Θέατρο | Πρόσωπα

Ο Κωστής Καπελώνης εισβάλλει στον «Οίκο Μακ-Μπεθ» 13 Οκτωβρίου 2017

«Στο σκηνικό υπάρχουν στοιχεία από τον Ληρ του Γιώργου Λαζάνη, σαν ελάχιστος φόρος τιμής στην τελευταία του παράσταση».

Στις 16 Οκτωβρίου κάνει πρεμιέρα στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης το, βασισμένο στον «Μάκβεθ» του Σαίξπηρ, έργο «Οίκος Μακ-Μπεθ» του Παναγιώτη Μέντη, ένα πολιτικό και ψυχολογικό θρίλερ για τη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Σε ένα τοπίο άμεσου μέλλοντος, αλλά και σκοτεινού μεσαίωνα, η άνοδος στην εξουσία, η κατάκτηση του στέμματος ή η αρχηγία του κόμματος, έχει τους ίδιους κανόνες εδώ και αιώνες. Σκηνοθετεί ο Κωστής Καπελώνης, ο οποίος και μας μίλησε για την παράσταση. 
 
Το έργο «Οίκος Μακ-Μπεθ» είναι γραμμένο κατά παραγγελία. Αυτό σημαίνει ότι δώσατε κι εσείς, ως σκηνοθέτης, κάποιες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους θεματικούς του άξονες; Το έργο παραγγέλθηκε ξεκινώντας από την ομάδα των ηθοποιών, με κριτήριο σε ποιο έργο θα μπορούσαν να είναι πρωταγωνιστές. Έτσι προέκυψε ως μοντέλο ο Μάκβεθ του Σαίξπηρ. Η παραγγελία λοιπόν ήταν ένα έργο πάνω στον Μάκβεθ για τους συγκεκριμένους ηθοποιούς. Οπότε τις κατευθυντήριες γραμμές τις έδωσε το έργο του Σαίξπηρ και οι τρεις ηθοποιοί. Έτσι προέκυψε ένα σύγχρονο ελληνικό έργο, που απλώς έχει πηγή έμπνευσης το σαιξπηρικό έργο. Εξ άλλου ο Μέντης είναι ένας δόκιμος και πολύ έμπειρος συγγραφέας, που ξέρει το θέατρο από μέσα, επομένως δεν έχει ανάγκη υποδείξεων συγγραφής. Βέβαια, επειδή γνωριζόμαστε προσωπικά και καλλιτεχνικά, -είναι το τέταρτο έργο του που σκηνοθετώ- η γραφή του προφανώς επηρεάστηκε από το γεγονός ότι ο σκηνοθέτης θα ήμουν εγώ.

 
«Ο καθημερινός άνθρωπος, που προσπαθεί να διασωθεί μέσα στον πολιτικό βούρκο, είναι ουσιαστικά ο πρωταγωνιστής του δράματος της Ζωής», γράφετε στο σημείωμά σας, τα νήματα ωστόσο τα κινούν συνήθως άλλοι. Τι μπορεί να κάνει για να πάρει την κατάσταση στα χέρια του; Το τρίτο πρόσωπο του έργου είναι αυτός ο καθημερινός άνθρωπος που υπομένει και υφίσταται τις επιπτώσεις των αποφάσεων της εξουσίας. Για να μπορέσει να βελτιώσει τη θέση του μέσα σ’ αυτό το πολιτικό περιβάλλον, όπου τα νήματα τα κινούν άλλοι, θα πρέπει να έχει τα μάτια και την κρίση του ανοιχτά, να φιλτράρει τις παραπλανητικές πληροφορίες, επιλέγοντας με την ψήφο του ή με την καθημερινή του παρουσία στους συλλογικούς κοινωνικούς χώρους, ηγέτες που θα φροντίζουν το σύνολο και όχι ομάδες συμφερόντων, στις οποίες ομάδες -κατά κανόνα- ο καθημερινός άνθρωπος δεν μπορεί να ανήκει. Ο άλλος τρόπος είναι η Επανάσταση, αλλά αυτή προϋποθέτει τη δημιουργία μιας κρίσιμης κοινωνικής μάζας, για να μπορέσει πρώτα να υπάρξει και μετά να κατευθύνει τους νέους ηγέτες προς το συμφέρον των πολλών και όχι των κοινωνικών μειοψηφιών, όπως συνήθως δυστυχώς  συμβαίνει στην πορεία της Ιστορίας.

Ποιες αναφορές στον «Μακβεθ» του Σαίξπηρ έχετε κρατήσει στην παράστασή σας; Ο Μέντης έχει κρατήσει την πλοκή του έργου του Σαίξπηρ, μεταφέροντάς την από τον μεσαίωνα της Σκωτίας σ’ ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Ακόμη έχει κρατηθεί η σχέση του δίπολου του ζεύγους Μάκμπεθ, που στο έργο μας είναι ο κύριος Μακ και η κυρία Μπεθ, καθώς και οι μεταξύ τους επιρροές στην εξέλιξη της πορείας για την εξουσία, αλλά και της προσπάθειας να την κρατήσουν, αφότου την έχουν κατακτήσει. Όμως, με την απουσία άλλων προσώπων, η σχέση αυτή παίρνει ακόμη πιο ισχυρό χαρακτήρα με μεγαλύτερη εμβάθυνση στις μικρές αποχρώσεις της μανίας για εξουσία και της αλληλοεξάρτησης των δυο κεντρικών προσώπων.
 
Υπογράφετε, πέραν της σκηνοθεσίας, τον σχεδιασμό του σκηνικού και των φωτισμών, καθώς και τους στίχους των τραγουδιών. Σας είναι πιο εύκολο να υπηρετήσετε το όραμά σας αναλαμβάνοντας περισσότερες αρμοδιότητες; Συνήθως, ως σκηνοθέτης, δεν έχω όραμα για την παράσταση  εκ των προτέρων. Η σκηνοθεσία, στη δική μου αντίληψη, επηρεάζεται πρώτα  από το κείμενο και μετά από τη συμβολή όλων των συνεργατών στην παράσταση. Ποτέ δεν έχω σχεδιάσει μια σκηνοθεσία πριν από τις πρόβες. Από την πρώτη ανάγνωση του κειμένου, βέβαια, σχηματίζεται αναγκαστικά μέσα μου μια εικόνα παράστασης, αλλά αυτή εξελίσσεται και μεταλλάσσεται  αποφασιστικά στην πορεία των δοκιμών. Στο συγκεκριμένο έργο, επειδή είχαμε να κάνουμε με μια μεταγραφή ενός κλασικού  έργου, όλα τα συνοδευτικά στοιχεία της παράστασης θα έπρεπε να ακολουθούν αυτή τη συνθήκη. Έτσι προέκυψε η ανάγκη για ένα σκηνικό, που να έχει αναφορές σε άλλα σκηνικά. Η τελική σύνθεση είναι επηρεασμένη από την αντίληψη ενός αγαπημένου και πρόωρα χαμένου εικαστικού και σπουδαίου σκηνογράφου, του Νίκου Αλεξίου, ο οποίος έχει επηρεάσει πάρα πολύ την αντίληψη μου για τη σκηνογραφία, αλλά και το Θέατρο και την Τέχνη γενικότερα. Στο σκηνικό υπάρχουν στοιχεία από τον Ληρ του Γιώργου Λαζάνη, σαν ελάχιστος φόρος τιμής στην τελευταία του παράσταση και στο ότι 40 χρόνια σχεδίαζε να παίξει τον Μάκβεθ και δεν πρόλαβε και από τέσσερις  δικές μου παραστάσεις, την Βασίλισσα Ληρ, το Αμάρτημα της Μητρός μου, το ArtVolution και τον περυσινό Τσέχωφ. Οι φωτισμοί είναι μέρος της παράλληλης θητείας μου στο θέατρο, αφού έχω φωτίσει τετραπλάσιες παραστάσεις από όσες έχω σκηνοθετήσει, περίπου 200. Και οι στίχοι είναι μια μεταγραφή στίχων από τον Μάκβεθ του Σαίξπηρ. Κι αυτή μια παράλληλη ασχολία, που έχει δώσει τρεις εκδόσεις, όταν το θέατρο μου άφηνε χρόνο να γράφω.
 
«Εκείνο που ποθούμε, αυτό μισούμε πιο θανάσιμα». Σχολιάστε αυτή τη φράση. Αυτή είναι μια φράση που στοιχειώνει τους δυο πρωταγωνιστές, γιατί -μέσα στη μανία τους για την εξουσία- φαίνεται να έχουν επίγνωση του κινδύνου, που περιέχει αυτός ο, εκτός ελέγχου και μέτρου, πόθος τους γι’ αυτήν την εξουσία και εκφράζει αυτόν τον θανάσιμο φόβο. Όμως κανείς ηγεμών, αυτού του είδους, δε σταμάτησε την ιλιγγιώδη πορεία του για την εξουσία, εξ αιτίας αυτού του φόβου. Ξέρει ότι η τιμωρία είναι ο θάνατος, αλλά η ηδονή της εξουσίας γι’ αυτόν είναι ισχυρότερη.
 
Εδώ και δύο χρόνια, είστε διευθυντής της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης. Πώς σας φαίνεται αυτός ο ρόλος; Ποιο είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα της Σχολής στο σημερινό ελληνικό θεατρικό τοπίο; Τη διεύθυνση της Σχολής την βλέπω σαν μια πολύ μεγάλη ευθύνη, αφ´ενός  απέναντι στους νέους ηθοποιούς, που θα ήθελα να συνεχίσουν την ηθική αντίληψη για το θέατρο, που έφερε  ο  Κάρολος Κουν, αφ´ετέρου  απέναντι στην Ιστορία του Θεάτρου Τέχνης, που θεωρώ ότι πρέπει να μένει ζωντανή, να εμπνέει και να οδηγεί, όπως κάνει 75 χρόνια, το ελληνικό θέατρο. Το πλεονέκτημα της Σχολής είναι αυτή ακριβώς η αντοχή και η επιμονή, παρά τις πιεστικές εξωτερικές συνθήκες, σε μια πορεία αφοσίωσης και δοσίματος στο σύνολο, στο Θεατρο, στον Πολιτισμό και στην Ποίηση. Αυτό το διαχρονικό πλεονέκτημα φιλτράρει και τους υποψήφιους που θέλουν να φοιτήσουν στη σχολή, έτσι -κατά κανόνα- οι σπουδαστές της σχολής είναι πιο κοντά στην αντίληψη, που το Θέατρο Τέχνης πιστεύει ότι είναι το κυρίαρχο στοιχείο της εκπαίδευσης και της ψυχικής τεχνικής που διδάσκει όλα αυτά τα χρόνια.

 
Συντελεστές: Σκηνοθεσία –Σκηνικό : Κωστής Καπελώνης. Μουσική : Kalliopi. Κίνηση – Βοηθός σκηνοθέτη : Φαίδρα Σούτου. Φωτισμοί & Στίχοι τραγουδιών : Κωστής Καπελώνης. Παίζουν : Ηρώ Κωστή, Γιάννα Μαλακατέ, Γιώργος Σταυριανός. 
Info: Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν. ΥπόγειοΠεσμαζόγλου 5, Αθήνα (χάρτης). τηλέφωνο ταμείου: 2103228706.  Παραστάσεις: από 16 Οκτωβρίου έως 28 Νοεμβρίου κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15
και από 2 Δεκεμβρίου έως 31 Μαρτίου κάθε Σάββατο στις 18.00. Τιμές εισιτηρίων: 15€  | 10€ (μειωμένο - φοιτητικό) | 8€ (άνεργοι, ΑΜΕΑ)

Γιώργος Νάστος

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_torless09 Συζητώντας για το σαρωτικό ξύπνημα της εφηβείας και τις απαρχές του φασισμού Οι συντελεστές της παράστασης της παράστασης «Αναστατώσεις του Οικότροφου Τέρλες» μιλούν για το έργο. Main_slider Συνέντευξη: Η Κίρκη Καραλή και τα οργισμένα νιάτα «Όπως τα παθιασμένα ρομάντζα, έτσι και τα νιάτα, έχουν έναν στρόβιλο που δεν αφήνει τίποτα ίδιο μετά το πέρασμά του». Main_slider Ο Κώστας Φιλίππογλου, το Μαύρο Χιόνι και οι επερχόμενοι... Βάτραχοι «Ήθελα εμβληματικές θεατρικές φιγούρες για τους Βατράχους. Με άριστη γνώση της κωμωδίας. Ο Λάκης Λαζόπουλος είναι μία απ’ αυτές». Main_slider Συνέντευξη: Ο Κώστας Καζανάς, η Τζωρτζίνα Λιώση και η Lolita Ο έρωτας, η λαγνεία, οι άντρες, οι γυναίκες αλλά και τη σημασία που έχει αυτή η περίφημη ιστορία. Main_slider Εύα Σιμάτου: Μια... Ρωξάνη στις προθήκες του Ισλαμικής Η ηθοποιός μιλά στο www.tospirto.net για την παράσταση «Περί Αλεξάνδρου». Main_slider Συνέντευξη Ελένης Γκασούκα: «Ζω τη ζωή και γράφω γι’ αυτή» «Το χιούμορ βοηθάει πολύ αλλά οι νόμοι σώζουν περισσότερο».
#load_content_with_ajax