Κινηματογράφος | Ταινίες

Στην πύλη της αιωνιότητας , 2018 (At Eternity’s Gate)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Τζούλιαν Σνάμπελ
Σενάριο
Τζούλιαν Σνάμπελ, Ζαν Κλοντ Καριέρ, Λουίζ Κούγκελμπεργκ
Πρωταγωνιστούν
Ουίλεμ Νταφόου, Όσκαρ Άιζακ, Ρούπερτ Φρεντ, Μαντς Μίκελσεν, Εμανουέλ Σενιέ, Ματιέ Αμαλρίκ, Νιλς Άρεστρουπ
Διάρκεια
111
Χώρα
Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ηνωμένες Πολιτείες
Είδος
Βιογραφικό δράμα
Πρεμιέρα
17 Ιανουαρίου 2019

Παραληρηματική, εξπρεσιονιστική και τέλεια εικαστική «προσωπογραφία» του Βαν Γκογκ κατά τα δυο τελευταία, υπερδημιουργικά χρόνια της ταραγμένης του ζωής, που απογειώνεται χάρη στην ερμηνεία του Νταφόου –και την μουσική.

Ένδεκα χρόνια μετά το θαυμάσιο (και τετράκις οσκαροϋποψήφιο) «Το σκάφανδρο και η πεταλούδα», ο ολιγογράφος αμερικανός σκηνοθέτης υπογράφει ένα βαθιά εξπρεσιονιστικό φιλμ, που κουμπώνει ιδανικά με την ταλανισμένη ψυχή του Ολλανδού Βίνσεντ Βαν Γκογκ, του θεωρούμενου προπάτορα σύμπασας της μοντέρνας ζωγραφικής –καίτοι, όσο ζούσε, κατάφερε να πουλήσει μόνο έναν πίνακά του. Βέβαια, αν υποθέσουμε ότι υπάρχει έστω και ένας άνθρωπος στον «πολιτισμένο» κόσμο που, ενώ πηγαίνει σινεμά, δεν κατέχει ντιπ περί του Βαν Γκογκ και της μυθιστορηματικής βιογραφίας του, η ταινία του Σνάμπελ δεν πρόκειται να τον διαφωτίσει. Άλλωστε, το ελλειπτικό, λακωνικό σενάριο επικεντρώνεται αποκλειστικά στα δυο ύστατα, ταραχώδη μα ζωγραφικώς εκστατικά χρόνια, που ο Βαν Γκογκ έζησε στον γαλλικό νότο δημιουργώντας με πολυβολικούς ρυθμούς μερικούς από τους μυθικούς πίνακές του. Όσο αφορά τον άκαιρο θάνατό του, στις 29 Ιουλίου 1890 σε ηλικία 37 χρόνων, η ταινία, (όπως και το ανάδελφο «ζωγραφικό» φιλμ «Loving Vincent»), υιοθετεί την νεόκοπη θεωρία ότι ο Βίνσεντ δεν αυτοκτόνησε, αλλά πήγε από εξ αμελείας σφαίρα αψίκορου καλόπαιδου, από κείνα που συστηματικά κορόιδευαν τον σαλεμένο, αντικοινωνικό ζωγράφο. Ούτε και το διαβόητο κόψιμο του αυτιού του –σε μια παροξυσμική έκρηξη μετά από διαφωνία με τον φίλο και συνάδελφό του, Πολ Γκογκέν (Άιζακ)– μας δείχνει η ταινία.     

Εκείνο που σχεδόν αποκλειστικά προτάσσει ο Σνάμπελ –ο οποίος είναι και ζωγράφος– είναι η δημιουργική μανία που «καταλάμβανε» τον Βαν Γκογκ, καθώς άπλωνε στον καμβά «αδούλευτες» παχιές στρώσεις λαδομπογιάς απαθανατίζοντας τη ρίζα ενός δέντρου, τα ηλιοτρόπια, αγέλαστα πρόσωπα, τα φθαρμένα του παπούτσια. Ή μάλλον, η ταινία πηγαίνει ένα στάδιο πιο πίσω, παρουσιάζοντάς μας έναν εκστατικό Βίνσεντ την ώρα που «γεύεται» με όλες του τις αισθήσεις την φύση και το φως του γαλλικού νότου ρουφώντας έμπνευση. Χάρη στην θαυμάσια, μετρημένη μα εκρηκτική ερμηνεία του Νταφόου (ήδη βραβευμένος στο Βερολίνο και υποψήφιος για Χρυσή Σφαίρα), βιώνουμε την έκσταση του ζωγράφου, καθώς ρίχνει χώμα στο πρόσωπό του, καθώς χαζεύει το λυκόφως, ή χαϊδεύει τα ψηλά στάχυα. Αυτή η κατάδυση στην ζωγραφική πράξη και στην προδήλως ταλανισμένη ψυχή του Βαν Γκογκ καθίσταται δυνατή μέσα από την αεικίνητη, ατμοσφαιρική φωτογραφία του Μπενουά Ντελόμ, και το νευρώδες, σχεδόν παραληρηματικό μοντάζ (της συν-σεναριογράφου Κούγκελμπεργκ και του ίδιου του σκηνοθέτη), που συνοδεύονται ιδανικά από την λυρική μουσική της Τατιάνα Λισόφσκαγια.

Τατιάνα Καποδίστρια

Φωτογραφίες