Κινηματογράφος | Ταινίες

Η ευνοούμενη , 2018 (The Favourite)

Αξιολόγηση

Id

Σκηνοθεσία
Γιώργος Λάνθιμος
Σενάριο
Τόνι ΜακΝαμάρα, Ντέμπορα Ντέιβις
Πρωταγωνιστούν
Ολίβια Κόλμαν, Ρέιτσελ Βάις, Έμα Στόουν, Νίκολας Χουλτ, Τζο Άλγουιν, Μαρκ Γκάτις
Διάρκεια
119
Χώρα
Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία
Είδος
Φάρσα εποχής
Πρεμιέρα
31 Ιανουαρίου 2019

Άπαιχτη αισθητική κι ατμόσφαιρα, πανέξυπνες αναχρονιστικές αθυροστομίες, σκηνοθεσία-κέντημα, καταπληκτικό σάουντρακ, και τρεις άψογες γυναικείες ερμηνείες οπισθογραφούν αυτή την παιχνιδιάρικη, ολόφρεσκια κατάδυση στην αυλή της βασίλισσας Άννας αρχές του 18ου αιώνα.

Κάποιος μανιχαϊστικός παρατηρητής θα έλεγε πως ο Λάνθιμος ευδοκιμεί μόνο μέσα σε καρασύγχρονες, ή και άχρονες δυστοπικές ιστορίες, που ξεμπροστιάζουν μια θλιβερά μεταμοντέρνα ανθρωπότητα. Ή πως η διεθνώς παινεμένη μπογιά του περνάει μόνο εφόσον υπηρετεί αφύσικα, εξπρεσιονιστικά κατασκευάσματα που τραβάνε στα άκρα τα όρια της δίποδης ψυχολογίας. Ναι, καλά… Τούτη δω η (έβδομη) μακράν πιο εύληπτη και φαν ταινία του α) διαδραματίζεται γύρω στα 1710 στην αυλή της βασίλισσας Άννας της νεοσύστατης Μεγάλης Βρετανίας, και β) δεν καταφεύγει σε κανένα weird μυθοπλαστικό κατασκεύασμα –πρόκειται για ιστορία πέρα ως πέρα αληθινή. Και αμιγώς γυναικεία, θα πρέπει να σας πω.

Εν προκειμένω, βλέπουμε την καπάτσα, δυναμική και γοητευτικότατη λαίδη Σάρα (Βάις, υπέροχη), εξ απορρήτων κολλητή της φιλάσθενης και κυκλοθυμικής βασίλισσας Άννας (Κόλμαν, απλώς τέλεια), να επιστρατεύει κολακεία, πυγμή και συναισθηματικό εκβιασμό –πασπαλισμένα με σεξολεσβιακή ζάχαρη άχνη– για να μανιπουλάρει την μονάρχη κατά πως βολεύει την ίδια, τον στρατάρχη σύζυγό της, δούκα του Μάρλμπορο (Γκάτις), και τους πολιτικούς τους φίλους. Μείζον διακύβευμα της εποχής, κατά πόσον πρέπει να συνεχιστεί ο πόλεμος με τους Γάλλους, πράγμα που θα σήμαινε, βέβαια, την επιβολή κι άλλων φόρων στους έχοντες γαιοκτήμονες. Κι αυτό είναι κάτι που σιχτιρίζουν και απεύχονται οι Τόρηδες, με επικεφαλής τον υπουργό, Ρόμπερτ Χάρλεϊ (Χουλτ, καλός και με απίθανο μακιγιάζ). Η έλευση της Άμπιγκεϊλ Χιλ (Στόουν, εξαιρετική) στο παλάτι θα μπουρδουκλώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Έκπτωτη ευγενής και μακρινή ξαδέλφη της Σάρας, η Άμπιγκεϊλ ζητάει απλώς μια θέση υπηρέτριας –η σιγανοπαπαδιά! Προοδευτικά, όμως, θα γίνει εκείνη η χειριστική σεξαπορρήτων της Μεγαλειοτάτης –ας όψονται τα ματζούνια που φτιάχνει για να ανακουφίσει την ποδάγρα της βασίλισσας...        

Αυτή η εγγενώς σκαμπρόζικη και αρκούντως κουλή ιστορία μετατρέπεται σε ένα μεταμοντέρνο, αθυρόστομο και πανέξυπνο κέντημα, χάρη στο σενάριο που πρωτοέγραψε η Ντέιβις και μετά δούλεψαν για μια σχεδόν οκταετία ο Αυστραλός ΜακΝαμάρα μαζί με τον σκηνοθέτη. Το τι ξερνάει ο στόμας των ηρώων, δεν περιγράφεται! Αλλά εκείνο που απογειώνει ολοκληρωτικά την ταινία είναι η εικόνα της. Με αγκωνάρια την φωτογραφία του Ιρλανδού Ρόμπι Ράιαν, τα υπέροχα (και ενίοτε αναχρονιστικά –δείτε τα πειρατικά κάπρι της λαίδης Σάρας, ας πούμε) κοστούμια της πολυοσκαρούχου, Σάντι Πάουελ, και τον εξαιρετικό σχεδιασμό παραγωγής των Φιόνα Κρόμπι και Άλισον Φέλτον, «Η ευνοούμενη» μαγνητίζει κανονικά το βλέμμα. Ευρυγώνιες λήψεις, απίθανες «μπαριλιντικές» φωτοσκιάσεις, και μια συνταρακτική υπέρθεση εικόνων στο φινάλε δημιουργούν ένα συμπαγές, καλαίσθητο και δυσώδες σύμπαν. Κι είναι και κάτι καραμοντέρνες πινελιές –δείτε τον ευγενή Μάσαμ (Άλγουιν, καλός) να χορεύει μπρέικ-ντανς εν πλήρη μπαρόκ εξαρτήσει– που εξυψώνουν ακόμη περισσότερο το όλον. Και που είναι Λάνθιμος 100%.

Χωρισμένη σε κεφάλαια που τιτλοφορούνται από μια ατάκα κάποιου ήρωα (όπως είχε κάνει ο Αλεξίου στο «Τετάρτη 04:45»), η ταινία, εκτός όλων των προρρηθέντων, είναι επίσης μια ταινία ερμηνειών. Και δη, γυναικείων. Υπέροχη, εύθραυστη και σκύλα ταυτόχρονα, η Βάις, καταπληκτική (και με άψογη βρετανική προφορά) η αμοραλιστικά φιλόδοξη Στόουν-Άμπιγκεϊλ, αλλά είναι η Κόλμαν που κλέβει ξεκάθαρα την παράσταση. Δηλαδή, και μόνο για εκείνη την σκηνή όπου η βασίλισσα παρακολουθεί την Σάρα και τον Μάσαμ να χορεύουν, και η κάμερα ρουφάει για κάνα-δυό λεπτά το πρόσωπό της, καθώς περνάει διαδοχικά από την γαλαζοαίματη ανία, στον φθόνο, στον παιδιάστικα γκροτέσκο θυμό, και τελικά στην σπαρακτική αυτολύπηση, ε, το αξίζει το Όσκαρ (καίτοι δεν έχουμε ακόμα δει την Κλόουζ και την Μακάρθι).

Θα μπορούσαμε να λέμε, και να λέμε, και να λέμε για τις κρυφές και ολοφάνερες χάρες της ταινίας του Λάνθιμου. Εξάλλου, 10 οσκαρικές υποψηφιότητες δεν είναι παίξε-γέλασε. Αλλά πριν κλείσουμε, μια τελευταία επισήμανση –που δεν είναι καθόλου έσχατη: το σάουντρακ της «Ευνοούμενης» είναι μεγαλοφυές. Κορφολογεί από Βιβάλντι, Μπαχ, Σούμαν, Σούμπερτ, Μπαχ υιό, και Περσέλ για να στήσει ένα σκηνικό εποχής, ρίχνει σε καίρια σημεία κάτι ατονικές, ηλεκτροκάτι συνθέσεις των πολύ μεταγενέστερων Μεσιάν και Φεραρί, και στο φινάλε, πετάει και μια υπέροχη εκτέλεση του «Skyline Pigeon» του Έλτον Τζον συνοδεία τσέμπαλου –και μας αποτελειώνει. Έξοχο, πλήρες σινεμά.

Ακολουθήστε το www.tospirto.net στο instagram! 

Τατιάνα Καποδίστρια