Μουσική | Είδα...

Είδα: το «Λευκό Ρόδο» σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση 09 Νοεμβρίου 2018

Μϊα ψυχογραφική αποτύπωση μιας μοναδικής όπερας του σύγχρονου ρεπερτορίου.

Το «Λευκό Ρόδο» του Ούντο Τσίμμερμαν βασίζεται στις εμπειρίες του Χαν και της Σόφι Σολ, δύο αδελφών από το Μόναχο που υπήρξαν τα ιδρυτικά μέλη της αντιναζιστικής φοιτητικής ομάδας «το Λευκό Ρόδο». Μετά από πολύωρη ανάκριση από την Γκεστάπο, τα αδέλφια καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν στην γκιλοτίνα στις 22 Φεβρουαρίου 1943. Το έργο εξελίσσεται την ώρα πριν από την εκτέλεσή τους για εσχάτη προδοσία και είναι χωρισμένο σε δεκαέξι σκηνές. Το βασικό του υλικό είναι έτσι ιστορικό -καθώς χρησιμοποιεί σαν πρώτη ύλη πραγματικούς ανθρώπους που έζησαν και έδρασαν μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή- και βασίζεται στις αναμνήσεις των δύο αυτών χαρακτήρων, τα συναισθήματά τους και τις σκέψεις τους για τα ναζιστικά εγκλήματα.

Το λιμπρέτο είναι ένα μείγμα ποιητικού λόγου και ντοκουμέντου και σκιαγραφεί τόσο τις ιδιαίτερες ψυχικές δονήσεις του Χανς και της Ζοφί - δονήσεις που εστιάζουν στη θρησκευτική και ηθική αγωνία δύο νέων ανθρώπων που δε θέλουν να πεθάνουν, όμως τολμούν την υπέρβαση-  όσο και τη βία που τους εξώθησε να αντιταχθούν στο ναζιστικό καθεστώς. Δε χρειάζεται να εξηγήσουμε γιατί το έργο αυτό είναι σήμερα τόσο επίκαιρο, ούτε να βρούμε τους συνδετικούς διαχρονικούς του ιστούς. Αρκεί να κοιτάξουμε λίγο πιο ουσιαστικά γύρω μας - όχι μόνο στον κοινωνικό ιστό, αλλά και στους δικούς μας μικρόκοσμους- και θα δούμε πως καλλιεργείται συστηματικά το μίσος απέναντι σε καθετί «ξένο», αλλά και «διαφορετικό».

Ο Θέμελης Γλυνάτσης διαχειρίστηκε το υλικό του με υποδειγματική οικονομία και ιδιαίτερη ευαισθησία. Προσπάθησε –και κατάφερε - να αποτυπώσει το δράμα των δύο αδελφών και να χαρτογραφήσει με απόλυτη ειλικρίνεια τις συναισθηματικές τους μεταπτώσεις στα βήματά τους προς τον προδιαγεγραμμένο τους θάνατο.  Εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τη μη γραμμική δράση του έργου και μέσα από την κλειστοφοβική του δομή εκμαίευσε τη βαθιά εσωτερικότητά του σε ένα περιβάλλον που μεταλλάχθηκε από κελί σε χώρο ανάμνησης και ονειροπόλησης. Ουσιαστικά ακροβάτησε επιτυχώς ανάμεσα στον ρεαλισμό και το φανταστικό, στο τότε και το τώρα, αξιοποιώντας απόλυτα ακόμη και τις ηχητικές εντάσεις της ίδιας της σιωπής. 
Καθοριστική η παρουσία του μικρού κοριτσιού (Ειρήνη - Αναστασία Βουγιούκα) που ντυμένο στα λευκά διάβασε την τελευταία προκήρυξη του «Λευκού Ρόδου» και εν συνεχεία έπαιξε με κύβους στο μπροστινό μέρος της σκηνής σχηματίζοντας λέξεις και ονόματα. Αυτήν ακριβώς την άσπιλη αθωότητά του είδαμε λίγο αργότερα να δολοφονεί το ναζιστικό καθεστώς κάτω από την γκιλοτίνα βάφοντας κόκκινο το φόρεμά του… Εξίσου νευραλγική και η παρουσία του στρατιώτη (Αντώνης Γκρίτσης) που, σαν εισβολέας από τον πραγματικό κόσμο, περιφερόταν με ένα περίστροφο και στο τέλος συντρίβεται από τις ενοχές του και «πνίγεται» από το χώμα θανάτου που θα σκεπάσει μοιραία τα δύο αδέλφια.
Πολύτιμοι αρωγοί του Θέμελη Γλυνάτση σ΄ολη αυτήν την προσπάθεια, το ευφάνταστο, συμβολικό και λειτουργικό σκηνικό της Αλεξίας Θεοδωράκη και οι ατμοσφαιρικοί και υποβλητικοί φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου, καθώς μάς χάρισαν έξοχες εικόνες (όπως η απόκοσμη σκηνή με το χιόνι να πέφτει πάνω στην άδεια καρέκλα και να «παγώνει» τα πάντα).  Ο τενόρος Χρήστος Κεχρής έδωσε μία βαθιά συναισθηματική ερμηνεία στο ρόλο του Χανς, ενώ εντυπωσίασε η υψίφωνος Αφροδίτη Πατουλίδου, καθώς ανταποκρίθηκε απόλυτα στις υψηλές απαιτήσεις του ρόλου της. Και οι δυο τους «έδεσαν» απόλυτα και απέπνεαν μία χημεία μοναδική. Ο Νίκος Βασιλείου διηύθυνε με ξεχωριστό δυναμισμό το 15μελές μουσικό σύνολο με τρόπο που ανέδειξε τόσο την ένταση όσο και τις σιωπές του έργου του Ούντο Τσίμμερμαν.

Γιατί να το δω:
-Γιατί έτσι συστήνεται ένα μοναδικό μουσικό έργο, μία αριστουργηματική όπερα του σύγχρονου ρεπερτορίου.
- Για τη σκηνοθετική σύλληψη του Θέμελη Γλυνάτση.
- Για τις ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών

Γιατί να μη το δω:
Το μουσικό αυτό έργο δεν απευθύνεται τόσο στο ευρύ μουσικό κοινό, αλλά στο πιο μυημένο στην οπερατική μουσική κοινό. Είναι σκοτεινό, με παύσεις και σιωπές που ακολουθούν μεν στις ανάσες τους τους ήρωες, ενδέχεται όμως να κουράσει.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_043small Πήγα: στην Ταράτσα του Φοίβου Πόσο αναζωογόνο (απελευθερωτικό, «πληρωτικό» κλπ) είναι το γέλιο! Το καλό γέλιο. Που δεν είναι χοντροκομμένο, που δεν είναι «δευτεράτζα». Main_%ce%a0%cf%81%ce%b5%ce%bc%ce%ad%cf%81%ce%b1_%ce%9d%cf%8c%cf%81%ce%bc%ce%b1_%ce%97%cf%81%cf%8e%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%bf_1279p_%cf%86%cf%89%cf%84%cf%8c_%ce%a7._%ce%91%ce%ba%cf%81%ce%b9%ce%b2%ce%b9%ce%ac%ce%b4%ce%b7%cf%82 Είδα: τη «Νόρμα» σε σκηνοθεσία Κάρλους Παντρίσσα Μια εντυπωσιακή παραγωγή και πέραν του αναμενόμενου πρωτότυπη. Main_main_event_4250 Είδα: τον Benjamin Clementine στην Τεχνόπολη Φωνή που άλλοτε πατάει γερά στο έδαφος και σε ταρακουνάει, άλλοτε αποκτάει την οξύτητα δηλητηρίου. Main_main_slider Είδα: τον Θάνο Μικρούτσικο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Σε μια τέτοια συγκυρία βέβαια, εκείνο που ανοίγει –κυριολεκτικά- τους πόρους του δέρματος σου δεν είναι μόνο η μουσική. Είναι η συνολικότερη διαδρομή ενός ανθρώπου που εκτός από μεγάλος στον τομέα του απέδειξε εμπράκτως το «Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία». Αν δεν ήταν κι αυτή η συναυλία απόδε... Main_slider Είδα: το «Κάτι παράξενο» στην Αγγλικανική Εκκλησία Το μοναδικό με αυτά τα παιδιά είναι ότι η σχέση τους με την Ποίηση -που είναι και η αφετηρία του δισκογραφικού τους ξεκινήματος - είναι φτιαγμένη από ένα ειδικό «χαρμάνι» απόλυτα δικό τους. Main_slider Σ’ ένα δωμάτιο με τον Μάνο Λοΐζο Είδα τη μουσική παράσταση που έστησε ο Απόστολος Ρίζος στο θέατρο Αλμα.
#load_content_with_ajax