη της ιστορίας. Η μεγάλη ανακάλυψη για όλους εμάς πάντως -που δεν είναι καθόλου ανακάλυψη αλλά συνεχής παράληψη, σαν να μη θέλει να το συλλάβει ο νους- είναι πως μέσα από τόση κίνηση και χρώμα, τόση ζωή, όποιος "συναντά" την Κάλο και το έργο της, μαζί κι εμείς, σίγουρα ξεχνά ότι η Φρίντα Κάλο έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της ξαπλωμένη σε ένα κρεβάτι. Ακίνητη.

Σας φόβισε καθόλου η ισχυρή εικόνα που έχουμε οι περισσότεροι για τη Φρίντα; Πως αποφύγατε την παγίδα να μετατραπεί στη σκηνή σε μια αναγνωρίσιμη καρικατούρα;
Έχουμε πολλά να πούμε εδώ. Σίγουρα δεν είμαστε ούτε οι πρώτοι ούτε θα είμαστε οι τελευταίοι που θα ασχοληθούμε με τη Φρίντα Κάλο. Τι άλλο έχουμε να πούμε για εκείνη; Πώς να την παρουσιάσουμε ώστε να εγγυηθούμε το λόγο "ύπαρξής" της εκ νέου επί σκηνής; Είναι το μεγαλύτερο εξαγώγιμο προϊόν του Μεξικό. Ήδη έχει δρομολογηθεί στο V&A στο Λονδίνο έκθεση με την γκαρνταρόμπα της. Στα τουριστικά μαγαζιά  σε όλη την Ελλάδα μαζί με το Λεωνίδα, το Δία, την Αθηνά και τα πετσετάκια με την ελιά κυκλοφορούν και μαξιλάρια με κεντημένο το πρόσωπό της. Η Φρίντα έχει "καταβροχθίσει" ένα σωρό σημεία και έννοιες. Τι εννοώ; ένα λουλούδι στα μαλλιά παραπέμπει κατευθείαν στην Φρίντα και όχι πχ. στην Κάρπαθο, την Ουκρανία κτλ. Έντονα φρύδια ενωμένα επίσης στη Φρίντα και όχι σε πριγκίπισσες του Ιράν. Ένα κόκκινο κραγιόν (ασχέτως αν εκείνη προτιμούσε στην πραγματικότητα αποχρώσεις του ροζ) δεν μας πάει στη Γαλλία αλλά στο Μεξικό. Πλεξούδες, χρώμα πάνω στο κορμί, ειδικά μέσα από κοσμήματα...όλα μας θυμίζουν τη Φρίντα. Η εικόνα της είναι παντού και τα πάντα πλέον παραπέμπουν σε εκείνη. Αλλά! Ένα φοβερό παράδοξο συμβαίνει. Τι, πραγματικά, γνωρίζουμε για εκείνη; Αρχίσαμε, λοιπόν, να κάνουμε ένα γκάλοπ σε γνωστούς και κυρίως άγνωστους σε εμάς ανθρώπους που δεν ασχολούνται με τι τέχνες για να δούμε τι γνωρίζει ο "μέσος άνθρωπος" για τη Φρίντα. Έλληνες, Άγγλοι, Ολλανδοί, Αμερικάνοι και Γάλλοι συμμετείχαν στο γκάλοπ. Τα αποτελέσματα ήταν φοβερά:
-Τι ξέρετε για τη φρίντα Κάλο;
-Αυτή με το φρύδι, εεε όχι μουστάκι δεν είχε; Α ναι λουλούδια...αυτή από την ταινία δεν είναι; Α είναι αληθινό πρόσωπο; και τι έκανε;  κάτι με ένα ατύχημα; Λεσβία δεν ήταν καλέ; Όχι Ισπανίδα ήταν.
Αυτά ήταν τα σημεία που γνώριζαν οι περισσότεροι. Ζωγραφικοί πίνακες, εθνικότητα -ακόμη και το όνομα της- και σημεία που για εμάς ήταν σημαντικά και θεωρούσαμε πως ήταν ευρέως γνωστά...δεν ήταν. Έτσι αποφασίσαμε να παίξουμε με αυτή την ιδέα της Φρίντα που γνωρίζουν όλοι, που μισογνωρίζουν όλοι. Καρικατούρα κάποια στιγμή θα γίνει. Σας το λέω από τώρα. Εσκεμμένα. Γιατί θέλουμε να παίξουμε με την άγνοια και τη γνώση. Γιατί επί σκηνής θα έχετε μια περσόνα που παιδεύτηκε πολύ να "στήσει" την εικόνα της μπροστά στον κόσμο και εν πολλοίς "χάθηκε" μέσα σε αυτήν την περσόνα. Η εμφάνιση της δε καταλήγει πιο σημαντική και αναγνωρίσιμη από τους πίνακές της.  Και έρχεται ξανά σε μια θεατρική σκηνή για να μας δείξει αυτό που είναι και αυτό που θέλουμε να δούμε. Πώς να αποφύγουμε την καρικατούρα; Ίσα- ίσα. Την επιδιώκουμε. Φυσικά με φόβο και ανασφάλεια. Γιατί έχουμε πάρει κάποιες τολμηρές αποφάσεις. Κι έτσι απαντάται και το πρώτο σκέλος της ερώτησης: Ναι υπάρχει φόβος. Και αυτό τον φόβο τον κάναμε μέρος της παράστασης. Γιατί, όπως λέει και η Φριδότσα  στο έργο μας (δανειζόμενη λόγια του Τζον Μπέρτζερ, κριτικού τέχνης), φοβάται όποιος είναι ελεύθερος. Αν αυτό μας έχει παγιδεύσει...πολύ φοβάμαι ότι θα φανεί μετά την πρεμιέρα.

Αρκετοί θεωρούν τη ζωγραφική της υπερτιμημένη, πιστεύουν δηλαδή ότι η φήμη της οφείλεται κυρίως στη γοητεία που ασκεί η πολυτάραχη ζωή της. Συμφωνείτε; 
Νομίζω πως το δεύτερο κομμάτι της ερώτησης δεν είναι απαραίτητα επεξήγηση ως προς το "υπερτιμημένη". Οφείλω να απαντήσω: Διαφωνούμε φυσικά. Αλλιώς δεν θα είχαμε επιλέξει τη Φρίντα Κάλο αλλά τη Τζόρτζια Ο Κηφ ή τη Βιρτζίνια Γουλφ ή την πριγκίπισσα Νταϊάνα (!) ή κάποια τέλος πάντων της οποίας το έργο θα εκτιμούσαμε. Ωστόσο είναι αλήθεια. Η πολυτάραχη, όπως λέτε, ζωή της, κέντρισε το ενδιαφέρον όταν η πρώτη της βιογραφία ήρθε στο φως και έφερε και την ίδια, μετά θάνατον πια, ξανά από την αφάνεια στην επιφάνεια. Ας μην βάζουμε όμως ζωή και έργο σε μάχη μεταξύ τους. Ειδικά για την περίπτωση Φρίντα Κάλο είναι σχεδόν αδύνατον να διαχωριστούν τα δύο μιας που η ίδια αποτελούσε το κυρίως αντικείμενο της ζωγραφικής της τέχνης. Ο Καντίσκι σε ένα πρόσφατο ηλεκτρονικό άρθρο που έπεσε στα χέρια μου, διδάσκει τα εξής: Χρησιμοποιείτε το χρώμα ως παράθυρο στην ανθρώπινη ψυχή. Με τη ζωγραφική, εκφράστε τον εσωτερικό σας κόσμο, όχι τις τελευταίες καλλιτεχνικές τάσεις. Αυτό έκανε κι η Φρίντα.

Πείτε μας λίγα λόγια για το πάντρεμα λόγου, εικόνας και μουσικής που πραγματοποιείται στην παράσταση σας. 
Πραγματικά δεν ξέρω πως να απαντήσω. Δεν μπορούμε αλλιώς. Για μας, η δημιουργία μιας παράστασης είναι ένα παιχνίδι γεμάτο φαντασία που τα πάντα ισχύουν. Δεν υπάρχουν κανόνες και όροι. Η εικόνα θα βρίσκεται εκεί με διάφορους τρόπους. Ζωντανεύει μέσα από ζωντανή προβολή και μέσα από το σώμα. Είναι ιδανικό για εμάς να συνυπάρχει με το λόγο γιατί έτσι ζούμε, κινούμαστε και υπάρχουμε στην καθημερινότητά μας. Αλίμονο αν είμαστε μόνο μάτια και στόμα. Ακίνητοι, θα "συλλαμβάναμε και δε θα δημιουργούσαμε τίποτε. Με την "Αγγελική" συνδέσαμε και ενεργοποιήσαμε τη φαντασία του κοινού μέσα από την κίνηση του σώματος. Στη "Φρίντα" θέλουμε να κάνουμε το κοινό να "πεινάσει" για τους πίνακες και τον εσωτερικό κόσμο της Κάλο που τους δημιούργησε βάζοντας μαγεία σε μια επιφάνεια προβολής. Αυτή την επιφάνεια θα τη χρησιμοποιήσουμε σαν παιχνίδι. Η μουσική, με την ευρύτερη έννοια του ήχου επί σκηνής- θα υπάρχει γιατί επίσης μας διέπει. Η μουσική είναι αρχαιότερη του λόγου. Δίνει ρυθμό και εκφράζει νοήματα που ο λόγος είναι ανίκανος να ολοκληρώσει με λέξεις.

Ποιες άλλες θρυλικές γυναίκες θα θέλατε να ενσαρκώσετε;  
Α! Ευσεβείς πόθοι. Λοιπόν, απαντώ κι εσείς κουνήστε το κεφάλι: Μαρίκα Νίνου, Ρόζα Εσκενάζυ, Κατίνα Παξινού,  Ζοζεφίν Μπέικερ, Ιντιρα Γκάντι, Γκόλντα Μέιρ, Κοκό Σανέλ, Nίνα Σιμόν, Άλκη Ζέη, Πηνελόπη Δέλτα, Ισαντόρα Ντάνκαν.
 

Frida Kι Άλλο
Fly Theatre
Θέατρο 104
(Ευμολπιδών 41, Γκάζι-Μετρό Κεραμεικός)
Πρεμιέρα: Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2017
Παραστάσεις: Κάθε Πέμπτη στις 21.00

Γιώργος Νάστος

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_sissy_papathanasiou_2 Συνέντευξη: Το στοίχημα της Σίσσυς Παπαθανασίου για το Αναλόγιο 2017 «Η αλήθεια είναι ότι το θέατρο που κάνουμε εμείς δεν υπήρχε ποτέ χωρίς "κρίση"». Main_pinakoulakis_anastasis_2 Νέα πρόσωπα: Αναστάσης Πινακουλάκης «Θα μου πάρει κάποιο διάστημα, αλλά είμαι διατεθειμένος να μάθω». Main_ektoras_lygizos_site_2_photo_marilena_stafylidou Ο Εκτορας Λυγίζος μιλά για τις Βάκχες στο www.tospirto.net «Οσο πιο πολύ προσπαθείς να βρεθούν όλα υπό τον έλεγχό σου, τόσο μεγαλώνει μέσα σου η επιθυμία για το χάος». Main_slider Συνέντευξη: Η Nαταλία Tσαλίκη μιλά στο www.tospirto.net Και φοβίες έχω και τελειομανία, αλλά τα έχω βάλει όλα στο στόχο και δίνω τη μάχη μου για να τα «αντιμετωπίσω». Main_slider Συνέντευξη: Ο Παντελής Δεντάκης, ο γυναικείος Κύκλωπας και τα... πυροτεχνήματα «Οι άντρες πολλές φορές “ντύνουμε” την αγριότητα και με ένα κάμωμα». Main_01 Συνέντευξη: Ο Αρης Μπινιάρης μιλά για τους Πέρσες Το ερώτημα είναι: «Έχουμε σταθεί να καταλάβουμε πού βρισκόμαστε ή προχωράμε σε ένα επόμενο -χειρότερο- στάδιο;»
#load_content_with_ajax