ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2019
Γνώμες

Και η εκκλησία πάει... θέατρο 25 Απριλίου 2019

Στις μέρες μας, το θέατρο κλίνοντας το κεφάλι μπροστά στο δράμα του Θεανθρώπου, κατεβάζει αυλαία στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας. Λίγα είναι μάλιστα τα θεατρικά έργα που ασχολούνται με αμιγώς θρησκευτική θεματολογία, πόσο μάλλον με την Σταύρωση και την Ανάσταση του Ιησού

Στη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Μεσαίωνα, η Εκκλησία συνήθιζε να δραματοποιεί ολόκληρα κομμάτια από την Βίβλο και την Παλαιά Διαθήκη, κατά τη διάρκεια του Πάσχα. Τα κομμάτια αυτά τα παρουσίαζαν στους πιστούς οι ίδιοι οι ιερείς, οι οποίοι ζωντάνευαν μέσα στις εκκλησίες αποσπάσματα από τα θρησκευτικά κείμενα. Ο λόγος που οι εκκλησιαστικοί λειτουργοί κατέφυγαν στη ζωντανή αναπαράσταση μέσω της μίμησης, σχετίζεται με την αμεσότητα, αλλά και τη διδακτική ικανότητα του θεάτρου. Έτσι, σε μια περίοδο στην οποία το θέατρο ήταν απαγορευμένο από την Εκκλησία, οι ίδιοι οι ιερείς ξαναζωντάνεψαν τη φλόγα του θέατρου. Σταδιακά άρχισαν μάλιστα να γράφονται θρησκευτικά κείμενα με θέμα τα Πάθη του Χριστού.

Στις μέρες μας, το θέατρο κλίνοντας το κεφάλι μπροστά στο δράμα του Θεανθρώπου, κατεβάζει αυλαία στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας. Λίγα είναι μάλιστα τα θεατρικά έργα που ασχολούνται με αμιγώς θρησκευτική θεματολογία, πόσο μάλλον με την Σταύρωση και την Ανάσταση του Ιησού. Παρ' όλα αυτά, αν και λιγοστά, υπάρχουν θεατρικά έργα που πραγματεύονται τη δύσκολη, για τη Χριστιανοσύνη, περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης.

Από τα αρκετά γνωστά και το μοναδικό σωζόμενο κείμενο από το Βυζάντιο είναι ο «Χριστός Πάσχων». Πρώτη φορά παρουσιάστηκε από το Εθνικό Θέατρο, το 1964, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού, ενώ έχουν ακολουθήσει και άλλες παραστάσεις του μέσα στο μισό αυτό αιώνα. Το έργο πραγματεύεται τα Πάθη του Ιησού από την Σταύρωσή έως και την Πεντηκοστή, ενώ κεντρικό πρόσωπο είναι αυτό της μητέρας του, της Παναγίας. Ανεβαίνει κοντά στις ημέρες του Πάσχα.

Στενή σχέση διατηρεί με τα θρησκευτικού περιεχομένου έργα η αγγλοσαξονική θεατρική κοινότητα. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η αναβίωση των θρησκευτικών μυστηριακών κύκλων που περιλαμβάνουν την Γέννηση, την Σταύρωση και την Ημέρα της Κρίσης. Πρόκειται για έργα που παρουσιάζονται ανά 4 χρόνια και ανεβαίνουν σε διάφορα σημεία της Αγγλίας (π.χ. Chester, Lincoln, York, Coventry). O γνωστός Άγγλος συγγραφέας, Tony Harrison, έγραψε το 1962 το θεατρικό έργο με τίτλο «Mysteries». Το δεύτερο μέρος της τριλογίας (που αποτελείται από την Γέννηση, τα Πάθη και την Ημέρα της Κρίσης), παρουσιάζεται συχνά στην Αγγλική πρωτεύουσα, συνήθως πριν ή και λίγο μετά από τις ημέρες του Πάσχα. Τόσο το έργο του Harrison, όσο και τα κείμενα που παρουσιάζονται ανά την Αγγλία, καταλήγουν, συνήθως, σε μια θεαματική διάδραση, με την Σταύρωση να λαμβάνει χώρα σε εξωτερικό μέρος και τους θεατές να υποδύονται τον όχλο.  

Τέλος, από ένα αφιερωματικό κείμενο για το Πάσχα δε θα μπορούσε να απουσιάζει το ομώνυμο θεατρικό έργο του Αύγουστου Στρίντμπεργκ («Πάσχα»). Γραμμένο το 1900, πρόκειται για κείμενο που ανήκει στη δεύτερη περίοδο του Σουηδού συγγραφέα. Αρκετά συμβολιστικό, παίζει με το παιχνίδι φωτός-σκοταδιού που βρίσκουμε και σε άλλα κείμενά του Στρίντμπεργκ, ενώ αποτελεί επίσης και κάτι που απασχόλησε και τον ίδιο στη ζωή του. Εξελίσσεται στη διάρκεια των ημερών του Πάσχα, ενώ στο τέλος, η Ανάσταση του Θεανθρώπου σημαίνει και την Ανάσταση στη ζωή των ηρώων του Στρίντμπεργκ.

Οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας που οδηγούν στην Κυριακή του Πάσχα φέρουν έντονους συμβολισμούς και συναισθηματική φόρτιση για τους πιστούς. Το θέατρο αντιμετωπίστηκε, κατά τον Μεσαίωνα, ως πειρασμός και πολέμιος για τη θρησκεία. Στο πέρασμα των αιώνων όμως, οι διαφορές αμβλύνθηκαν, το χάσμα γεφυρώθηκε και στις μέρες μας το θέατρο αποτυπώνει το θρησκευτικό συναίσθημα δημιουργώντας συχνά ανάλογες αναγωγές με την ζωή του κάθε ανθρώπου.

Καλή σας Ανάσταση!

 

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Γνώμες"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΓΝΩΜΕΣ" Main_slider_3 Πού στον κόσμο βρίσκεται το ελληνικό θέατρο σήμερα; Μήπως ήρθε επιτέλους η ώρα να καταστεί η Αθήνα εκτός από πόλος έλξης για τα αρχαιολογικά της μνημεία, τα μπαράκια και τη ζωντάνια της και για τον σύγχρονο πολιτισμό της; Main_slider Έχω απόψε... ραντεβού Για ποιο λόγο λοιπόν αντί να είμαστε όλοι οι θεατές συνεπείς, θεωρούμε δεδομένο ότι η παράσταση δε θα αρχίσει στην ώρα της; Main_newego_large_t_1101_54345274 Το θέατρο το θ-έρως Δε με κουράζει το να βλέπω θέατρο. Με κουράζει όμως ότι είναι πάντα εκεί: όποτε θελήσω, όσες και όποιες μέρες την εβδομάδα και αν επιλέξω. Main_original_slider_(2) Μια φορά και έναν καιρό... ήταν το θέατρο Μήπως τελικά το θέατρο πρέπει να ξαναθυμηθεί πώς να αφηγείται ιστορίες; Και μήπως οι νεωτερισμοί πρέπει να χρησιμοποιούνται όταν όντως έχουν κάτι να πουν; Γιατί όταν το θέατρο χρησιμοποιεί μια «γλώσσα» χάριν εντυπωσιασμού, καταλήγει να χάσει την επαφή του με τον κόσμο. Main_slider Μάνα Μητέρα Μαμά Αφιερωμένο στην κόρη μου και την μητέρα μου με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας στις 12 ΜαΙου. Main_slider Η Ντούσκα, το BDS και ο Roger Waters Το βιντεάκι στο youtube ήταν ένα καλά στημένο σκηνικό για την προώθηση (διαφήμιση) του ίδιου του BDS και των γενικότερων στόχων του.
#load_content_with_ajax