ΠΕΜΠΤΗ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019
Θέατρο | Είδα...

Είδα: τον «Θείο Βάνια» σε σκηνοθεσία Μαρίας Μαγκανάρη 28 Ιανουαρίου 2019

Το πιο μεστό ανέβασμα του έργου που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια.

Δεν υπάρχουν άλλοι θεατρικοί ήρωες στο παγκόσμιο δραματολόγιο του 20ου αιώνα που να βρίσκονται σε τέτοια εγγύτητα με το ανθρώπινο συναίσθημα όσο οι χαρακτήρες του Τσέχωφ. Με γνώμονα αυτή τη διαπίστωση η Μαρία Μαγκανάρη φέρνει τα πρόσωπα του «Θείου Βάνια» - του πληρέστερου έργου του μεγάλου Ρώσου – τόσο κοντά όσο να μπορείς να τους αγγίξεις, να τους συναισθανθείς. Τόσο που μοιάζουν  προσκεκλημένοι στο σαλόνι σου. Δικοί σου άνθρωποι. Κι αυτή είναι η αφετηρία ίσως για το πιο μεστό ανέβασμα του έργου που έχουμε δει στην αθηναϊκή σκηνή τα τελευταία χρόνια.

Η σκηνή του ΚΕΤ (Κέντρο Ελέγχου Τηλεόρασεων) δεν είναι ούτε θεατρική (απεναντίας είναι αυτό που δηλώνει το όνομα της, ένα παλιό συνεργείο τηλεοράσεων στην Κυψέλη), ούτε καν ένας ενιαίος χώρος. Εξασφαλίζει, όμως, λόγω της δομής της μιαν απρόσμενη οικειότητα (σ' αυτό έχει οπωσδήποτε συμβάλλει η σκηνογραφία της Διδώς Γκόγκου) με τα, επί σκηνής, τεκταινόμενα που εξυπηρετεί άριστα την υπαρξιακή θερμοκρασία του κειμένου.

Ο Βάνια και ο γιατρός Αστρόφ, η ωραία Ελένα και η εργατική Σόνια πενθούν για τις επιλογές τους στη ζωή, καθώς τα χρόνια γλιστρούν από τα χέρια τους πριν καν το καταλάβουν∙ και πενθώντας ακούς την ανάσα τους, διακρίνεις τον ιδρώτα στο μέτωπο τους, νιώθεις το τράνταγμα από τα τρεχαλητά τους, τους παρακολουθείς καθώς κυλιούνται απεγνωσμένοι στα χαλιά κάτω από τα πόδια σου.
Η Μαρία Μαγκανάρη αντιμετωπίζει τα πρόσωπα του «Θείου Βάνια» σαν ανθρώπινα υλικά της εποχής μας (κι ας γεννήθηκαν στην εκπνοή του 19ου αιώνα) κι αυτό φαίνεται χάρη σε διακριτικές χειρονομίες: Στις ενδυματολογικές επιλογές (από τον Παύλο Θανόπουλο με αποθέωση το t-shirt του μελαγχολικού Morrissey που φοράει ο Κώστας Κουτσολέλος ως Βάνια), στην εμφάνιση ενός ipad ως σκηνικό αντικείμενο όπου προβάλλουν χάρτες της google map και πολύ περισσότερο στις έντονες συμπεριφορές που προδίδουν την υστερία του μοντέρνου ανθρώπου και την «επίδραση του πολιτισμού» που με τρομακτική διαύγεια είχε προβλέψει ο Τσέχωφ.
Μόνο ο λόγος για τα βέρστια και το σαμοβάρι (στην έξοχη μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη) λειτουργεί σαν υπόμνηση ότι όλοι τους είναι γεννήματα μιας άλλης χρονικής συγκυρίας. Όμως, τα υπαρξιακά αδιέξοδα δεν είναι μονοπώλιο μιας εποχής - πόσω μάλλον αν διαπραγματεύονται τη φθαρτότητα, τους ματαιωμένους έρωτες, το κυνήγι της ευτυχίας, το ξόδεμα της νεότητας, την πραγμάτωση μέσα από την εργασία.
Αυτή η σκηνοθετική θέση – που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως δεν έχει καμία σχέση με την επικαιρική ανάγνωση – πετυχαίνει τη, σε βάθος σύνδεση των θεατών με τους ήρωες που πάσχουν εμπρός τους. Το ευτύχημα είναι πως οι ηθοποιοί της παράστασης πραγματικά πάσχουν, πραγματικά φέρουν το πάθος του τσεχωφικού λόγου και την αλήθεια της τσεχωφικής προβληματικής.
Ας τους δούμε έναν – έναν: Ο Κώστας Κουτσολέλος, αληθινή έκπληξη σ’ έναν απόλυτα κλασικό ρόλο όπως αυτός του θείου Βάνια, βαθύτατα σαρκαστικός σε μια εμπύρετη ερμηνεία που μεταδίδει την αβάσταχτη πλήξη του ήρωα του. Η Σύρμω Κεκέ που παίζει τη Σόνια με μια παλλόμενη, εσωτερική αγωνία. Ο Γιωργής Τσαμπουράκης, γητευτής και δυναμικός, ικανός να πείσει για τις ιδέες του Αστρόφ του. Η Ανθή Ευστρατιάδου που φωτίζει την ευθραυστότητα του πιο αμφιλεγόμενο ρόλου του έργου, της καλλονής Ελένα. Απρόσμενη η συμμετοχή του συνθέτη Παναγιώτη Καλατζόπουλου (θα αναγνωρίσετε τη μουσική του που ντύνει την παράσταση) να τονίζει με μια γλυκιά αμηχανία την αχαριστία του καθηγητή Σερεμπριάκωφ. Σε μικρότερους ρόλους μα τέλεια εναρμονισμένοι με το σύνολο ο Δημήτρης Ντάσκας και η Υβόννη Μαλτέζου και η ίδια η σκηνοθέτις, η Μαρία Μαγκανάρη.
Το εγχείρημα της βεβαίως δεν είναι μόνο μια υπόμνηση της διαχρονίας του Τσέχωφ και της γοητείας που σταθερά ασκεί στους ηθοποιούς. Είναι και απόδειξη της αφοσίωσης κάποιων ανθρώπων της ελληνικής σκηνής που με λίγα, αν όχι ελάχιστα, μέσα κατορθώνουν να εκμαιεύσουν την ουσία, το συναίσθημα, την ψυχή των έργων και να τιμήσουν την αξία της θεατρικότητας.

Γιατί να το δω:
- Για τις εξαιρετικές ερμηνείες της πρωταγωνιστικής ομάδας. 
- Για τη σκηνοθεσία που λαμβάνει υπόψη την παρουσία του θεατή.
- Για τον αντισυμβατικό χώρο φιλοξενίας της παράστασης.

http://Ακολουθήστε το www.tospirto.net στο instagram!

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_ilektra_orestis_ivo_van_hove2_jan_versweyveld Είδα: την παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» σε σκηνοθεσία Ίβο Βαν Χόβε Ωμός, άκρατα ρεαλιστικός, ευριπίδειος λόγος σε μία παράσταση που μας έκοψε την ανάσα. Main_unnamed Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού Μια παράσταση που ο λόγος της ακούγεται στο ακέραιο, ενώ πετυχαίνει παράλληλα να επικοινωνήσει πλήρη τα νοήματα του Ευριπίδειου κειμένου. Main_dikomascinema9_7182 Είδα: το «Δικό μας Σινεμά» σε σκηνοθεσία Θ. Παπαθανασίου - Μ. Ρέππα - Φ. Ευαγγελινού Μία χορταστική αναδρομή στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο ή αλλιώς στο «Δικό μας Σινεμά». Main_2.dominique-sebastien.credit.michelelaurent Είδα: το «Kanata» σε σκηνοθεσία του Ρομπέρ Λεπάζ Η παράσταση του Robert Lepage αποτελεί ιδιαίτερη εμπειρία για τον θεατή της φωτίζοντας τον εικαστικό και σημειολογικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου μέσα από τη ζοφερή ανθρώπινη πραγματικότητα. Main_press_photo_mpost_small_18437_ Είδα: τη «Μαρία Πενταγιώτισσα» την εποχή των social media Η παράσταση αυτή όμως, με τα θετικά και τα αρνητικά της σημεία, με έκανε να αναρωτηθώ για ποιο λόγο δεν επιλέγονται πλέον οι επιθεωρήσεις. Ίσως ήρθε η ώρα το τόσο δύσκολο και απαιτητικό αυτό θεατρικό είδος να κάνει και πάλι την εμφάνισή του. Main_original_703_(4) Είδα: τις «Αυτόχειρες Παρθένους» σε σκηνοθεσία Susanne Kennedy Αν κάποιος δε γνώριζε ήδη την ιστορία, θα πρέπει να δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να καταλάβει τι συνέβαινε επί σκηνής. Αλλά η σκηνοθεσία δε λειτούργησε ούτε σε επίπεδο σκηνικής performance, καθώς απομονώθηκε στα σκηνικά δρώμενα και στην, ομολογουμένως θεαματική, χρήση της multimedia τεχνολογίας.
#load_content_with_ajax