Κινηματογράφος | Ταινίες

Βιριδιάνα , (Viridiana)

Id

Σκηνοθεσία
Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο
Χούλιο Αλεχάντρο, Λουίς Μπουνιουέλ
Πρωταγωνιστούν
Σίλβια Πινάλ, Φρανσίσκο Ραμπάλ, Φερνάντο Ρέι, Μαργκαρίτα Λοζάνο, Χοσέ Κάλβο
Διάρκεια
90
Χώρα
Ισπανία, Μεξικό
Είδος
Δράμα
Πρεμιέρα
25 Αυγούστου 2011

Πενήντα χρόνια γιορτάζει φέτος η πολυσυζητημένη ταινία του Μπουνιουέλ και δεν έχει χάσει τίποτα από τον προκλητικό και έξοχα σκωπτικό της χαρακτήρα. Μας το επιβεβαιώνει αυτή την εβδομάδα η ευπρόσδεκτη επανέκδοσή της.

ΜΕ ΑΡΙΣΤΑ ΤΟ ΔΕΚΑ: 9

Δεκατρία χρόνια αφότου εγκατέλειψε την ισπανική γενέτειρά του και άρχισε να σκηνοθετεί για λογαριασμό του μεξικανικού σινεμά, ο Λουίς Μπουνιουέλ δέχτηκε την εγκάρδια πρόσκληση του δικτάτορα Φράνκο και επέστρεψε στη χώρα του, προκειμένου να γυρίσει ανενόχλητος πλέον εκεί τις δημιουργίες που ο ίδιος επιθυμούσε. Σε αντάλλαγμα για την πρόσκληση που έλαβε, ο Μπουνιουέλ γύρισε τη «Βιριδιάνα», ένα δηλητηριώδες γράμμα ενάντια στον αστικό καθωσπρεπισμό, την υποκρισία που κρύβουν πίσω τους οι θεμελιώδεις κοινωνικοί θεσμοί και, κυρίως, την Καθολική Εκκλησία. Η ταινία απαγορεύτηκε αμέσως από την εγχώρια λογοκρισία, καταδικάστηκε ευθύς από το Βατικανό ως «βλάσφημη», κατέληξε να κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα του τότε Φεστιβάλ Καννών και χάρισε στο σινεμά μια από τις πιο διαβόητες σκηνές του: μια χλευαστική αναπαράσταση του «Μυστικού Δείπνου» που ζωγράφισε ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι, ερμηνευμένη από εξαθλιωμένους και χυδαίους άστεγους.
Δεν χρειάστηκε την πολυσυζητημένη αυτή σκηνή, ωστόσο, ο Μπουνιουέλ για να προκαλέσει. Από το πρώτο κιόλας ημίωρο του φιλμ, το κοινό των αρχών τού ’60 πρέπει να έμεινε άφωνο παρακολουθώντας μια ενάρετη δόκιμη μοναχή νεαρής ηλικίας να δέχεται τις ερωτικές προτάσεις ενός ηλικιωμένου θείου της, να συμμετέχει απρόθυμα σε ένα φετιχιστικό και άκρως νεκροφιλικό τελετουργικό, να πέφτει παρ’ ολίγο θύμα βιασμού, να φορτώνεται άθελά της τα ενοχικά βάρη μιας αυτοκτονίας και να συνειδητοποιεί σταδιακά, με τον πιο τραυματικό τρόπο, ότι οι χριστιανικές διδαχές με τις οποίες γαλουχήθηκε από μικρή είναι αδύνατο να εφαρμοστούν σε έναν αδυσώπητο κόσμο που δεν φαίνεται να επιφυλάσσει κανέναν χώρο στην καλοσύνη και τη φιλανθρωπία.
Δίνοντας στην ταινία του τον χαρακτήρα μιας ειρωνικότατης παραβολής, ο Μπουνιουέλ χλευάζει μέσω αυτής όχι την ουσία της χριστιανικής ηθικής και διδασκαλίας αλλά την αδυναμία οποιασδήποτε μοντέρνας πίστης να κατανοήσει πραγματικά τις ανάγκες των ανθρώπων που υποτίθεται ότι θέλει να βοηθήσει. Μέχρι το τέλος του φιλμ, όταν η καλοπροαίρετη Βιριδιάνα βιώνει από πρώτο χέρι τη χυδαιότητα και ακαρδοσύνη των φτωχούληδων που έχει συγκεντρώσει γεμάτη φροντίδα κάτω από τη στέγη της, ακούει τους κατανυκτικούς θρησκευτικούς ύμνους του Χέντελ να αντικαθίστανται στο πικάπ από ένα σαχλό ποπ τραγουδάκι που συμβουλεύει να «διώξεις μακριά τις σκοτούρες σου» και αναγκάζεται να εγκαταλείψει οριστικά τον ασκητισμό και την πειθαρχία που είχε επιβάλλει στον εαυτό της, ένας φαύλος κύκλος ανθρώπινης ματαιότητας και ευτέλειας έχει διανύσει ήδη την πορεία του.

Λουκάς Κατσίκας

Φωτογραφίες