Θέατρο | Είδα...

Είδα: τις «Γυναίκες του Παπαδιαμάντη» σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια 01 Φεβρουαρίου 2019

Μια ενδιαφέρουσα σκηνοθετική πρόταση, η οποία με περισσότερες συναισθηματικές προεκτάσεις, θα απογείωνε την παράσταση.

Με έκπληξη, θυμό και απορία διάβαζα τις προάλλες την είδηση, ότι στην Ινδία, οι περισσότερες οικογένειες επιλέγουν να ολοκληρωθεί μια εγκυμοσύνη, όταν το βρέφος είναι αγόρι. Σε διαφορετική περίπτωση, προτιμούν να το «ξεφορτωθούν». Στην έσχατη περίπτωση δέ, που γεννηθεί το κορίτσι, προτιμούν, όταν αρρωστήσει, να μην το δει γιατρός… Αυτή η φρικώδης και αδιανόητη είδηση γυρνούσε συνέχεια στο μυαλό μου, ενώ παρακολουθούσα τις «Γυναίκες του Παπαδιαμάντη». Συνειδητοποίησα ότι η, εχθρική, προς τις γυναίκες όψη της ανδροκρατούμενης κοινωνίας ήταν, είναι και -ελπίζω ότι δε- θα είναι παρούσα εδώ και αιώνες. Την άποψη αυτή, η οποία ήταν κυρίαρχη και στην ελληνική κοινωνία, την εποχή του Σκιαθίτη συγγραφέα, επέλεξε να φωτίσει και ο σκηνοθέτης της παράστασης, Πέτρος Ζούλιας, με την άκρως ενδιαφέρουσα δραματουργική του σύνθεση και με πρώτο βιολί την έξοχη Νένα Μεντή.

«Οι γυναίκες του Παπαδιαμάντη» διαγράφουν την πορεία τους στο «Χώρα» για δεύτερη χρονιά, παρά την εγγενή δυσκολία της γλώσσας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, η οποία δεν είναι γνώριμη ή οικεία σε όλους. Ωστόσο, η σκηνοθεσία του Π. Ζούλια βάδισε με στέρεα και προσεκτικά βήματα προκειμένου να μας εισάγει στον κόσμο του λογοτέχνη. Εξ αρχής, ο σκηνοθέτης μας σύστησε την πρωταγωνίστριά του, την Γιαννού, φροντίζοντας, όμως, να μας δώσει επίσης το στίγμα του Παπαδιαμάντη, που στη γραφή του περιλαμβάνονται και κωμικά (ιλαροτραγικά θα έλεγα σε νόημα) στοιχεία. Έτσι, η ηρωίδα μάς γίνεται συμπαθής, από την αρχή, παρά τις αλλεπάλληλες επαχθείς πράξεις της. Η συμπάθεια του κοινού προς την ηρωίδα-Φόνισσα έγκειται στη σκηνοθεσία, η οποία επέλεξε να αποδώσει με έναν πιο δωρικό, αναφορικά με τα συναισθήματα, τρόπο την ιστορία. Συγκεκριμένα, επέλεξε να αποφύγει τις συναισθηματικές κορυφώσεις, γεγονός που το πέτυχε και μέσα από τα κωμικά στοιχεία, αποτρέποντας όμως έτσι τη συναισθηματική ταύτιση του θεατή.

Κατανοώ τους λόγους που ο Π. Ζούλιας επέλεξε αυτόν τον δρόμο, αλλά νομίζω ότι μια σκηνοθεσία με περισσότερες συναισθηματικές αποχρώσεις θα επικοινωνούσε άμεσα με το κοινό, χωρίς να γίνεται μελοδραματική ή μειώνοντας το βάρος του έργου του Παπαδιαμάντη. Άλλωστε, με τις «Γυναίκες του Παπαδιαμάντη» έχουμε τη δυνατότητα να στρέψουμε το βλέμμα μας στους προγόνους μας, ενώ παράλληλα αναβιώνει μπροστά μας όλη η ιστορία του πολύπαθου λαού μας: από τη δολοφονία του Καποδίστρια, μέχρι τα αγόρια που ξενιτεύτηκαν για την Αμερική και δεν τα είδαν ποτέ ξανά οι μάνες τους ή τους άνδρες που μπάρκαραν στα καράβια και έλειπαν για χρόνια. Και πίσω έμεναν πάντα οι γυναίκες, τα θηλυκά, που υπηρετούσαν από τους γονείς μέχρι και τα εγγόνια τους, ενώ δεν είχαν λόγο ούτε για τον άντρα που θα πάρουν. Μια πικρή ιστορία δοσμένη μέσα από την αλήθεια της γραφής του Παπαδιαμάντη, η οποία μου δημιουργούσε διαρκώς παραλληλισμούς με το σήμερα.

Σε όλο αυτό το σκηνοθετικό οικοδόμημα, ξεχώρισα την Νένα Μεντή. Απόλυτη κυρίαρχος της σκηνής και της παράστασης, η Γιαννού της είναι μια λαϊκή και αμόρφωτη γυναίκα. Μια γυναίκα που δεν διάλεξε ποτέ την τύχη της, αλλά ούτε και τίποτα άλλο, ενώ παράλληλα πίστεψε απόλυτα αυτούς που έλεγαν ότι τα κορίτσια είναι μπελάς. Με το απλοϊκό της μυαλό λοιπόν, αποφασίζει να λυτρώσει τόσο αυτά, όσο και την κοινωνία από το αβάσταχτο φορτίο της θηλυκής τους ζωής. Έτσι, σκοτώνει το ένα κορίτσι μετά το άλλο, εκκινώντας μάλιστα από την συνονόματη νεογέννητη εγγονή της. Υπέροχη η Ν. Μεντή, υποδύθηκε την Γιαννού με κωμική αφέλεια, ακόμα και όταν διαπράττει φόνους, αλλά και βαθιά δυστυχισμένη.
Άξια στάθηκαν δίπλα στην Ν. Μεντή, η Έρση Μαλικένζου, αλλά και η Ευγενία Δημητροπούλου. Καλή, ιδιαίτερα στα κωμικά κομμάτια, είναι και η Χριστιάνα Μαντζουράνη. Απόλυτα εναρμονισμένες στο κλίμα της παράστασης, οι Μαριάννα Τουντασάκη και Ευφροσύνη Σακελλαρίου.

Εξαιρετική η δραματουργική σύνθεση του Πέτρου Ζούλια, ο οποίος κατάφερε να αποδώσει το λόγο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, σταχυολογώντας πληθώρα κειμένων του Σκιαθίτη λογοτέχνη. Όπως σημειώνεται στο πρόγραμμα της παράστασης, πλην της Φόνισσας που αποτελεί τον βασικό κορμό της, περιλαμβάνονται άλλα 13 κείμενα! Με κέρδισε επίσης το ότι, μέσα από αυτή την κοπιαστική σύνθεση, διατηρήθηκε το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα του λογοτέχνη. Έτσι, η ιστορία διατρέχεται από τις σημαντικότερες για τη Χριστιανοσύνη εορτές και στιγμές. Λειτουργική και σαφής, η δωρικής συλλογιστικής σκηνογραφική πρόταση της Αναστασίας Αρσένη, η οποία άφησε χώρο στον λόγο. Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκαν και οι πολύ ατμοσφαιρικοί φωτισμοί της Κατερίνας Μαραγκουδάκη.
Συνολικά, μια παράσταση που μας θυμίζει την Ελλάδα του, όχι πολύ απώτερου, παρελθόντος μας. Μας θυμίζει τις ρίζες μας, την καταγωγή μας, τις Ερινύες που καταδιώκουν το έθνος μας εδώ και αιώνες. Μια ενδιαφέρουσα σκηνοθετική πρόταση, η οποία με περισσότερες συναισθηματικές προεκτάσεις, θα απογείωνε την παράσταση, έχοντας στη φαρέτρα της άλλωστε τα κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Γιατί να το δω
-Για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και την δραματουργική σύνθεση του Π. Ζούλια
-Για την ανυπέρβλητη Νένα Μεντή
-Για την ατμόσφαιρα της παράστασης

Γιατί να μην το δω
-Γιατί θα ήθελα να έχω συγκινηθεί

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main__mg_2592 Είδα: την «Απλή Μετάβαση» σε σκηνοθεσία Μίνωα Θεοχάρη Με φόντο την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα βλέπουμε ανάγλυφα τους φόβους, τις αντιφάσεις και τις δύσκολες ισορροπίες των σύγχρονων νέων. Main_%ce%9a%ce%bf%cf%85%ce%bc_%ce%9a%ce%bf%cf%85%ce%b1%cc%81%cf%843%c2%a9elinagiounanli Debate είδα-με: στο «Κουμ Κουάτ» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού Μία παράσταση, δύο διαφορετικές απόψεις που καταδεικνύουν την υποκειμενικότητα, αλλά και το μεγαλείο της τέχνης του θεάτρου. Main_gida_1 Είδα: το «Γίδα ή ποια είναι η Σύλβια» σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη Η παράσταση που σκηνοθέτησε ο Νικορέστης Χανιωτάκης με τον ρυθμό, την ατμόσφαιρα, τις ερμηνείες και τα σκηνικά της, επιβεβαιώνει την ευφυία του κειμένου. Main_slider Είδα: τις «Φυλές» σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά Μια παράσταση που με διορθωτικές κινήσεις θα μπορούσε να αποτελέσει το απόλυτο talk of the town. Main_site_header_950x460_dasi.jpg.950x0_q85_crop-scale Είδα: το «Δάση στα γόνατα» σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη Μία παράσταση - καταβύθιση στο ασυνείδητο. Εκεί που η ανάγκη για πίστη σε κάτι ανώτερο συναντά τον έρωτα και τον ...θάνατο. Main_imgp0510 Είδα: τους «Ανθρώπους και ποντίκια» σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη Ελεύθερη διασκευή του αριστουργήματος του Τζον Στάινμπεκ που αναδεικνύεται σε μια από τις παραστάσεις της χρονιάς.
#load_content_with_ajax