Γνώμες

Γυμνοί στο όνομα της τέχνης ή της πρόκλησης; 06 Δεκεμβρίου 2018

Μήπως πίσω από τους αποδομημένους πίνακες, από τα video art και τα installation τους κρύβεται η καλλιτεχνική ανεπάρκειά τους;

Πριν από μερικά χρόνια ο Ρώσος καλλιτέχνης (;) Mischa Badasyan ανακοίνωσε πως θα έκανε σεξ με έναν άνδρα κάθε μέρα για έναν ολόκληρο χρόνο καταγράφοντας και ακολούθως εκθέτοντας (επεξεργασμένο) μέρος των συνευρέσεων. Με το έργο με τίτλο «Save the Date» (Κρατήστε την ημερομηνία), θα  εξερευνούσε την μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου που συνευρίσκεται σεξουαλικά χρησιμοποιώντας sites και applications.
Πρόσφατα ο ίδιος, και ο σύντροφός του φωτογράφος Abdulsalam Ajaj χρησιμοποίησαν γυμνά μοντέλα για το έργο – εικαστικό δρώμενο «Because I love you», που παρουσίασαν στο μετρό του Βερολίνου.

Το δικό της σώμα, ενίοτε γυμνό, χρησιμοποιεί η εκ Λουξεμβούργου Deborah de Robertis. Δεν είναι η μόνη. Η μόδα των εικαστικών δρώμενων με γυμνούς και γυμνές έχει εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο. Με πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες να τσιτσιδώνουν τα μοντέλα τους (ή και να πετάνε τα ρούχα τους οι ίδιοι) για να περάσουν το μήνυμά τους, το ερώτημα, που πρόσφατα έθεσε και ο «Guardian» με ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο, είναι εύλογο: Η live γυμνή τέχνη είναι τελικά τέχνη ή μία (εκ του πονηρού) προσπάθεια να τραβήξεις πάνω σου την προσοχή ακόμα και σοκάροντας; ΄Η, μάλλον, κυρίως προκαλώντας και σοκάροντας;

Η πρόκληση, όταν εκθέτεις δημόσια έναν γυμνό άνθρωπο, είναι δεδομένη. Την ίδια στιγμή, την εποχή που βρίσκεις όχι γυμνό αλλά και τα πιο σκληρά πορνό πάρα πολύ εύκολα μέσα στο Internet, είναι υποκριτικό να κάνουμε πως σκανδαλιζόμαστε μπροστά σε ένα γυμνό μοντέλο που στέκεται π.χ. στην πλατεία Συντάγματος. Όμως, πάντα το γυμνό έχει αναφορές στο απαγορευμένο, στο κρυφό… Γι΄ αυτό και λειτουργεί γαργαλιστικά, σοκαριστικά, προκαλεί  συζητήσεις αλλά και αμηχανία.

Ο καλλιτέχνης που χρησιμοποιεί το live γυμνό ακριβώς γι΄ αυτόν τον σκοπό, για να προκαλέσει συζητήσεις και να τραβήξει πάνω του την προσοχή, κάτι δεν κάνει καλά, χάνει το νόημα της τέχνης, έχει στρεβλή αντίληψη του ρόλο του και της αποστολής του. Γιατί η  τέχνη μπορεί να προκαλεί για να περάσει ένα μήνυμα, για να επικοινωνήσει την αλήθεια της, δεν μπορεί όμως να είναι μόνο πρόκληση. Τότε ευτελίζεται και υπονομεύεται. Γίνεται φτηνό θέαμα και εμπόριο.

Κοντολογίς και σήμερα και πάντα η live γυμνή τέχνη σε μουσεία, πλατείες και άλλους δημόσιους χώρους, αν λειτουργεί μόνο ως επικοινωνιακό κόλπο, δεν είναι τέχνη, είναι κοινωνικό happening, είναι διαφήμιση. Ο πραγματικός καλλιτέχνης θα τη χρησιμοποιήσει με τέτοιο τρόπο που ακόμα και αν σκανδαλίσει – σοκάρει, σε δεύτερο επίπεδο θα προκαλέσει βαθύτερες σκέψεις και προβληματισμούς, θα μιλήσει στην ψυχή εκείνου που θα σταθεί μπροστά στο έργο του.
Τότε το έργο θα έχει επιτελέσει τον σκοπό του και δεν θα είναι άλλο ένα πονηρό ενσταντανέ, άλλη μια σεκάνς από μια soft porno παράσταση με πρόφαση την τέχνη.

Στην πραγματικότητα και το θέμα του live γυμνού είναι επιμέρους ενότητα μίας μεγάλης και πολύ δύσκολης κουβέντας για το τι είναι σήμερα αυτό που πολύ γενικά αποκαλούμε μοντέρνα – σύγχρονη τέχνη. Την εποχή της Μαρίνας Αμπράμοβιτς, που κάποιοι λατρεύουν και κάποιοι λατρεύουν να μισούν, και των ομοίων της -καλλιτεχνών που δεν είμαστε ακριβώς σίγουροι πως είναι καλλιτέχνες - η σύγχυση παραμένει και στο θέμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ποιος είναι ειλικρινής στο έργο του και ποιος μας δουλεύει; Πόσο σίγουροι είμαστε πως τα χρυσοπουλημένα έργα τους είναι τέχνη; Μήπως πίσω από τους αποδομημένους πίνακες, από τα video art και τα installation τους κρύβεται η καλλιτεχνική ανεπάρκειά τους; Μήπως φταίμε εμείς που δεν μπορούμε να τους καταλάβουμε; Ο κατάλογος με τα ερωτήματα είναι μακρύς σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται διαρκώς. Ετσι μεταβάλλεται και η τέχνη, που γυμνή ή ντυμένη, πάνω απ΄όλα πρέπει να είναι εμπνευσμένη και ειλικρινής. Εκεί αρχίζουν και τελειώνουν όλα. 

Νίκος Πρίντεζης

Περισσότερα "Γνώμες"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΓΝΩΜΕΣ" Main_neospapadoulakis52 Το σωστό μήνυμα με τον λάθος τρόπο Δεν μπορούμε να καταγγέλλουμε την έλλειψη πολιτισμού με το να γινόμαστε οι ίδιοι μπαχαλάκηδες. Main_slider Γιατί δεν έγραψα για το στριπτίζ στον Σαββόπουλο στα εγκαίνια του Άλσους Δεν ήταν πάντα έτσι ο Σαββόπουλος; Δεν του άρεσε να μας ξαφνιάζει; Δεν είναι κι αυτό κομμάτι της γοητείας του; Main_703 Trash είσαι και φαίνεσαι! Ενώ ο Μάρκος Σεφερλής και η Ελενα Ακρίτα κάνουν πόλεμο, εμείς χωριζόμαστε σε δύο στρατόπεδα… χωρίς λόγο! Main_bob-dylan Μπομπ Ντίλαν : Ο παππούς έχει συναυλία; Στη διεθνή, αλλά και στην εγχώρια σκηνή ουκ ολίγοι καλλιτέχνες επιμένουν, ενώ δεν θα έπρεπε. Τους είναι αδύνατον να καταλάβουν πως τα χρόνια τα καλά παρήλθαν και πως η εικόνα που παρουσιάζουν περισσότερο του εκθέτει παρά τους τιμά. Main_slider Ψευτό… Black Friday; Και το ταμείο(ν) παραμένει μείον, σε έναν κόσμο που παραπέμπει σε θέατρο του παραλόγου. Main_%ce%95%ce%b8%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c_%ce%9c%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%b5%ce%af%ce%bf_%ce%a3%cf%8d%ce%b3%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b7%cf%82_%ce%a4%ce%ad%cf%87%ce%bd%ce%b7%cf%82 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης (πολεμικής) Τέχνης Η απερχόμενη διευθύντριά του Κατερίνα Κοσκινά και η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά «μαλλιοτραβιούνται», τη στιγμή που η Αθήνα παραμένει χωρίς μουσείο.
#load_content_with_ajax