ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2019
Θέατρο | Είδα...

Είδα: τις «Γυναίκες του Παπαδιαμάντη» σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια 01 Φεβρουαρίου 2019

Μια ενδιαφέρουσα σκηνοθετική πρόταση, η οποία με περισσότερες συναισθηματικές προεκτάσεις, θα απογείωνε την παράσταση.

Με έκπληξη, θυμό και απορία διάβαζα τις προάλλες την είδηση, ότι στην Ινδία, οι περισσότερες οικογένειες επιλέγουν να ολοκληρωθεί μια εγκυμοσύνη, όταν το βρέφος είναι αγόρι. Σε διαφορετική περίπτωση, προτιμούν να το «ξεφορτωθούν». Στην έσχατη περίπτωση δέ, που γεννηθεί το κορίτσι, προτιμούν, όταν αρρωστήσει, να μην το δει γιατρός… Αυτή η φρικώδης και αδιανόητη είδηση γυρνούσε συνέχεια στο μυαλό μου, ενώ παρακολουθούσα τις «Γυναίκες του Παπαδιαμάντη». Συνειδητοποίησα ότι η, εχθρική, προς τις γυναίκες όψη της ανδροκρατούμενης κοινωνίας ήταν, είναι και -ελπίζω ότι δε- θα είναι παρούσα εδώ και αιώνες. Την άποψη αυτή, η οποία ήταν κυρίαρχη και στην ελληνική κοινωνία, την εποχή του Σκιαθίτη συγγραφέα, επέλεξε να φωτίσει και ο σκηνοθέτης της παράστασης, Πέτρος Ζούλιας, με την άκρως ενδιαφέρουσα δραματουργική του σύνθεση και με πρώτο βιολί την έξοχη Νένα Μεντή.

«Οι γυναίκες του Παπαδιαμάντη» διαγράφουν την πορεία τους στο «Χώρα» για δεύτερη χρονιά, παρά την εγγενή δυσκολία της γλώσσας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, η οποία δεν είναι γνώριμη ή οικεία σε όλους. Ωστόσο, η σκηνοθεσία του Π. Ζούλια βάδισε με στέρεα και προσεκτικά βήματα προκειμένου να μας εισάγει στον κόσμο του λογοτέχνη. Εξ αρχής, ο σκηνοθέτης μας σύστησε την πρωταγωνίστριά του, την Γιαννού, φροντίζοντας, όμως, να μας δώσει επίσης το στίγμα του Παπαδιαμάντη, που στη γραφή του περιλαμβάνονται και κωμικά (ιλαροτραγικά θα έλεγα σε νόημα) στοιχεία. Έτσι, η ηρωίδα μάς γίνεται συμπαθής, από την αρχή, παρά τις αλλεπάλληλες επαχθείς πράξεις της. Η συμπάθεια του κοινού προς την ηρωίδα-Φόνισσα έγκειται στη σκηνοθεσία, η οποία επέλεξε να αποδώσει με έναν πιο δωρικό, αναφορικά με τα συναισθήματα, τρόπο την ιστορία. Συγκεκριμένα, επέλεξε να αποφύγει τις συναισθηματικές κορυφώσεις, γεγονός που το πέτυχε και μέσα από τα κωμικά στοιχεία, αποτρέποντας όμως έτσι τη συναισθηματική ταύτιση του θεατή.

Κατανοώ τους λόγους που ο Π. Ζούλιας επέλεξε αυτόν τον δρόμο, αλλά νομίζω ότι μια σκηνοθεσία με περισσότερες συναισθηματικές αποχρώσεις θα επικοινωνούσε άμεσα με το κοινό, χωρίς να γίνεται μελοδραματική ή μειώνοντας το βάρος του έργου του Παπαδιαμάντη. Άλλωστε, με τις «Γυναίκες του Παπαδιαμάντη» έχουμε τη δυνατότητα να στρέψουμε το βλέμμα μας στους προγόνους μας, ενώ παράλληλα αναβιώνει μπροστά μας όλη η ιστορία του πολύπαθου λαού μας: από τη δολοφονία του Καποδίστρια, μέχρι τα αγόρια που ξενιτεύτηκαν για την Αμερική και δεν τα είδαν ποτέ ξανά οι μάνες τους ή τους άνδρες που μπάρκαραν στα καράβια και έλειπαν για χρόνια. Και πίσω έμεναν πάντα οι γυναίκες, τα θηλυκά, που υπηρετούσαν από τους γονείς μέχρι και τα εγγόνια τους, ενώ δεν είχαν λόγο ούτε για τον άντρα που θα πάρουν. Μια πικρή ιστορία δοσμένη μέσα από την αλήθεια της γραφής του Παπαδιαμάντη, η οποία μου δημιουργούσε διαρκώς παραλληλισμούς με το σήμερα.

Σε όλο αυτό το σκηνοθετικό οικοδόμημα, ξεχώρισα την Νένα Μεντή. Απόλυτη κυρίαρχος της σκηνής και της παράστασης, η Γιαννού της είναι μια λαϊκή και αμόρφωτη γυναίκα. Μια γυναίκα που δεν διάλεξε ποτέ την τύχη της, αλλά ούτε και τίποτα άλλο, ενώ παράλληλα πίστεψε απόλυτα αυτούς που έλεγαν ότι τα κορίτσια είναι μπελάς. Με το απλοϊκό της μυαλό λοιπόν, αποφασίζει να λυτρώσει τόσο αυτά, όσο και την κοινωνία από το αβάσταχτο φορτίο της θηλυκής τους ζωής. Έτσι, σκοτώνει το ένα κορίτσι μετά το άλλο, εκκινώντας μάλιστα από την συνονόματη νεογέννητη εγγονή της. Υπέροχη η Ν. Μεντή, υποδύθηκε την Γιαννού με κωμική αφέλεια, ακόμα και όταν διαπράττει φόνους, αλλά και βαθιά δυστυχισμένη.
Άξια στάθηκαν δίπλα στην Ν. Μεντή, η Έρση Μαλικένζου, αλλά και η Ευγενία Δημητροπούλου. Καλή, ιδιαίτερα στα κωμικά κομμάτια, είναι και η Χριστιάνα Μαντζουράνη. Απόλυτα εναρμονισμένες στο κλίμα της παράστασης, οι Μαριάννα Τουντασάκη και Ευφροσύνη Σακελλαρίου.

Εξαιρετική η δραματουργική σύνθεση του Πέτρου Ζούλια, ο οποίος κατάφερε να αποδώσει το λόγο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, σταχυολογώντας πληθώρα κειμένων του Σκιαθίτη λογοτέχνη. Όπως σημειώνεται στο πρόγραμμα της παράστασης, πλην της Φόνισσας που αποτελεί τον βασικό κορμό της, περιλαμβάνονται άλλα 13 κείμενα! Με κέρδισε επίσης το ότι, μέσα από αυτή την κοπιαστική σύνθεση, διατηρήθηκε το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα του λογοτέχνη. Έτσι, η ιστορία διατρέχεται από τις σημαντικότερες για τη Χριστιανοσύνη εορτές και στιγμές. Λειτουργική και σαφής, η δωρικής συλλογιστικής σκηνογραφική πρόταση της Αναστασίας Αρσένη, η οποία άφησε χώρο στον λόγο. Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκαν και οι πολύ ατμοσφαιρικοί φωτισμοί της Κατερίνας Μαραγκουδάκη.
Συνολικά, μια παράσταση που μας θυμίζει την Ελλάδα του, όχι πολύ απώτερου, παρελθόντος μας. Μας θυμίζει τις ρίζες μας, την καταγωγή μας, τις Ερινύες που καταδιώκουν το έθνος μας εδώ και αιώνες. Μια ενδιαφέρουσα σκηνοθετική πρόταση, η οποία με περισσότερες συναισθηματικές προεκτάσεις, θα απογείωνε την παράσταση, έχοντας στη φαρέτρα της άλλωστε τα κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Γιατί να το δω
-Για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και την δραματουργική σύνθεση του Π. Ζούλια
-Για την ανυπέρβλητη Νένα Μεντή
-Για την ατμόσφαιρα της παράστασης

Γιατί να μην το δω
-Γιατί θα ήθελα να έχω συγκινηθεί

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_ilektra_orestis_ivo_van_hove2_jan_versweyveld Είδα: την παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» σε σκηνοθεσία Ίβο Βαν Χόβε Ωμός, άκρατα ρεαλιστικός, ευριπίδειος λόγος σε μία παράσταση που μας έκοψε την ανάσα. Main_unnamed Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού Μια παράσταση που ο λόγος της ακούγεται στο ακέραιο, ενώ πετυχαίνει παράλληλα να επικοινωνήσει πλήρη τα νοήματα του Ευριπίδειου κειμένου. Main_dikomascinema9_7182 Είδα: το «Δικό μας Σινεμά» σε σκηνοθεσία Θ. Παπαθανασίου - Μ. Ρέππα - Φ. Ευαγγελινού Μία χορταστική αναδρομή στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο ή αλλιώς στο «Δικό μας Σινεμά». Main_2.dominique-sebastien.credit.michelelaurent Είδα: το «Kanata» σε σκηνοθεσία του Ρομπέρ Λεπάζ Η παράσταση του Robert Lepage αποτελεί ιδιαίτερη εμπειρία για τον θεατή της φωτίζοντας τον εικαστικό και σημειολογικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου μέσα από τη ζοφερή ανθρώπινη πραγματικότητα. Main_press_photo_mpost_small_18437_ Είδα: τη «Μαρία Πενταγιώτισσα» την εποχή των social media Η παράσταση αυτή όμως, με τα θετικά και τα αρνητικά της σημεία, με έκανε να αναρωτηθώ για ποιο λόγο δεν επιλέγονται πλέον οι επιθεωρήσεις. Ίσως ήρθε η ώρα το τόσο δύσκολο και απαιτητικό αυτό θεατρικό είδος να κάνει και πάλι την εμφάνισή του. Main_original_703_(4) Είδα: τις «Αυτόχειρες Παρθένους» σε σκηνοθεσία Susanne Kennedy Αν κάποιος δε γνώριζε ήδη την ιστορία, θα πρέπει να δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να καταλάβει τι συνέβαινε επί σκηνής. Αλλά η σκηνοθεσία δε λειτούργησε ούτε σε επίπεδο σκηνικής performance, καθώς απομονώθηκε στα σκηνικά δρώμενα και στην, ομολογουμένως θεαματική, χρήση της multimedia τεχνολογίας.
#load_content_with_ajax