ΤΡΙΤΗ 14 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2018
Θέατρο | Πρόσωπα

Συνέντευξη: Η Ρούλα Πατεράκη μιλά στο www.tospirto.net 01 Ιουνίου 2018

«Δεν έχω την αγωνία για το κοινό, για το αν θα έρθει ή όχι. Εμένα με νοιάζει να πληρώσω τους ηθοποιούς, να μπορέσω να κάνω τη σκηνογραφία που έχω στο μυαλό μου και να πληρώσω τον συγγραφέα, αυτά με απασχολούν».

Η Ρούλα Πατεράκη σκηνοθετεί την «Επίκληση της γοητείας». Ένα έργο του Γιάννη Μαυριτσάκη που αυτή την εποχή έχει κλέψει όλη την προσοχή και την ενέργειά της. Η ίδια έχοντας βαρεθεί τις «ωραίες παραστάσεις» θέλει να γοητεύσει- συγκλονίσει το κοινό με έργα και ιδέες που θα φέρουν τον θεατή αντιμέτωπο με νέες αλήθειες. Ο θεατής αναθεωρεί, νιώθει και αντέχει απέναντι σε βάσανα και δυσκολίες. Βλέπει τη ζωή του του... αλλιώς. Κάπως έτσι είναι το καλό θέατρο και αυτός είναι ο ρόλος του σύμφωνα με τη Ρούλα Πατεράκη που μίλησε για τη δημιουργία, την φιλοπεριέργεια, τις κρίσεις πανικού μιας οικονομικής ανησυχίας, αλλά και για καταστροφές, απώλειες, την πίστη και τις ανησυχίες που έχει η ίδια, αλλά και ο κόσμος όλος.... εν τέλει.

Ποια είναι τα συναισθήματά σας κατά τη διάρκεια της θεατρικής προετοιμασίας;
Κάθε φορά που προετοιμάζω μία δική μου παράσταση αισθάνομαι- πάντα- το ίδιο πράγμα. Υπάρχει μία πολύ μεγάλη ανασφάλεια που δεν έχει να κάνει με καλλιτεχνικούς λόγους- αυτοί είναι λίγοι- αλλά με το αν θα τα καταφέρω οικονομικά, κυρίως με το «βάρος» των ηθοποιών. Δε νιώθω το ίδιο όταν κάποιος άλλος με καλεί να σκηνοθετήσω. Εκεί δεν έχω κανένα πρόβλημα, αντιθέτως είμαι μια χαρά, οι δυσκολίες έχουν να κάνουν μόνο με το αποτέλεσμα της δουλειάς και δεν στεναχωριέμαι καθόλου. Τα πράγματα είναι ακόμα καλύτερα όταν πρέπει –απλώς- να παίξω. Αντιθέτως στη δική μου παράσταση με βασανίζει η οικονομική ανασφάλεια. Τα τελευταία 19 χρόνια τίποτα δεν είναι λυμένο γι’ αυτό και κάνω λίγες δικές μου δουλειές. Αισθάνομαι δύσκολα και έχω μία πελώρια αγωνία.

Αυτή η ανασφάλειά σας οδηγεί στο να επιλέγετε ένα έργο που θα κάνει ταμείο ή έχετε τη σιγουριά της καλλιτεχνικής σας υπογραφής που θα φέρει κόσμο;
Είναι μια –καθαρά- καλλιτεχνική επιλογή. Κουτσά στραβά θα βρω κάποια λεφτά για να κάνω αυτό που θέλω. Δεν έχω την αγωνία για το κοινό, για το αν θα έρθει ή όχι. Εμένα με νοιάζει να πληρώσω τους ηθοποιούς, να μπορέσω να κάνω τη σκηνογραφία που έχω στο μυαλό μου και να πληρώσω τον συγγραφέα, αυτά με απασχολούν. Με νοιάζει να έρθει πολύ κοινό για να ρεφάρω, να βγάλω κάτι, αλλά δεν θα με πειράξει αν δεν ανταποκριθούν όλοι οι άνθρωποι, όπως ήλπιζα.

Η «Επίκληση της γοητείας» γιατί επιλέχθηκε;
Είναι ό,τι καλύτερο έχω διαβάσει στα ελληνικά γράμματα, ως γραφή θεατρικού έργου. Το να παρουσιάσω αυτό το έργο έγινε αυτοσκοπός κι αν δεν το έκανα θα έσκαγα. Ο Μαυριτσάκης μου εμπιστεύθηκε το έργο του και το κάνω με μεγάλη χαρά. Με ενθουσιάζει η διαδικασία της προετοιμασίας και είναι η ώρα των προβών που ξεχνιέμαι, αφήνω στην άκρη την οικονομική αγωνία που φουντώνει και με κάνει να θέλω να πεθάνω όταν κάνω ένα  μικρό διάλειμμα Είναι τότε που το σκέφτομαι και πάλι, φουντώνει λοιπόν ο φόβος και έχω οικονομικό πανικό, παθαίνω κρίσεις πανικού.

Ποια είναι τα «σημεία» που κάνουν αυτό το έργο τόσο ξεχωριστό;
Τώρα πια με ενδιαφέρουν κείμενα που ξεφεύγουν. Eίτε από έναν απλό νατουραλισμό είτε από μία τελετουργία ή στυλιζαρίσματα, εξπρεσιονισμούς και ρεύματα. Κείμενα που αναζητούν κάτι που να έχει σχέση με μια κατάσταση πέρα από την Παγκοσμιοποίηση, μακριά από μία συλλογική συνείδηση που έχει ο παγκοσμιοποιημένος άνθρωπος. Είναι έργα που καταλαβαίνουν ότι κάτι επέρχεται. Πρόκειται να συμβεί κάτι κακό- κάκιστο- καταστροφικό ή λυτρωτικό που αγγίζει σφαίρες φιλοσοφίας, θετικών επιστημών και μαθηματικών και θέλει μία επίλυση, μόνο αυτά με νοιάζουν πια. Δεν με απασχολεί μία ερωτική, κοινωνική, ούτε καν πολιτική, ιστορία. Με ενδιαφέρει η μεταφυσική του μέλλοντος, η μεταφυσική της πολιτικής, το που πάμε. Αν πιάσω στα χέρια μου ένα κείμενο που να εμπεριέχει τέτοια πράγματα, αλλά με γλώσσα σοβαρή και στιβαρή, αυτό είναι το κείμενο που θέλω να κάνω. Ακριβώς αυτό είναι η Επίκληση της Γοητείας.

Αυτό που βιώνουμε είναι η καταστροφή ή μία διαδικασία που θα οδηγήσει στη λύτρωση;
Είμαι πολύ μεγάλη και λόγω ηλικίας δε θα δω κάτι που να έχει μία ρωγμή φωτός, δεν θα προφτάσω. Επίσης, δεν ξέρω αν προφτάσουν οι νεότεροι αν και τους το εύχομαι. Αυτό που διαβλέπω; Μπορεί να γίνει κάτι τρομερό, κάτι  που μπορεί να θέλω να το ζήσω αν υπάρχουν φορές που θα ήθελα να πεθάνω για να μην το προλάβω. Κάποτε υπήρχαν σταθερές. Από το 2005 και μετά έχω αρχίσει και αναμένω κάτι που προσπαθώ να το καταλάβω...να δω τους συσχετισμούς. Μέχρι στιγμής δε διακρίνω ελπιδοφόρα μηνύματα.  Δεν ξέρω τι εύχομαι να συμβεί και τι όχι. Όταν όμως συμβαίνει κάτι πολύ μεγάλο -και κάποια στιγμή θα συμβεί- μετά δημιουργείται η αφετηρία άλλων πραγμάτων. Η έννοια ενός κύκλου ή μιας έλλειψης που θα φέρει κάποια άλλα πράγματα στα οποία δεν θα είμαι παρούσα

Μία αναγέννηση;
Ένας μετασχηματισμός, Την αναγέννηση την εννοούμε θετικά, ότι είναι κάτι όμορφο αλλά μόνο θετική δεν ήταν. Ήταν ένας μετασχηματισμός του Μεσαίωνα... δεν ήταν η Αναγέννηση. Εμείς το λέμε εμμένοντας στους ιδεαλισμούς και τους ουμανισμούς μας. Ποτέ δεν υπήρξε ο ουμανισμός, ήταν ένα δικό μας εφεύρημα και καλώς μας στήριζε. Αν έχουμε τη σωστή ισορροπία μεταξύ της βλακώδους αισιοδοξίας και της απόλυτης αρνητικής απαισιοδοξίας μπορεί κάτι να νιώσουμε, κάτι να γίνει. Τα έργα όπως η «Επίκληση της γοητείας» του Μαυριτσάκη έχουν αυτό το σπέρμα και είναι αυτά που θέλω να φτιάχνω με τους δικούς μου ανθρώπους, με αυτά να απευθύνομαι στον κόσμο.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο δημιουργείτε για τον άνθρωπο- θεατή που θα έρθει και δε γνωρίζει αν αύριο το πρωί θα έχει δουλειά ή τα χρήματα για τον καινούριο φόρο. Αυτός ο άνθρωπος πόσο βαθιά μπορεί να χαθεί μέσα στην τέχνη και τα μηνύματα της δημιουργίας;
Κάθε άνθρωπος που έχει αυτά τα δεινά πρέπει να φτάσει σε μια στιγμή που –μέσα στο θέατρο- να συγκλονιστεί περισσότερο από τα βάσανά του. Αν νιώσει έναν συγκλονισμό που για μια στιγμή θα τον κάνει να ξεχάσει αν έχει χρήματα για τους φόρους τότε θα έχει επιτελεστεί ο σκοπός αυτός. Εάν έρθει και προσπαθήσει -την ώρα που βλέπει- να καταλαγιάσει τον πανικό, τον φόβο και τη στεναχώρια του, δηλαδή να ξεχάσει, θα φύγει χειρότερα από όσο ήρθε. Αν όμως συγκλονιστεί την άλλη μέρα θα αντέξει πολλά πράγματα. Το «αντέχω» είναι το να ξεπερνάς έναν νοσηρό υποκειμενισμό που έχουμε αποκτήσει όλοι. Μία εξατομίκευση των προβλημάτων μας η οποία είναι τυφλή, κουφή και δεν μας επιτρέπει να δούμε το μεγάλο πρόβλημα που αν το δούμε θα φέρουμε μία ισορροπία, θα μπουν τα σοβαρά μας προβλήματα στο σωστό συρτάρι.

Το μεγάλο πρόβλημα ποιο είναι για εσάς;
Η τύχη του πλανήτη, όχι μόνο οικολογικά αλλά σε σχέση με το σύμπαν.... Η τύχη του πλανήτη

Είπατε να συγκλονιστούμε. Είναι εύκολο όταν φαίνεται να είμαστε απαθείς... δεν θυμίζουμε ζόμπι; Τι μπορεί να μας κάνει να καταλάβουμε τι μας συμβαίνει και που να πιστέψουμε;
Αν γίνει τώρα μια περίεργη Ασιατική γρίπη, που να είναι στα προβλεπόμενα, όλα θα αλλάξουν. Αν μολυνόταν τα 2/3 του πλανήτη, όλα θα άλλαζαν. Δεν έχει να κάνει με τα 5 ευρώ που έχουμε στην τσέπη μας. Συμβαίνουν πολλά σημαντικά και συμβαίνου για να παίρνουμε μία ανάσα, μία ανακούφιση... για λίγο

Υπάρχουν τα προβλεπόμενα για εμάς από κάποιους άλλους; Υπάρχουν και οι θεωρίες συνομωσίας που δεν είναι θεωρίες;
Είναι και αυτές μια θεωρία για συνωμοσίες. Ο Μανώλης Αναγνωστάκης που ήταν ένας Μαρξιστής είχε πει ότι υπάρχουν πολλά στημένα παιχνίδια.  Μπορεί λοιπόν ορισμένα παιχνίδια να είναι στημένα. Η τύχη των πολιτών της Αμερικής – κυρίως αυτών στην Νέα Υόρκη- είναι καλύτερη από των πολιτών της Αθήνας. Γιατί στο μεγάλο πολιτικό παιχνίδι η Αμερική δεν παύει να είναι η Αμερική. Δεν είναι θεωρία συνομωσίας, είναι κάτι υπαρκτό, το βλέπουμε. Η Συρία υφίσταται κοσμογενικά αυτό που δεν υφίσταται η άλλη ανθρωπότητα ίσως για να μην το υποστεί η άλλη ανθρωπότητα. Άρα στη Συρία – σε ένα σημείο τα πράγματα έχουν προβλεφθεί- μπορεί να γεννάει τυχαιότητες και άλλους μηχανισμούς που ξεφεύγουν από τα στημένα αλλά στημένα υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα.

Η πίστη η δική σας μέσα σε όλα αυτά;
Δεν πιστεύω σε κάποια μεταφυσική παρέμβαση, δεν πιστεύω σε Έναν Θεό. Αυτό που σκέφτομαι είναι το θα είμαι χαρούμενη αν διατηρήσω την ευφυΐα μου- στην οποία πιστεύω και την ορθοφροσύνη που πιστεύω οτι έχω. Δεν θα ήθελα να υποστώ Αλτσχάιμερ, δεν θα ήθελα να χάσω την παρακολούθηση επί των γεγονότων και την- όσο το δυνατόν- επέμβαση και παρέμβαση.

Με αυτά και με τα άλλα μοιάζει να μη μεγαλώνετε, να μη φθείρεστε, ποτέ
Ίσως να γεννήθηκα γέρος , μπορεί αυτό που φαίνομαι και είμαι τώρα να ήμουν πάντα. Στην όψη αλλάζω αλλά μέσα μου δεν πολυαλλαζώ.

Είστε έφηβη με δύναμη και μυαλό;
Ανέκαθεν ήμουν ερευνητικό μυαλό, έψαχνα από μικρό παιδί κι αυτό δεν με έχει αφήσει, Πολλές δυστυχίες και βάσανα με χτύπησαν, αλλά πάντοτε ήθελα να ψάχνω. Αυτή η φιλοπεριέργεια, αυτό το πρέπει να ξέρω, να καταλάβω και να μάθω.

Είπατε βάσανα. Το πιο μεγάλο χτύπημα; Αυτό που σας έκανε πιο δυνατή;
Πιο αδύνατη με έκανε ο θάνατος του άντρα μου , του Γιάννη Πάνου. Τον λάτρευα και όταν έφυγε από την ζωή -σε ηλικία 54 ετών- έγινα πιο αδύναμη. Έχασε την ζωή ο άνθρωπος που αγαπούσα τόσο πολύ και από τότε δεν τον έχω μαζί μου. Αυτό δε μπορώ να το ξεπεράσω αυτό που έπαθε εκείνος. Εγώ δεν έπαθα τίποτα, εγώ είμαι ακόμη εδώ

Αυτό σας κάνει να σκέφτεστε τι υπάρχει μετά;
Αν η θεωρία για τα παράλληλα σύμπαντα άγγιζε τους νόμους της φυσικής θα είχα μια ελπίδα για το μετά αλλά η φυσική δεν έχει αποδείξει αυτή την θεωρία

Υπάρχει κάτι που να σας κουράζει και να σας είναι δυσβάσταχτο.
Κουράστηκα από το θέατρο. Δεν προοδεύει και δεν προκόβει όπως θέλω. Δεν αλλάζει με έναν τρόπο. Θεωρείται καλό κάτι που είναι όμορφο. Θεωρούν καλό τις ωραίες παραστάσεις, οι ωραίες παραστάσεις με εκνευρίζουν.

Ποια είναι η ωραία παράσταση;
Οι καλοφωτισμένες, οι καλοκουρδισμένες., οι καλοντυμένες, οι χαζοκαλοερμηνευμένες, οι κανονικές, οι συμβατικές που μπαίνεις και βγαίνεις και λες «τι ωραία παράσταση». Όμως ο θεατής δεν λέει «τι ωραίο θέατρο». Εμένα μου αρέσει το θέατρο και δεν υπάρχει 100%. Κάποιες στιγμές συμβαίνει, το έχω δει σε νεανικές παραστάσεις. Μπορεί να μοιάζουν παροπλισμένες αλλά έχουν κάποια σημεία, έχουν σπίθες και είναι σημαντικές. Μετά βλέπω τα κλεμμένα , τα μοδάτα, τα ιντερνετικά, τα copy paste. Είναι σημαντικό το να είσαι συνειδητοποιημένος κλέφτης, τους εκτιμώ τους κλέφτες. Αν πιστεύεις όμως ότι κλέβοντας κάτι, αντιγράφοντας κάτι μπορείς να δημιουργήσεις και να περηφανεύεσαι για το δημιούργημά σου τότε υπάρχει πρόβλημα

Που οφείλεται;
Στις ψευδαισθήσεις το καθενός. Δεν είναι οι άνθρωποι απατεώνες αλλά έχουν τέτοιες ψευδαισθήσεις που καρπώνονται τη δουλειά άλλων και είναι χαζό να πιστεύουν ότι είναι δική τους. Το σημαντικό είναι να ξέρεις ότι αυτό το έχεις κλέψει... είναι σημαντικό το να είσαι κλέφτης.

Το μέλλον;
Ετοιμάζουμε δύο παραστάσεις για το Φεστιβάλ που θα παιχτούν στην Πειραιώς. Δύο παραστάσεις ταυτόχρονα, δύο περφόρμανς. Την Κόκκινη και τη Λευκή παράσταση. Είναι όλο το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη. Η Λευκή είναι η ψυχαναλυτική Λούλα και η Κόκκινη είναι η πολιτική Λούλα. Στις 17- 18 και 19 Ιουνίου

Από ότι καταλαβαίνω κάνετε μόνο θέατρο από το πρωί μέχρι το βράδυ
Δυστυχώς...

Πότε θα κάνετε μία μικρή παύση για φέτος;
Ελπίζω να φύγω στις 30 Ιουλίου και να πάω στη μητέρα μου για καθίσω μαζί της για δύο μήνες. 

Γιώργος Βλαχογιάννης

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Συνέντευξη: Ο Κώστας Φιλίππογλου κι οι αριστοφανικοί του Βάτραχοι «Τον θυμό τον κάνω δημιουργία. Δε θυμώνω με τους ανθρώπους και κανείς δεν το καταλαβαίνει, αυτό συμβαίνει επειδή τον διοχετεύω στη δημιουργία». Main_slider Συνέντευξη: Ο Χρήστος Λούλης μιλά στο www.tospirto.net «Με νοιάζει η γυναίκα που έχει επιλέξει να με βλέπει καθημερινώς, να είναι χαρούμενη και εγώ θα κάνω ό, τι μπορώ για να το συντηρήσω αυτό». Main_slider Συνέντευξη: Ο Χρίστος Στυλιανού είναι ο «Ορέστης» « Η βία είναι ένα κυκλικό φαινόμενο. Κι ο κίνδυνος αυτός, ο κύκλος που ανοίγει αντί να κλείνει, είναι ακόμα και σήμερα πολύ μεγάλος». Main_slider Συνέντευξη: Ο Μιχάλης Κωνσταντάντος και οι δικοί του «Βρικόλακες» «Θέλω ο θεατής να είναι ελεύθερος μέσα σε ένα κόσμο εικόνων, ήχων και αισθήσεων και μόνος του να δημιουργεί σκέψεις και συναισθήματα». Main_013 Στεφανία Γουλιώτη: «Πρέπει να έχω πολλά μάτια να με κοιτάνε για να νιώθω ότι υπάρχω» Η ταλαντούχα ηθοποιός μιλά για τις «Ευμενίδες» που ανεβάζει χαράματα στην Επίδαυρο. Main_slider Συνέντευξη: Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος μιλά στο www.tospirto.net «Το πρόβλημα δεν είναι ο πλούτος, αλλά ο χαρακτήρας και η ιδιοσυγκρασία του καθενός σε σχέση με αυτόν, το πώς διαχειρίζεται κάποιος την ύπαρξη ή την έλλειψή του».
#load_content_with_ajax