Θέατρο | Είδα...

Είδα: τους «Βρικόλακες» σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κωνσταντάτου 20 Ιουλίου 2018

Μια εμπνευσμένη παράσταση στην οποία φωτίζεται όλος ο ψυχικός και μη συνειδητός κόσμος των ηρώων.

Οι «Βρικόλακες» του Ερ. Ίψεν (γραμμένοι το 1881), όταν παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά, προκάλεσαν - λόγω της θεματολογίας τους-  κοινωνική κατακραυγή και αντιδράσεις: ο Νορβηγός συγγραφέας παρουσίασε σ’ αυτό του έργο την κοινωνική διάβρωση και την ηθική απαξία που χαρακτήριζε το βασικό κύτταρο της κοινωνίας, δηλαδή την οικογένεια. Στους «Βρικόλακες» παρουσιάζονται οι συνέπειες ενός προβληματικού γάμου, ανάμεσα στον Λοχαγό και την κυρία Άλβινγκ, αλλά και οι συνέπειές του στις μετέπειτα γενιές, δηλαδή στον γιο τους, Όσβαλντ, παρά τις προσπάθειες της μητέρας του να συγκαλύψει όλες τις αμαρτίες του παρελθόντος. Όλοι οι ήρωες των Βρικολάκων παιδεύονται από τους προσωπικούς τους εφιάλτες και τα καταπιεσμένα «θέλω» τους, αλλά, επίσης, όλοι πληρώνουν τις επιλογές του εκλιπόντος Λοχαγού.

Το αριστουργηματικό αυτό ιψενικό έργο απασχόλησε το 1996 τον Ιάκωβο Καμπανέλλη, ο οποίος δημιούργησε ένα νέο μετα-θεατρικό κείμενο, με τίτλο «Στη Χώρα Ίψεν». Ο Καμπανέλλης, θέλησε να φωτίσει τα κενά του παρελθόντος, να δικαιολογήσει τους ήρωες, αλλά και να δείξει τις συνέπειες στο μέλλον, μπλέκοντας έτσι τη δραματουργία του με αυτήν του Ίψεν.

Στο 2018, η ομάδα θεάτρου blindspot theatre group παρουσίασε στο Φεστιβάλ Αθηνών μια νέα, άκρως ενδιαφέρουσα, πρόταση βασισμένη στους «Βρικόλακες» του Ίψεν. Η παράσταση αρχίζει, ενώ το κοινό ακόμη εισέρχεται στην αίθουσα και η Ρεγγίνα μάς υποδέχεται στην τελετή εγκαινίων του Ιδρύματος Άλβινγκ για τα απροστάτευτα παιδιά. Εικόνες από παιδιά σε προσφυγικούς καταυλισμούς, αλλά και στον δρόμο «περνούν» από τη γιγαντοοθόνη στο πίσω μέρος της σκηνής, ενώ ο πάστορας Μάντερς μάς μιλάει για τους σκοπούς του Ιδρύματος. Ξαφνικά, τα φώτα σβήνουν και στη γιγαντοοθόνη εμφανίζεται η μορφή του εκλιπόντος Λοχαγού - ενώ η σκηνή κατακλύζεται από ανθρώπους με λευκές στολές. Το ρεύμα έρχεται και η τελετή εγκαινίων συνεχίζεται, μέχρι που το πέφτει και πάλι. Από εδώ και πέρα, ό,τι ακολουθεί βρίσκεται στη σφαίρα του ονείρου, του ασυνειδήτου, του μη-πραγματικού. Ή μήπως του αληθινά πραγματικού;

Η blindspot theatre group έστησε μια παράσταση στην οποία φωτίζεται όλος ο ψυχικός και μη συνειδητός κόσμος των ηρώων. Η εμπνευσμένη σκηνοθεσία του Μιχάλη Κωνσταντάτου παρουσίασε μια σειρά από εικόνες στις οποίες φωτίζονταν τα κίνητρα και οι επιθυμίες των ηρώων. Ενδεικτικές οι σκηνές όπου ο πάστορας Μάντερς και ο Όσβαλντ παίζουν μια παρτίδα πινγκ-πονγκ, κατά την οποία ξετυλίγονται τα κίνητρα, αλλά και τα χαρακτηριστικά των δύο ηρώων. Εξαιρετικά σημαντική υπήρξε επίσης η συνδρομή των 20 ηθοποιών που σιωπηλά και με απόλυτα χορογραφημένες κινήσεις (Ίρις Καραγιάν), ακολουθούσαν τους ήρωες, σαν τη συνείδηση τους, αλλά και σαν άλλοι βρικόλακες του παρελθόντος θυμίζοντας ότι τα λάθη μιας γενιάς στοιχειώνουν τις επόμενες. Η κινησιολογία των ηθοποιών σε συνδυασμό με τη σκηνογραφία (Κώστας Παππάς) κατάφεραν να δημιουργήσουν εικαστικά ένα άρτιο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, το οποίο συχνά θύμιζε εικαστική εγκατάσταση επί σκηνής. Το σκηνικό που θύμιζε βυθό γεμάτα ναυάγια, παρέπεμπε στην αποτυχία και την απογοήτευση που βίωσαν οι ήρωες, δημιουργώντας ένα αίσθημα ασφυξίας και μελαγχολίας. Η τελευταία σκηνή της παράστασης με το εκτυφλωτικό φως (φωτισμοί: Γιάννης Φώτου) να καλύπτει τη ναυαγισμένη συνείδηση των ηρώων, ανασύροντας την κυρία Άλβινγκ και τον Όσβαλντ από εκεί και οδηγώντας τους πίσω στην πραγματικότητα, ήταν αληθινά συγκλονιστική.

Ιδιαίτερος ήταν επίσης ο τρόπος, με τον οποίο η σκηνοθεσία ενσωμάτωσε επιτυχώς στην παράσταση τα οπτικά μέσα. Η βιντεοκάμερα άλλοτε ζουμάριζε σε λεπτομέρειες που αδυνατούσε να δει ο θεατής στη σκηνή κι άλλοτε κατείχε ρόλο δραματουργικό, όπως στο παιχνίδι ανάμεσα στον Όσβαλντ και την Ρεγγίνα.

Πολύ σημαντικός τέλος, ο ρόλος του κειμένου (συγγραφή κειμένου: Ορφέας Απέργης, blindspot theatre group), το οποίο διατήρησε το πνεύμα και τα νοήματα του ιψενικού πρωτοτύπου εμπλουτίζοντάς τα με κείμενα άλλων θεατρικών και μη συγγραφέων -ωστόσο, μερικές φορές ήταν περισσότερο φλύαρο από όσο χρειαζόταν η παράσταση αυτή.

Πολύ καλή στο ρόλο της Έλεν Άλβινγκ η Γιώτα Αργυροπούλου, η οποία έβγαζε συναίσθημα, ενώ ισορροπούσε ανάμεσα στην γυναικεία αυταρέσκεια και τη μητρική αγάπη. Η Ρεγγίνα της Πηνελόπης Τσιλίκα, σαν άλλη Britney Spears, έδωσε αμέσως το στίγμα της μέσα από το video-clip της ποπ τραγουδίστριας ως σύγχρονο νυμφίδιο, ικανό, προκειμένου να ανέλθει κοινωνικά, να μεταχειριστεί κάθε μέσο και τρόπο. Ο Νικόλας Παπαγιάννης έπεισε για τον φαρισαϊσμό και την αναλγησία του πάστορα Μάντερς, που εκπροσωπούσε την απρόσωπη και απάνθρωπη εκκλησία και τους λειτουργούς της. Τέλος, πολύ καλός στο ρόλο του αποτυχημένου, βασανισμένου και ακόλαστου καλλιτέχνη-σκηνοθέτη, ο Γιώργος Φριντζήλας.

Ο Μ. Κωνσταντάτος κατάφερε να μεταφέρει τους «Βρικόλακες» στο σήμερα και να τους κάνει απολύτως δικούς του δημιουργώντας ένα πλαίσιο, στο οποίο η φαυλότητα, η υποκρισία και το παρελθόν χαρακτηρίζουν, διαχρονικά, τους ανθρώπους.

Γιατί να το δω

- Για την καίρια και ιδιαίτερη σκηνοθετική του άποψη
- Για το σκηνικό του
- Για τη δραματουργική του σύλληψη

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main__mg_1486 Είδα: τον «Ασχημο» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λάλου Συστάσεις για ένα ελάχιστα παιγμένο στην Ελλάδα κείμενο μέσα από μια απολαυστική και καλοστημένη προσπάθεια. Main_photo_1 Είδα: τον «Βαφτιστικό» σε σκηνοθεσία και διεύθυνση Γιώργου Πέτρου Μια σύγχρονη και απολύτως θεατρική σκηνοθεσία της γνωστής οπερέτας. Main_3bd04f9e-cb8c-444f-8089-8ba1172cc991 Είδα: τον «Ανθρωπο με το λουλούδι στο στόμα» σε συ-σκηνοθεσία Τ. Ιορδανίδη και Α. Λεμπεσόπουλου Μια παράσταση-ανεμοστρόβιλος, στην οποία παρασύρεται ο θεατής για να μείνει, εν τέλει, ενεός από τη δύναμη της υποκριτικής δεινότητας του Α. Λεμπεσόπουλου. Main_image0153 Είδα: τα «Πουλιά στον αέρα» σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη Εντιμη, σε γενικές γραμμές, προσπάθεια πάνω σε μια ξεθωριασμένη, από το χρόνο, κωμωδία. Main_%ce%a7%ce%b1%ce%bd%cf%82_%ce%9a%cf%8c%ce%bb%cf%87%ce%b1%ce%b1%cf%82_3 Είδα: το «Χανς Κόλχαας» σε σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ Πολύ ενδιαφέρουσα σκηνοθετική προσέγγιση που καταφέρνει να παρουσιάσει το οδοιπορικό του ομώνυμου ήρωα. Main_unnamed_(2) Είδα: τo «Να ντύσουμε τους γυμνούς» σε σκηνοθεσία Γιάννου Περλέγκα Ασυνήθιστη, αν και τεκμηριωμένη ανάγνωση στον Πιραντέλο που ωστόσο πέφτει σε αντιφάσεις.
#load_content_with_ajax